Μεγάλη ανάλυση ιατρικών δεδομένων στις ΗΠΑ συνδέει τη χρήση φαρμάκων GLP-1 πριν από προγραμματισμένες χειρουργικές επεμβάσεις με χαμηλότερα ποσοστά σοβαρών καρδιαγγειακών επιπλοκών και μετεγχειρητικών λοιμώξεων. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν, ωστόσο, ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να διαπιστωθεί αν υπάρχει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Νέα δεδομένα για τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως κατά του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας έρχονται στο προσκήνιο, καθώς μεγάλη μελέτη εξέτασε τη σχέση τους με την έκβαση χειρουργικών επεμβάσεων.
Η έρευνα, που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο ANESTHESIOLOGY 2026 και δημοσιεύθηκε από το Newsweek, ανέλυσε περισσότερα από δύο εκατομμύρια χειρουργικά περιστατικά. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς που λάμβαναν φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 πριν από προγραμματισμένες επεμβάσεις εμφάνιζαν χαμηλότερα ποσοστά σοβαρών καρδιαγγειακών επιπλοκών και λοιμώξεων μετά το χειρουργείο, σε σύγκριση με όσους δεν λάμβαναν τέτοια αγωγή.
Τα ευρήματα προσθέτουν ένα ακόμη πεδίο έρευνας για φάρμακα όπως το Ozempic και το Wegovy, τα οποία είναι γνωστά κυρίως για τη συμβολή τους στον έλεγχο του σακχάρου και στη μείωση του σωματικού βάρους.
Τι έδειξε η ανάλυση των 2 εκατομμυρίων ασθενών
Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής McGovern του Πανεπιστημίου UTHealth Houston αξιοποίησαν δεδομένα από τη βάση ηλεκτρονικών ιατρικών φακέλων EPIC COSMOS, η οποία συγκεντρώνει πληροφορίες από περισσότερα από 1.700 νοσοκομεία και 40.000 κλινικές.
Η ανάλυση περιέλαβε 2.028.601 ενήλικες που υποβλήθηκαν σε προγραμματισμένες χειρουργικές επεμβάσεις διάρκειας άνω της μίας ώρας, οι οποίες απαιτούσαν τουλάχιστον 24 ώρες νοσηλείας, κατά την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2016 έως τον Δεκέμβριο του 2024.
Από αυτούς, 145.610 ασθενείς λάμβαναν θεραπεία με φάρμακα GLP-1. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στατιστικές μεθόδους για να συγκρίνουν όσο το δυνατόν πιο όμοιες ομάδες ασθενών και εξέτασαν τη συχνότητα σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων και μετεγχειρητικών λοιμώξεων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:
- Σοβαρές καρδιαγγειακές επιπλοκές: Καταγράφηκαν περίπου στο 1% των ασθενών που λάμβαναν GLP-1, έναντι 1,1% όσων δεν λάμβαναν τα συγκεκριμένα φάρμακα.
- Μετεγχειρητικές λοιμώξεις: Εμφανίστηκαν στο 4,9% των ασθενών που λάμβαναν GLP-1, έναντι 5,3% στην ομάδα σύγκρισης.
Συνολικά, η χρήση των φαρμάκων συσχετίστηκε με 11% χαμηλότερες πιθανότητες σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων και 8% χαμηλότερες πιθανότητες μετεγχειρητικών λοιμώξεων.
Στα καρδιαγγειακά συμβάντα περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, το έμφραγμα, η μυοκαρδιακή βλάβη, το εγκεφαλικό επεισόδιο και ο θάνατος από οποιαδήποτε αιτία. Στις λοιμώξεις περιλαμβάνονταν οι λοιμώξεις του χειρουργικού τραύματος, οι ουρολοιμώξεις, η πνευμονία και η σήψη.
Γιατί τα φάρμακα GLP-1 ενδιαφέρουν τους ερευνητές
Τα φάρμακα GLP-1, στα οποία περιλαμβάνονται θεραπείες με βάση τη σεμαγλουτίδη και την τιρζεπατίδη, αναπτύχθηκαν αρχικά για την αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2. Στη συνέχεια, ορισμένα από αυτά απέκτησαν σημαντικό ρόλο και στη θεραπεία της παχυσαρκίας.
Πέρα από τη δράση τους στην όρεξη και στον κορεσμό, προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει συγκεκριμένα φάρμακα αυτής της κατηγορίας με καρδιαγγειακά οφέλη σε ορισμένες ομάδες ασθενών.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η βελτίωση του ελέγχου του σακχάρου και πιθανές αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις ενδέχεται να συμβάλλουν στα ευρήματα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη ανάλυση δεν αποδεικνύει ποιος μηχανισμός, εφόσον υπάρχει αιτιώδης σχέση, θα μπορούσε να εξηγεί τις διαφορές μεταξύ των ομάδων.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Τζόζεφιν Τόλαν, δήλωσε στο Newsweek ότι την εντυπωσίασε το μέγεθος των συσχετίσεων, καθώς τα φάρμακα συνδέθηκαν με χαμηλότερα ποσοστά επιπλοκών ακόμη και γύρω από τη χρονική περίοδο της χειρουργικής επέμβασης, όταν ο οργανισμός υφίσταται σημαντική φλεγμονώδη αντίδραση.
Το ζήτημα της αναισθησίας και οι πιθανοί κίνδυνοι
Τα νέα ευρήματα δεν καταργούν τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί για τη χρήση των GLP-1 πριν από μια χειρουργική επέμβαση.
Ένα από τα βασικά ζητήματα αφορά την καθυστέρηση της γαστρικής κένωσης που μπορεί να προκαλέσουν τα φάρμακα. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να παραμένει περιεχόμενο στο στομάχι ακόμη και μετά την προβλεπόμενη νηστεία πριν από την αναισθησία, αυξάνοντας τον κίνδυνο εισρόφησης κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Η Τόλαν διευκρίνισε ότι τα αποτελέσματα δεν εξαλείφουν αυτή την ανησυχία. Αντίθετα, θέτουν το ενδεχόμενο η συνέχιση της θεραπείας σε ορισμένους ασθενείς να συνδέεται με καλύτερη μετεγχειρητική έκβαση.
Η αμερικανική καθοδήγηση κινείται προς μια εξατομικευμένη προσέγγιση, αντί της αυτόματης διακοπής των φαρμάκων σε όλους τους ασθενείς. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται με βάση το συγκεκριμένο φάρμακο, τη δόση, την κατάσταση του ασθενούς και το είδος της επέμβασης.
Γιατί δεν αλλάζουν ακόμη οι ιατρικές οδηγίες
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη είναι παρατηρητική. Αυτό σημαίνει ότι καταγράφει συσχετίσεις μεταξύ της χρήσης των φαρμάκων και των μετεγχειρητικών αποτελεσμάτων, χωρίς να μπορεί να αποδείξει ότι τα ίδια τα φάρμακα προκάλεσαν τη μείωση των επιπλοκών.
Επιπλέον, η ανάλυση δεν κατέγραψε με τρόπο που να επιτρέπει ασφαλή συμπεράσματα αν ή πότε οι ασθενείς διέκοψαν τη θεραπεία πριν από την επέμβαση. Επομένως, δεν μπορεί να προσδιοριστεί εάν οι συσχετίσεις οφείλονται στην ενεργό δράση των φαρμάκων κατά τη χειρουργική περίοδο ή σε μακροπρόθεσμες μεταβολικές επιδράσεις.
Η Τζέσικα Ντάνκαν, ειδικός στην ιατρική της παχυσαρκίας και επικεφαλής ιατρικός σύμβουλος της Ivím Health, δήλωσε στο Newsweek ότι τα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά οι απόλυτες διαφορές μεταξύ των ομάδων ήταν σχετικά μικρές. Όπως σημείωσε, ακόμη και μια μικρή διαφορά μπορεί να έχει σημασία σε πληθυσμιακό επίπεδο, όταν αφορά εκατομμύρια χειρουργικές επεμβάσεις.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η μελέτη δεν εξέτασε τον κίνδυνο εισρόφησης, επομένως δεν προσφέρει πλήρη εικόνα της ισορροπίας μεταξύ οφέλους και κινδύνου.
Για τους ασθενείς, το βασικό μήνυμα είναι σαφές: τα ευρήματα δεν αποτελούν λόγο να ξεκινήσει, να διακοπεί ή να τροποποιηθεί μια θεραπεία GLP-1 χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Όσοι πρόκειται να χειρουργηθούν πρέπει να ενημερώνουν την ιατρική και αναισθησιολογική ομάδα για το φάρμακο που λαμβάνουν, τη δόση και την τελευταία ημερομηνία χορήγησης.
