Πώς ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν: Το τηλεφώνημα Νετανιάχου, ο ρόλος της CIA και η τελική εντολή Τραμπ.
Την περασμένη Δευτέρα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου τηλεφώνησε στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με μια κρίσιμη πληροφορία: ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αλί Χαμενεΐ και οι στενότεροι συνεργάτες του επρόκειτο να συναντηθούν το Σάββατο το πρωί σε συγκεκριμένη τοποθεσία στην Τεχεράνη.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που είχαν ενημέρωση για τη συζήτηση, ο Νετανιάχου ανέφερε ότι θα μπορούσαν να εξουδετερωθούν όλοι με ένα μόνο αεροπορικό πλήγμα.
Η στιγμή που έθεσε σε κίνηση τον πόλεμο
Η τηλεφωνική επικοινωνία της 23ης Φεβρουαρίου, που πραγματοποιήθηκε από την Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου και δεν είχε δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα, αποτέλεσε το σημείο καμπής που έθεσε σε τροχιά τον πόλεμο με το Ιράν.
Απαντά επίσης στο ερώτημα που τέθηκε από βουλευτές, στελέχη του κινήματος MAGA και διεθνείς ηγέτες: Γιατί τώρα;
Η απάντηση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι ότι ο Χαμενεΐ και ο στενός του κύκλος αποτέλεσαν έναν «στόχο ευκαιρίας» που ούτε ο Τραμπ ούτε ο Νετανιάχου ήθελαν να χάσουν.
Ο ρόλος της CIA και η επιβεβαίωση των πληροφοριών
Ο Τραμπ φέρεται να είχε ήδη κλίνει υπέρ στρατιωτικού πλήγματος κατά του Ιράν, χωρίς ωστόσο να έχει αποφασίσει το πότε. Το τηλεφώνημα Νετανιάχου φαίνεται ότι έλυσε αυτό το δίλημμα.
Κατόπιν εντολής του προέδρου, η CIA προχώρησε σε άμεση διασταύρωση των πληροφοριών που είχαν συλλεχθεί από τις ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες. Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι μέχρι την Πέμπτη είχε διαπιστωθεί πως τα πρόσωπα-στόχοι θα βρίσκονταν πράγματι στο ίδιο σημείο, γεγονός που «έπρεπε να αξιοποιηθεί».
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν εξετάσει το ενδεχόμενο επίθεσης ακόμη και μία εβδομάδα νωρίτερα, αλλά η επιχείρηση αναβλήθηκε για λόγους πληροφοριών και επιχειρησιακής ετοιμότητας, συμπεριλαμβανομένων καιρικών συνθηκών.
Η διπλωματία που κατέρρευσε
Την ίδια ημέρα, απεσταλμένοι του Τραμπ, μεταξύ των οποίων οι Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, επικοινώνησαν από τη Γενεύη μετά από πολύωρες συνομιλίες με Ιρανούς αξιωματούχους. Το μήνυμα που μετέφεραν ήταν σαφές: οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγούσαν πουθενά.
«Αν επιλέξετε τη διπλωματία, θα παλέψουμε για συμφωνία. Όμως οι συνομιλητές μας δεν ήταν διατεθειμένοι να καταλήξουν σε μια συμφωνία που θα σας ικανοποιούσε», φέρεται να ενημερώθηκε ο Τραμπ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατέληξε έτσι σε δύο συμπεράσματα: ότι οι πληροφορίες ήταν αξιόπιστες και ότι η διπλωματική οδός είχε ουσιαστικά κλείσει. Την Παρασκευή στις 15:38 (ώρα Ανατολικής Ακτής), έδωσε την τελική εντολή.
Έντεκα ώρες αργότερα, βόμβες έπλητταν την Τεχεράνη, ο Χαμενεΐ σκοτωνόταν και ο πόλεμος ξεκινούσε.
Συντονισμός και εντάσεις
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους, οι δύο ηγέτες είχαν προηγουμένως συναντηθεί δύο φορές και είχαν συνομιλήσει τηλεφωνικά 15 φορές μέσα σε δύο μήνες. Ο συντονισμός ήταν στενός, αν και ο Τραμπ φέρεται να επέμεινε να εξαντληθεί πρώτα η διπλωματική προσπάθεια.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η επιχείρηση «θα έπρεπε να γίνει ούτως ή άλλως» και πως το ζήτημα ήταν θέμα χρονισμού, καθώς «το συγκεκριμένο Σαββατοκύριακο προσέφερε μοναδική ευκαιρία για μέγιστη επιτυχία».
Ωστόσο, η επίσπευση της επιχείρησης φέρεται να αιφνιδίασε ακόμη και την αμερικανική κυβέρνηση, η οποία βρέθηκε να αιτιολογεί την απόφαση μετά το πλήγμα — και όχι πριν από αυτό.
Αντιδράσεις και επιχειρησιακές συνέπειες
Η μυστικότητα της επιχείρησης άφησε πολλούς Αμερικανούς πολίτες απροετοίμαστους στην περιοχή, καθώς το Ιράν εξαπέλυσε αντίποινα στον Κόλπο. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κινητοποιήθηκε για την απομάκρυνση περισσότερων από 1.500 Αμερικανών.
Ο Τραμπ απέρριψε τις αιτιάσεις ότι «παρασύρθηκε» από το Ισραήλ, υποστηρίζοντας πως ο ίδιος έκρινε ότι το Ιράν επρόκειτο να επιτεθεί πρώτο. «Αντίθετα, ίσως εγώ να ανάγκασα το Ισραήλ να κινηθεί», δήλωσε.
Ο Λευκός Οίκος δεν αμφισβήτησε το ρεπορτάζ και παρέπεμψε στις δημόσιες τοποθετήσεις του προέδρου και του υπουργού Εξωτερικών.
Πηγή: Axios
