Σε αναζήτηση ευρύτερης κοινοβουλευτικής συναίνεσης για τις ρυθμίσεις που αφορούν την προστασία των δανειοληπτών και την αυστηρότερη εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) βρίσκεται η κυβέρνηση, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να επιχειρεί να εξασφαλίσει τη στήριξη και της αντιπολίτευσης.
Το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών προκαλεί έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με τον υπουργό να ανταλλάσσει αιχμηρές αναφορές με τον Νίκο Ανδρουλάκη, αλλά και να εξαπολύει επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα για το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των funds και τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.
Το σχέδιο νόμου με τίτλο «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών και λοιπές διατάξεις» αναμένεται να τεθεί σήμερα σε ονομαστική ψηφοφορία, έπειτα από σχετικό αίτημα του υπουργού Οικονομικών. Όπως εξήγησε ο κ. Πιερρακάκης, στόχος είναι να καταγραφεί με σαφήνεια η στάση κάθε βουλευτή απέναντι στις ρυθμίσεις για τους δανειολήπτες και τα funds.
Απευθυνόμενος κυρίως προς το ΠΑΣΟΚ, προειδοποίησε ότι η επιλογή του «παρών» θα συνιστά υπεκφυγή που δεν θα περάσει απαρατήρητη.
Η συζήτηση στην Ολομέλεια σημαδεύτηκε από έντονη αντιπαράθεση, με τον υπουργό να κατηγορεί τον Νίκο Ανδρουλάκη ότι υιοθετεί θέσεις που τον οδηγούν προς τον «Λαφαζανισμό». Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ξεκαθάρισε ότι το κόμμα του προτίθεται να στηρίξει συγκεκριμένες κυβερνητικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η ρύθμιση για σταθερό επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό μηχανισμό και η αυστηροποίηση του πλαισίου εποπτείας των funds.
Εφόσον επιβεβαιωθεί η στήριξη στις συγκεκριμένες διατάξεις, αυτές θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν ευρεία πλειοψηφία, ακόμη και 192 βουλευτών.
Το 3% και η σύγκρουση για τις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ
Η πρόθεση του Νίκου Ανδρουλάκη να υπερψηφίσει συγκεκριμένες ρυθμίσεις προκάλεσε την ευχαριστία του Κυριάκου Πιερρακάκη, ο οποίος δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι πρόθυμη να εξετάσει και να υιοθετήσει προτάσεις της αντιπολίτευσης, εφόσον αυτές προσφέρουν ουσιαστική στήριξη στην κοινωνία χωρίς να δημιουργούν υπέρμετρο δημοσιονομικό κόστος.
«Με ένα κομμάτι της τροπολογίας του ΠΑΣΟΚ που είναι καλό προφανώς συμφωνούμε, γι’ αυτό και σας κάλεσα σε συναίνεση. Αλλά για ένα άλλο κομμάτι των προτάσεών σας, σας είπα ότι τινάζετε την μπάνκα στον αέρα. Εντάξει, υπάρχει ο Τσίπρας. Μην γίνεστε Λαφαζάνης για να τους βγείτε από τα αριστερά», ανέφερε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενος στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ.
Νωρίτερα, ο κ. Ανδρουλάκης είχε υπερασπιστεί τη θεσμική και δημοσιονομική προσήλωση του κόμματός του, εξαπολύοντας παράλληλα προσωπικές αιχμές κατά του υπουργού Οικονομικών. «Μας κατηγορήσατε ότι τινάζουμε την μπάνκα στον αέρα. Είπατε ότι η χώρα πλήρωσε ακριβά την εποχή των ανέξοδων υποσχέσεων. Μόνο που η εποχή εκείνη ήταν της ΝΔ που οδήγησε τη χώρα να έχει 15,5% έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών. Μπορεί να μην το θυμάστε γιατί τότε ήσασταν στο ΠΑΣΟΚ», σχολίασε.
Η απάντηση του κ. Πιερρακάκη ήταν εξίσου αιχμηρή, με τον υπουργό να κατηγορεί τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ για προσωπικές επιθέσεις και να αντιπαραβάλλει τη δική του πολιτική διαδρομή στη ΝΔ. «Όλα τα χρόνια που αλληλεπιδρούμε μού κάνετε την ίδια εμπαθή επίθεση. Χαίρομαι που πάνω από 10 χρόνια ανήκω στη ΝΔ, σε μια ευρωπαϊκή μεταρρυθμιστική παράταξη που έχει το βλέμμα στο μέλλον και όχι στο παρελθόν και διεκδικεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη την τρίτη θητεία. Αν αναρωτιέστε γιατί εσείς διεκδικείτε τη δεύτερη ή τρίτη θέση, μην κοιτάτε εμένα. Αναζητήστε την απάντηση στον κοντινότερο καθρέφτη».
Ο Νίκος Ανδρουλάκης απέρριψε τον χαρακτηρισμό του «Λαφαζάνη», απαντώντας: «Γίναμε και Λαφαζάνηδες σήμερα; Μάλιστα. Θυμηθείτε ποιοι πήγαν να σπρώξουν την Ελλάδα στη δραχμή και θα δείτε ότι δεν ήμασταν εμείς αυτοί. Έχουμε θεσμική μνήμη».
Ο υπουργός Οικονομικών επέμεινε ότι η συναίνεση προϋποθέτει ουσιαστικό διάλογο και όχι ανταλλαγή πολιτικών χαρακτηρισμών. Κάλεσε, μάλιστα, τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι και να εξετάσουν ποιες προτάσεις του κόμματός του μπορούν πραγματικά να στηρίξουν τους πολίτες και ποιες, κατά την εκτίμησή του, δημιουργούν υπέρμετρο κόστος.
Η αντιπαράθεση για την πρώτη κατοικία και την εξαγορά των δανείων
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης στη διαφορά μεταξύ των κυβερνητικών ρυθμίσεων και των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ για την προστασία των οφειλετών.
Όπως υποστήριξε, η δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού που έχει θεσπίσει η κυβέρνηση είναι ευνοϊκότερη από την αναγκαστική πτώχευση του οφειλέτη, την οποία προτείνει η Χαριλάου Τρικούπη.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στην πρόταση να μπορούν οι δανειολήπτες να εξαγοράζουν τα δάνειά τους στην ίδια τιμή με την οποία τα απέκτησαν τα funds. Σύμφωνα με τον υπουργό, μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη απώλεια της τραπεζικής πίστης και να απειλήσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, καθώς, όπως υποστήριξε, θα δημιουργούσε κίνητρο στους οφειλέτες να μην εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους.
Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ακόμη ότι το νομοσχέδιο ενσωματώνει προτάσεις που είχαν καταθέσει το ΠΑΣΟΚ και άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης τους προηγούμενους μήνες, ιδίως για τον έλεγχο των servicers και την τακτική ενημέρωση των δανειοληπτών.
«Έχετε καταθέσει ερωτήσεις και τροπολογίες από το 2025 που ζητάτε έλεγχο των servicers και τακτική ενημέρωση των δανειοληπτών. Ε, λοιπόν, αυτά τα υιοθετήσαμε και τα φέραμε. Θα είναι αντιφατικό να μην τα ψηφίσετε», ανέφερε.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επανέλαβε ότι το κόμμα του στηρίζει τις ρυθμίσεις για την επιβολή προστίμων στα funds, την ενημέρωση των δανειοληπτών και τον εξωδικαστικό μηχανισμό με σταθερό επιτόκιο 3%, ζητώντας, ωστόσο, να υιοθετηθεί το σύνολο των προτάσεών του.
Κατά την κεντρική του τοποθέτηση, ο κ. Ανδρουλάκης χαρακτήρισε υποκριτική τη στάση της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι επί επτά χρόνια άφηνε απροστάτευτους τους δανειολήπτες και θυμήθηκε την ανάγκη λήψης μέτρων λίγο πριν από τις εκλογές.
«Αν νιώθατε λίγο την αγωνία δεκάδων χιλιάδων οικογενειών που είναι όμηροι αυτής της κατάστασης, θα είχατε πάρει μέτρα πολύ νωρίτερα», ανέφερε.
Επικαλούμενος στοιχεία για τους πλειστηριασμούς, υποστήριξε ότι η κατάσταση έχει επιδεινωθεί, καθώς από 4.500 πλειστηριασμούς ακινήτων το 2021 ο αριθμός έφτασε τους 25.500 το 2025.
«Πενταπλάσιοι! Συγχαρητήρια, κ. Πιερρακάκη, πράγματι βελτιώσατε την κατάσταση, όχι όμως για τους δανειολήπτες αλλά για τους δανειστές», σχολίασε.
Στο στόχαστρό του βρέθηκε και το άρθρο 23 του νομοσχεδίου, το οποίο χαρακτήρισε επιλογή της κυβέρνησης με τη συναίνεση του πρωθυπουργού, με στόχο, όπως υποστήριξε, την ενίσχυση των προνομίων των funds. Κατηγόρησε, μάλιστα, την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να μεταθέσει στην αντιπολίτευση την ευθύνη για την προστασία των δανειοληπτών.
Πιερρακάκης κατά Τσίπρα: «Η ιστορία των funds έχει την προσωπική του υπογραφή»
Στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης βρέθηκε και ο Αλέξης Τσίπρας, με τον υπουργό Οικονομικών να του αποδίδει την πολιτική ευθύνη για τη διαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των funds, των servicers και των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι οι σχετικές νομοθετικές παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, επικαλούμενος συγκεκριμένους νόμους και ημερομηνίες.
«Η ιστορία των funds, των servicers και των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών έχει νόμους, έχει ημερομηνίες και, κυρίως, έχει την προσωπική του υπογραφή», ανέφερε, απευθυνόμενος στον πρώην πρωθυπουργό.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στον νόμο 4354 του 2015, που αφορά τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και το πλαίσιο μεταβίβασης δανείων σε funds, στον νόμο 4472 του 2017 για τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, καθώς και στους νόμους 4346 του 2015 και 4549 του 2018, τους οποίους συνέδεσε με τις αλλαγές στο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας.
Ο υπουργός επικαλέστηκε, επίσης, στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία τον Μάρτιο του 2019 οι απαιτήσεις από δάνεια που είχαν μεταφερθεί σε funds ανέρχονταν σε περίπου 18 δισ. ευρώ.
Με αυτόν τον τρόπο αμφισβήτησε τους ισχυρισμούς του Αλέξη Τσίπρα ότι επί της δικής του κυβέρνησης δεν είχε μεταφερθεί ούτε ένα ευρώ σε funds. Όπως ανέφερε, αρχικά ο πρώην πρωθυπουργός είχε κάνει λόγο για μηδενικές μεταβιβάσεις, ενώ στη συνέχεια, μέσω εκπροσώπου του, έγινε αναφορά σε εκχώρηση στεγαστικών δανείων ύψους 375 εκατ. ευρώ.
«Από το “ούτε ένα ευρώ”, μετά από μια συνεδρίαση, πήγαμε στα 375 εκατομμύρια ευρώ! Μια πρόοδος είναι κι αυτή. Μένει λίγη διαδρομή για να φτάσουμε στα υπόλοιπα 17,5 δισεκατομμύρια τα οποία πρέπει επίσης να καλυφθούν», σχολίασε σκωπτικά.
Συνεχίζοντας την επίθεσή του, κατηγόρησε τον κ. Τσίπρα ότι επιχειρεί να προσαρμόζει την πολιτική του αφήγηση, επισημαίνοντας ότι τα πραγματικά δεδομένα δεν μπορούν να αλλάξουν.
«Μπορείτε να αλλάζετε την αφήγησή σας όσες φορές θέλετε. Να θυμάστε όσα σας συμφέρουν και να ξεχνάτε όσα σας εκθέτουν. Ένα πράγμα, όμως, δεν μπορείτε να αλλάξετε: την πραγματικότητα. Και το ότι η ιστορία δεν ξαναγράφεται. Και πολύ περισσότερο, δεν διαγράφεται», ανέφερε.
Ο υπουργός αναγνώρισε, πάντως, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες για χιλιάδες οφειλέτες, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση αναλαμβάνει την ευθύνη για την αντιμετώπισή τους μέσω των νέων ρυθμίσεων.
Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη και έως 5 εκατ. ευρώ για τους servicers
Παρουσιάζοντας τις βασικές προβλέψεις του νομοσχεδίου, ο Κυριάκος Πιερρακάκης απηύθυνε σαφές μήνυμα προς τις εταιρείες διαχείρισης οφειλών, τονίζοντας ότι η τήρηση των κανόνων και ο σεβασμός των δικαιωμάτων των δανειοληπτών θα αποτελούν πλέον βασική υποχρέωσή τους.
«Τα δικαιώματα των δανειοληπτών θα γίνονται σεβαστά. Και κάθε παραβίαση θα έχει συνέπειες», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι το νέο πλαίσιο προβλέπει πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως τις 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη και έως τα 5 εκατ. ευρώ για παραβάσεις του εποπτικού πλαισίου.
Απαντώντας στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης ότι οι διατάξεις διαμορφώθηκαν προς όφελος των servicers, ο υπουργός υποστήριξε ότι οι παρεμβάσεις έχουν ουσιαστικό περιεχόμενο και δεν αποτελούν επικοινωνιακό τέχνασμα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην απόσυρση επιμέρους εδαφίων του άρθρου 23, μετά τις αντιδράσεις των κομμάτων. Όπως εξήγησε, η αρχική διάταξη δεν μετέτρεπε τις δανειακές συμβάσεις σε εκτελεστούς τίτλους, ωστόσο η κυβέρνηση απέσυρε το συγκεκριμένο εδάφιο προκειμένου να μην υπάρχει περιθώριο παρερμηνειών και να αρθούν οι αντιρρήσεις που είχαν διατυπωθεί.
Ο κ. Πιερρακάκης κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι αξιοποίησε το συγκεκριμένο ζήτημα για να αμφισβητήσει συνολικά το νομοσχέδιο, καλώντας τα κόμματα να ξεκαθαρίσουν εάν προτίθενται τελικά να στηρίξουν τις ρυθμίσεις για τους οφειλέτες.
Οι διαφορετικές γραμμές της αντιπολίτευσης και οι αιχμές με τραγούδια και ταινίες
Παρά την προσπάθεια εξασφάλισης ευρύτερης κοινοβουλευτικής στήριξης, τα κόμματα της αντιπολίτευσης διατηρούν διαφορετική στάση απέναντι στο συνολικό νομοσχέδιο. Το ΠΑΣΟΚ προτάσσει τη δική του πρόταση νόμου για τους δανειολήπτες, ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά τη διεξαγωγή εξεταστικής επιτροπής για τον «Ηρακλή», ενώ η Ελληνική Λύση ζητά την απόσυρση των ρυθμίσεων.
Η αντιπαράθεση στην Ολομέλεια απέκτησε και πιο αιχμηρό, παραπολιτικό χαρακτήρα, με εκπροσώπους των κομμάτων να επιστρατεύουν αναφορές σε ταινίες και τραγούδια για να σχολιάσουν την τοποθέτηση του υπουργού.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Γερουλάνος, αναρωτήθηκε εάν η κυβέρνηση αναζητά άλλοθι ζητώντας από την αντιπολίτευση να ψηφίσει το σύνολο του νομοσχεδίου, επαναλαμβάνοντας ότι η Χαριλάου Τρικούπη έχει καταθέσει δική της πρόταση νόμου.
Από τον ΣΥΡΙΖΑ, ο Χρήστος Γιαννούλης παραλλήλισε την ομιλία του υπουργού με κινηματογραφική ταινία, δίνοντάς της τον τίτλο «Ο πολιτικός δολοφόνος με το τσεκούρι και το αγγελικό πρόσωπο».
Η Τζώρτζια Κεφαλά από την Πλεύση Ελευθερίας επέλεξε να απαντήσει με στίχους τραγουδιού, λέγοντας: «Μου θυμίσατε το τραγούδι “Άγγελέ μου… τύραννέ μου…”».
Από την πλευρά του, ο Σπύρος Τσιρώνης της Νίκης ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους, σχολιάζοντας ότι η τοποθέτηση του υπουργού τού θύμισε την ταινία «Ο Ιούδας φιλούσε υπέροχα».
