Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ολοένα βαθύτερη κρίση επιστράτευσης, καθώς ο πόλεμος με τη Ρωσία εισέρχεται στον πέμπτο χρόνο του. Η εξάντληση του ανθρώπινου δυναμικού, οι βαριές απώλειες στο μέτωπο και ο φόβος για τον θάνατο έχουν μετατρέψει τη στρατολόγηση σε ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα της χώρας, σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του BBC.
Το κλίμα έχει οδηγήσει σε αύξηση των επιθέσεων κατά των αξιωματικών στρατολόγησης, αλλά και σε καταγγελίες για βίαιες πρακτικές από την πλευρά των αρχών.
Βετεράνος ξυλοκοπήθηκε κατά τη διάρκεια ελέγχου
Ο Βασίλ Κρούπιτς πολέμησε στις πιο σκληρές μάχες του Ντονμπάς ως πολυβολητής. Όπως περιγράφει, επέζησε από επιθέσεις των ρωσικών δυνάμεων, όμως τον περασμένο Δεκέμβριο δέχθηκε επίθεση από συμπατριώτες του, ενώ συμμετείχε σε περιπολία για τον εντοπισμό ανδρών που απέφευγαν τη στράτευση.
Δύο άνδρες αρνήθηκαν να επιδείξουν τα έγγραφά τους και τράπηκαν σε φυγή. Κατά την καταδίωξη, ο Κρούπιτς χτυπήθηκε επανειλημμένα με λοστό, υπέστη κάταγμα στα πλευρά και νοσηλεύτηκε για έξι εβδομάδες.
«Για αυτό πολεμήσαμε; Για να μας ξυλοκοπούν τώρα;», αναρωτιέται.
Πάνω από 600 επιθέσεις σε στρατολόγους
Σύμφωνα με την ουκρανική αστυνομία, έχουν καταγραφεί περισσότερες από 600 επιθέσεις εναντίον αξιωματικών στρατολόγησης, ενώ οι αρχές προειδοποιούν ότι η βία κλιμακώνεται.
Τον Απρίλιο αρκετοί στρατολόγοι δέχθηκαν επιθέσεις με μαχαίρι, με έναν από αυτούς να χάνει τη ζωή του. Πιο πρόσφατα, στο Λβιβ, περίπου 200 διαδηλωτές περικύκλωσαν αξιωματικούς που επιχειρούσαν να συλλάβουν άνδρα που φερόταν να απέφευγε τη στράτευση, αναποδογυρίζοντας το υπηρεσιακό τους όχημα.
Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι καταδίκασε δημόσια τα περιστατικά βίας κατά στρατιωτικών.
Η «επιστράτευση με τα λεωφορεία»
Στην Ουκρανία έχει πλέον καθιερωθεί ο όρος «busification», που περιγράφει τις κινητές περιπολίες στρατολόγησης οι οποίες εντοπίζουν άνδρες στον δρόμο και τους μεταφέρουν με λεωφορεία στα κέντρα κατάταξης.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Ιβάν Στουπάκ εξηγεί ότι η πρακτική αυτή υιοθετήθηκε λόγω των μεγάλων απωλειών στο μέτωπο και της ανάγκης άμεσης αναπλήρωσης προσωπικού.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, όταν οι πολίτες αρνούνται να ακολουθήσουν τους στρατολόγους, συχνά ξεσπούν επεισόδια στους δρόμους.
Καταγγελίες και κατά των στρατολόγων
Η βία δεν αφορά μόνο τις επιθέσεις εναντίον στρατολόγων. Ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ουκρανίας κατέγραψε περισσότερες από 6.000 καταγγελίες μέσα στο τελευταίο έτος για υπερβολική χρήση βίας, παράνομες κρατήσεις και κακομεταχείριση από ομάδες στρατολόγησης.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του πανεπιστημιακού καθηγητή Κίριλο Ογκντάνσκι, ο οποίος, αν και εξαιρείται νόμιμα από τη στράτευση, υποστηρίζει ότι ξυλοκοπήθηκε όταν αρνήθηκε να ακολουθήσει άνδρες με πολιτικά που του ζήτησαν να επιδείξει τα στρατολογικά του έγγραφα.
Όπως καταγγέλλει, δέχθηκε χτυπήματα στο κεφάλι και τη μύτη, ενώ απειλήθηκε ότι θα σταλεί απευθείας στην πρώτη γραμμή του μετώπου. Νοσηλεύτηκε για δύο εβδομάδες και υπέβαλε επίσημη καταγγελία.
«Κανείς δεν θέλει να πάει στον πόλεμο»
Ο ίδιος ο Βασίλ Κρούπιτς, παρά την υπερηφάνεια του για τη στρατιωτική του θητεία, παραδέχεται ότι κατανοεί τον φόβο των πολιτών.
Όπως λέει, η αύξηση των αποδοχών ίσως αποτελούσε κίνητρο για περισσότερους εθελοντές, όμως θεωρεί ότι αυτό δεν αρκεί. «Οι δικοί μας χρειάζονται αντικατάσταση. Αλλά κανείς δεν προσφέρεται εθελοντικά», δηλώνει χαρακτηριστικά. Και καταλήγει με τη φράση που συνοψίζει το κλίμα που επικρατεί σήμερα στην Ουκρανία: «Όλοι φοβούνται να πεθάνουν».
Αναζητείται λύση
Η ουκρανική κυβέρνηση είχε ξεκινήσει μεταρρυθμίσεις για να κάνει τη στρατιωτική υπηρεσία πιο ελκυστική, όπως συμβόλαια ορισμένου χρόνου και υψηλότερες αποδοχές για τις πιο επικίνδυνες αποστολές.
Ωστόσο, μετά τις πρόσφατες αλλαγές στην ηγεσία του υπουργείου Άμυνας, οι μεταρρυθμίσεις βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις όπως η ανάθεση της διαδικασίας στρατολόγησης στην αστυνομία, καλύτερη εκπαίδευση των αξιωματικών και ψυχολογικός έλεγχος του προσωπικού.
Παρά το γεγονός ότι οι ουκρανικές αρχές αναγνωρίζουν πλέον δημόσια το πρόβλημα, μια οριστική λύση δεν έχει ακόμη βρεθεί, την ώρα που οι ανάγκες του μετώπου παραμένουν ιδιαίτερα μεγάλες.
Πηγή: BBC
