Πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια, η Τερέσα Σάντσεζ βρισκόταν στο Μεξικό για μια ιατρική επέμβαση, όταν το δεξί της μάτι άρχισε να είναι ασυνήθιστα ξηρό και ερεθισμένο. Στην αρχή, το σύμπτωμα φαινόταν ασήμαντο.
Υπέθεσε ότι ίσως ο φακός επαφής της είχε σκιστεί ή ότι η αλλαγή από ημερήσιους φακούς σε μηνιαίους προκαλούσε ξηρότητα. Αναρωτήθηκε ακόμη αν ο οργανισμός της προσπαθούσε να αντιμετωπίσει κάποια λοίμωξη, σύμφωνα με το CNN.
Αυτό που δεν γνώριζε τότε ήταν ότι ένας μικροσκοπικός οργανισμός επιτίθετο αργά στον κερατοειδή της. Μέσα στους επόμενους τρεις μήνες, το παράσιτο προκάλεσε μη αναστρέψιμη βλάβη στην όρασή της και έντονο, διαπεραστικό πόνο που εξαπλώθηκε σε όλο της το κεφάλι.
«Δεν μπορούσα ούτε καν να κρατήσω τις περσίδες ανοιχτές στο δωμάτιό μου», είπε η Σάντσεζ, η οποία σήμερα είναι 33 ετών και ζει στο Λας Βέγκας. «Το φως προκαλούσε αφόρητο πόνο. Τότε κατάλαβα ότι κάτι πολύ σοβαρό συνέβαινε».
Μέχρι εκείνη τη στιγμή, είχε ήδη επισκεφθεί αρκετούς οπτομέτρες και είχε λάβει λανθασμένες διαγνώσεις. Απογοητευμένη και απελπισμένη για απαντήσεις, η Σάντσεζ άρχισε να ερευνά μόνη της τα συμπτώματά της.
Τι είναι η κερατίτιδα από ακανθαμοιβάδα;
Οι διαδικτυακές αναζητήσεις την οδήγησαν σε μια πάθηση που δεν είχε ξανακούσει ποτέ: την κερατίτιδα από ακανθαμοιβάδα. Ένας οφθαλμίατρος επιβεβαίωσε αργότερα τη διάγνωση. Η κερατίτιδα είναι φλεγμονή του κερατοειδούς, δηλαδή του διαφανούς, θολωτού στρώματος στο μπροστινό μέρος του ματιού, το οποίο παίζει καθοριστικό ρόλο στην εστίαση της όρασης. Η ακανθαμοιβάδα είναι ένας μικροσκοπικός, μονοκύτταρος οργανισμός, αόρατος χωρίς μικροσκόπιο.
Σύμφωνα με τον δρα Τζέικομπ Λορένθο-Μοράλες, καθηγητή παρασιτολογίας στο Πανεπιστήμιο της Λα Λαγκούνα στην Ισπανία, η ακανθαμοιβάδα απαντάται συχνά στο έδαφος και στο νερό. Δεν χρειάζεται ξενιστή για να επιβιώσει, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ανθεκτική.
Όταν ο οργανισμός έρθει σε επαφή με το μάτι, μπορεί να προσκολληθεί στον κερατοειδή. Ο δρ Πολ Μπάρνεϊ, οπτομετρικός ιατρός και διευθυντής στο Pacific Cataract and Laser Institute στην Αλάσκα, εξηγεί ότι ακόμη και πολύ μικρές εκδορές στην επιφάνεια του κερατοειδούς αρκούν για να επιτρέψουν στο παράσιτο να εισχωρήσει βαθύτερα στο μάτι.
Γιατί οι χρήστες φακών επαφής διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;
Η κερατίτιδα από ακανθαμοιβάδα θεωρείται σπάνια πάθηση. Με βάση στοιχεία από 20 χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ινδία, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Βραζιλία, καταγράφονται περισσότερα από 23.000 περιστατικά παγκοσμίως κάθε χρόνο. Ωστόσο, ένα εντυπωσιακό στοιχείο ξεχωρίζει: από το 85% έως το 95% των ατόμων που εμφανίζουν τη λοίμωξη φορούν φακούς επαφής.
Οι φακοί επαφής μπορούν να προκαλέσουν μικροσκοπικές εκδορές στον κερατοειδή, δημιουργώντας σημεία εισόδου για το παράσιτο. Ο οργανισμός μπορεί επίσης να προσκολληθεί στον ίδιο τον φακό ή να παγιδευτεί ανάμεσα στον φακό και το μάτι, διευκολύνοντας τη διείσδυσή του στον ιστό του κερατοειδούς.
«Αν δεν διαγνωστεί έγκαιρα και δεν αντιμετωπιστεί επιθετικά, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι καταστροφικό», δήλωσε ο Μπάρνεϊ. «Το παράσιτο τρέφεται από τον κερατοειδή, προκαλώντας φλεγμονή και βλάβες στους ιστούς, που μπορεί να οδηγήσουν σε μόνιμη απώλεια όρασης».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η όραση μπορεί να αποκατασταθεί εν μέρει με θεραπεία. Σε άλλες, απαιτείται μεταμόσχευση κερατοειδούς.
Ένα παράσιτο φτιαγμένο για να επιβιώνει
Η αντιμετώπιση της κερατίτιδας από ακανθαμοιβάδα είναι ιδιαίτερα δύσκολη, επειδή ο οργανισμός διαθέτει ισχυρούς αμυντικούς μηχανισμούς. Μπορεί να «αντιλαμβάνεται» απειλές και να αντιδρά σχηματίζοντας κύστεις, παραμένοντας σε λανθάνουσα κατάσταση για μήνες ή ακόμη και χρόνια.
Αυτή η ανθεκτικότητα σημαίνει ότι η θεραπεία συχνά διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα και συνοδεύεται από έντονη δυσφορία. Δεδομένου ότι το μάτι είναι εξαιρετικά ευαίσθητο, οι ασθενείς πρέπει να συνεργάζονται στενά με εξειδικευμένους γιατρούς και να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες θεραπείας.
Γιατί η πάθηση συχνά δεν διαγιγνώσκεται εγκαίρως;
Η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Επειδή η κερατίτιδα από ακανθαμοιβάδα είναι σπάνια, πολλοί οπτομέτρες ενδέχεται να μην την αναγνωρίσουν άμεσα. Ως αποτέλεσμα, πολλοί χρήστες φακών επαφής μαθαίνουν για την πάθηση μόνο αφού τη νοσήσουν ή αφού δουν σχετικά βίντεο να γίνονται viral στο διαδίκτυο.
Πολλοί ασθενείς έχουν εκφράσει την έκπληξή τους, λέγοντας ότι δεν είχαν ποτέ ενημερωθεί ξεκάθαρα για τους κινδύνους που συνεπάγεται η χρήση φακών επαφής κατά το ντους ή το κολύμπι.
Η Contact Lens Society of America τόνισε ότι οι φακοί επαφής αποτελούν ιατρικές συσκευές και απαιτούν αυστηρή τήρηση κανόνων υγιεινής. Αυτό περιλαμβάνει την αποφυγή επαφής με το νερό κατά το κολύμπι, το ντους ή τον ύπνο. Ο οργανισμός υπογράμμισε επίσης τη σημασία οι χρήστες να κάνουν ερωτήσεις και να διαβάζουν προσεκτικά τις οδηγίες φροντίδας.
Κερατίτιδα από ακανθαμοιβάδα: Συμπτώματα που μοιάζουν με άλλες οφθαλμικές λοιμώξεις
Εκτός από τον έντονο πόνο και την ευαισθησία στο φως, η κερατίτιδα από ακανθαμοιβάδα μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα, θολή όραση, ξηρότητα, υπερβολική δακρύρροια και την αίσθηση ότι υπάρχει κάποιο ξένο σώμα στο μάτι.
Επειδή τα συμπτώματα αυτά επικαλύπτονται με άλλες παθήσεις, η λανθασμένη διάγνωση είναι συχνή. Ο Μπάρνεϊ ανέφερε ότι η λοίμωξη συγχέεται συχνά με την κερατίτιδα από τον ιό του απλού έρπητα, μία από τις βασικές αιτίες τύφλωσης λόγω λοιμώξεων. Στα αρχικά της στάδια, μπορεί ακόμη και να μοιάζει με επιπεφυκίτιδα.
Αυτό ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση της Σάντσεζ. Ο πρώτος οπτομέτρης διέγνωσε επιπεφυκίτιδα. Οι σταγόνες που της συνταγογραφήθηκαν θόλωσαν την όρασή της. Ένας δεύτερος οπτομέτρης υποψιάστηκε βακτηριακή λοίμωξη και, παρότι τα αντιβιοτικά κολλύρια πρόσφεραν προσωρινή ανακούφιση, σύντομα έχασε την όραση στο προσβεβλημένο μάτι.
Κερατίτιδα από ακανθαμοιβάδα: Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η σωστή υγιεινή των φακών επαφής είναι καθοριστικής σημασίας. Οι φακοί πρέπει πάντα να καθαρίζονται και να αποθηκεύονται με εγκεκριμένο διάλυμα φακών επαφής και ποτέ με νερό. Το υγρό στη θήκη των φακών πρέπει να αντικαθίσταται καθημερινά. Τα χέρια πρέπει να πλένονται και να στεγνώνονται σχολαστικά πριν από τον χειρισμό των φακών.
Η χρήση φακών επαφής κατά τον ύπνο θα πρέπει να αποφεύγεται, καθώς αυξάνει την ξηρότητα, τον ερεθισμό και τον κίνδυνο βλάβης του κερατοειδούς. Οι ημερήσιοι φακοί μιας χρήσης ενδέχεται να μειώνουν τον κίνδυνο μόλυνσης σε σύγκριση με τους μηνιαίους.
Για δραστηριότητες που περιλαμβάνουν νερό, τα γυαλιά οράσεως ή τα συνταγογραφούμενα γυαλιά κολύμβησης αποτελούν ασφαλέστερες επιλογές. Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί επίσης να εξετάσουν το ενδεχόμενο χειρουργικής διόρθωσης της όρασης, αφού πρώτα συζητήσουν διεξοδικά τους κινδύνους και την καταλληλότητά τους με τον γιατρό τους.
Πηγή: CNN
