Η δημογραφική συρρίκνωση στην Ελλάδα συνεχίζεται με έντονο ρυθμό, με τις γεννήσεις να έχουν μειωθεί σχεδόν κατά το ήμισυ μέσα σε περίπου δύο δεκαετίες. Τα στοιχεία προέρχονται από μελέτη του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), την οποία υπογράφει ο καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής ερευνών του ΙΔΕΜ, Βύρων Κοτζαμάνης.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι γεννήσεις από περίπου 148.000 κατά μέσο όρο το 1979-1980 περιορίστηκαν σε περίπου 67.000 το 2024-2025. Παράλληλα, η μέση ηλικία των γυναικών κατά την απόκτηση παιδιών αυξήθηκε σχεδόν κατά έξι χρόνια, από τα 26,2 στα 32,2 έτη.
Η πτώση δεν ήταν συνεχής σε όλη την περίοδο, καθώς καταγράφηκε μια μικρή αύξηση των γεννήσεων μεταξύ 2003 και 2009. Ωστόσο, στη συνέχεια η τάση αντιστράφηκε, με τον αριθμό των γεννήσεων να υποχωρεί εκ νέου.
Η διαγενεακή γονιμότητα παρουσιάζει επίσης σημαντική πτώση. Οι γυναίκες που γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 απέκτησαν κατά μέσο όρο περίπου δύο παιδιά, ενώ για όσες γεννήθηκαν γύρω στο 1985 ο μέσος αριθμός είναι πλέον μικρότερος από 1,5 παιδί.
Οι έξι περιοχές με πτώση άνω του 50%
Σε περιφερειακό επίπεδο, οι διαφορές είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Μεταξύ 2009 και 2024, οι γεννήσεις σε εθνικό επίπεδο μειώθηκαν κατά 42%, από 117.440 σε 68.310.
Ωστόσο, σε έξι νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας η μείωση ξεπέρασε το 50%:
- Θεσπρωτία
- Γρεβενά
- Φθιώτιδα
- Κοζάνη
- Ευρυτανία
- Φλώρινα
Αντίθετα, σε έξι νησιωτικούς νομούς η μείωση ήταν μικρότερη του 30%, ενώ στις Κυκλάδες και τη Ζάκυνθο δεν ξεπέρασε το 15%.
Περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η σχέση μεταξύ γεννήσεων και θανάτων. Σε εθνικό επίπεδο, το 2024 καταγράφηκαν 184 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις, έναντι 92 θανάτων ανά 100 γεννήσεις το 2009.
Σε 17 Περιφερειακές Ενότητες, κυρίως στην ηπειρωτική Ελλάδα, καταγράφηκαν από 250 έως 376 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις.
Στον αντίποδα, πέντε Περιφερειακές Ενότητες είχαν περισσότερες γεννήσεις από θανάτους: Θήρα, Μύκονος, Κως, Νάξος και Ρέθυμνο.
Γιατί υπάρχουν τόσο μεγάλες διαφορές
Η μελέτη αποδίδει τις διαφοροποιήσεις μεταξύ των περιοχών κυρίως στον αριθμό των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, στη γονιμότητα των διαδοχικών γενεών, στη δημογραφική γήρανση και στις μεταναστευτικές ροές.
Ιδιαίτερα στις περιοχές με τις μεγαλύτερες μειώσεις των γεννήσεων, καταγράφεται τόσο χαμηλότερη γονιμότητα στις νεότερες γενιές όσο και ταχύτερη συρρίκνωση του αριθμού των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.
