Οι καταστροφικές πυρκαγιές που μαίνονται σε Γαλλία και Ισπανία, σε συνδυασμό με το νέο κύμα ακραίας ζέστης που πλήττει τη νοτιοδυτική Ευρώπη, έχουν εξελιχθεί σε μια κρίση με διπλό πρόσωπο: περιβαλλοντικό και πολιτικό.
Ενώ εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες εγκαταλείπουν τις εστίες τους, τεράστιες δασικές εκτάσεις μετατρέπονται σε στάχτη και οι μετεωρολογικές συνθήκες ευνοούν νέες αναζωπυρώσεις, στο επίκεντρο της δημόσιας αντιπαράθεσης βρίσκεται η έλλειψη διαθέσιμων πυροσβεστικών αεροσκαφών Canadair και η αδυναμία της Ευρώπης να ανταποκριθεί στις ολοένα συχνότερες μεγάλες πυρκαγιές.
Πολιτική σύγκρουση για τα Canadair
Η αντιπολίτευση τόσο στη Γαλλία όσο και στην Ισπανία καταλογίζει ευθύνες στις κυβερνήσεις του Εμανουέλ Μακρόν και του Πέδρο Σάντσεθ, κάνοντας λόγο για χρόνια υποεπένδυση στην εναέρια πυρόσβεση και ελλιπή προετοιμασία απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Στη Γαλλία, η κυβέρνηση δέχεται έντονη κριτική επειδή από τα 12 Canadair που διαθέτει η χώρα, μόλις επτά είναι σήμερα επιχειρησιακά, καθώς τα υπόλοιπα βρίσκονται σε συντήρηση.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στην Ισπανία, όπου επιχειρούν μόνο οκτώ από τα 14 πυροσβεστικά αεροσκάφη του στόλου, ενώ ορισμένα εξ αυτών έχουν συμπληρώσει σχεδόν τέσσερις δεκαετίες υπηρεσίας, καθώς το παλαιότερο αποκτήθηκε το 1987.
Το ευρωπαϊκό έλλειμμα
Το πρόβλημα, ωστόσο, ξεπερνά τα εθνικά σύνορα. Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, η παραγωγή των Canadair είχε διακοπεί το 2015 λόγω έλλειψης παραγγελιών και επανεκκίνησε μόλις το 2022 από την καναδική De Havilland, όταν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες αποφάσισαν να ενισχύσουν τους στόλους τους.
Παρά τις νέες παραγγελίες, οι καθυστερήσεις στην παραγωγή σημαίνουν ότι τα πρώτα νέα αεροσκάφη δεν αναμένονται πριν από το 2028.
Η Γαλλία έχει παραγγείλει τέσσερα νέα Canadair, η Ισπανία επτά, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού στόλου με 12 αεροσκάφη, τα οποία όμως αναμένεται να παραδοθούν σταδιακά έως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας.
Στο μεταξύ, οι Βρυξέλλες αναγκάζονται να μεταφέρουν διαθέσιμα πυροσβεστικά μέσα από άλλες χώρες προκειμένου να στηρίξουν τη Γαλλία και την Ισπανία.
Η επίτροπος Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαχμπίμπ, παραδέχθηκε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να στερείται επαρκούς εγχώριας παραγωγικής και τεχνολογικής ικανότητας στον τομέα της εναέριας πυρόσβεσης, καλώντας τα κράτη-μέλη να εγκρίνουν χρηματοδότηση ύψους 10,7 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας και της διαχείρισης των δασών.
Οι ειδικοί προειδοποιούν
Παρά τη δημόσια συζήτηση γύρω από τα Canadair, ειδικοί επισημαίνουν ότι τα αμφίβια πυροσβεστικά αεροσκάφη αποτελούν μόνο ένα μέρος της συνολικής στρατηγικής αντιμετώπισης των πυρκαγιών.
Η αποτελεσματικότητα της κατάσβεσης εξαρτάται εξίσου από τις επίγειες δυνάμεις, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, τη διαχείριση των δασών και την πρόληψη, στοιχεία που αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία σε μια εποχή ακραίων καιρικών φαινομένων.
SOS για νέες αναζωπυρώσεις
Την ίδια ώρα, η μάχη με τις φλόγες συνεχίζεται. Στην Ισπανία, η μεγάλη πυρκαγιά στην επαρχία Άβιλα τέθηκε υπό έλεγχο, επιτρέποντας την άρση των εντολών εκκένωσης. Ωστόσο, νέα πύρινα μέτωπα εκδηλώθηκαν στη Θαμόρα, ενώ η φωτιά στο ανατολικό Καστεγιόν εξακολουθεί να κατακαίει χιλιάδες στρέμματα, με περισσότερους από 10.000 κατοίκους να παραμένουν μακριά από τα σπίτια τους.
Στη Γαλλία, η κατάσταση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται εξαιρετικά κρίσιμη. Η μεγάλη πυρκαγιά δυτικά του Μπορντό παρέμεινε για ώρες υπό σχετικό έλεγχο, όμως οι ισχυροί άνεμοι και οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες διατηρούν τον κίνδυνο νέων αναζωπυρώσεων.
Στην περιοχή των Λαντ, η φωτιά έχει ήδη αποτεφρώσει περίπου 420.000 στρέμματα, κυρίως πευκοδάσους, ενώ περίπου 220.000 άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους.
