Η «σιωπηλή» δύναμη που έγειρε την πλάστιγγα: Πώς τα Growler άνοιξαν τον δρόμο για τη σύλληψη Μαδούρο.
Καθοριστικό ρόλο στην επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο φέρονται να είχαν τα αμερικανικά αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου EA-18G Growler, σύμφωνα με αναλύσεις ειδικών και δημοσιεύματα διεθνών μέσων ενημέρωσης.
Η συγκεκριμένη επιχείρηση φαίνεται πως στηρίχθηκε σε μια «αόρατη» αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική τακτική: την πλήρη αποδιοργάνωση της εχθρικής αεράμυνας μέσω ηλεκτρονικών παρεμβολών.
Ηλεκτρονικός πόλεμος αντί πυρών
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal, αεροσκάφη Growler του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ χρησιμοποιήθηκαν για να εξουδετερώσουν τα συστήματα ραντάρ της Βενεζουέλας, δημιουργώντας «καθαρούς» διαδρόμους στον εναέριο χώρο της χώρας. Με τον τρόπο αυτό κατέστη δυνατή η ασφαλής είσοδος και αποχώρηση αεροσκαφών που μετέφεραν ειδικές δυνάμεις, χωρίς να υπάρξει ουσιαστική αντίδραση από την αντιαεροπορική άμυνα.
Παρότι στην επιχείρηση «Absolute Resolve» συμμετείχαν, σύμφωνα με πληροφορίες, πάνω από 150 αμερικανικά αεροσκάφη –μαχητικά, βομβαρδιστικά και μη επανδρωμένα– τα Growler ξεχώρισαν, καθώς δεν στόχευσαν υποδομές ή στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά το ίδιο το «νευρικό σύστημα» της άμυνας: το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.
Πώς λειτουργεί το «τύφλωμα» των ραντάρ
Το EA-18G Growler έχει σχεδιαστεί ειδικά για επιχειρήσεις ηλεκτρονικού πολέμου. Τα προηγμένα του συστήματα εντοπίζουν τις εκπομπές εχθρικών ραντάρ, αναλύουν τα χαρακτηριστικά τους σε πραγματικό χρόνο και εκπέμπουν στοχευμένα σήματα παρεμβολής.
Το αποτέλεσμα είναι είτε η πλημμύρα των οθονών με ψεύτικους στόχους είτε η πλήρης εξαφάνιση πραγματικών αεροσκαφών από τα συστήματα εντοπισμού. Έτσι, τα αντιαεροπορικά μέσα αδυνατούν να εγκλωβίσουν στόχους, καθιστώντας ουσιαστικά «αόρατες» τις φίλιες δυνάμεις.
Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, ακόμη και ένα μόνο Growler μπορεί να προσφέρει κάλυψη σε ολόκληρο σχηματισμό αεροσκαφών, λειτουργώντας ως κρίσιμος πολλαπλασιαστής ισχύος.
Οι αδυναμίες της βενεζουελάνικης άμυνας
Ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ αξιοποίησαν στο έπακρο τις αδυναμίες ενός πεπαλαιωμένου συστήματος αεράμυνας στη Βενεζουέλα, το οποίο στηρίζεται κυρίως σε σοβιετικής και ρωσικής προέλευσης μέσα, όπως παλαιότερες εκδόσεις των S-300, καθώς και σε κινεζικά ραντάρ προηγούμενων γενεών.
Όπως τονίζουν, η ίδια προσέγγιση θα ήταν σαφώς πιο δύσκολη απέναντι σε κράτη με σύγχρονες και πολυεπίπεδες αεράμυνες, όπως η Ρωσία ή η Κίνα, όπου τα συστήματα είναι πιο ανθεκτικά στις παρεμβολές.
Ο ηλεκτρονικός πόλεμος επιστρέφει στο προσκήνιο
Το Growler, εξέλιξη του F/A-18F Super Hornet της Boeing και διάδοχος του EA-6B Prowler, αποτελεί από το 2009 τον βασικό πυλώνα του αμερικανικού εναέριου ηλεκτρονικού πολέμου και χρησιμοποιείται και από την Πολεμική Αεροπορία της Αυστραλίας.
Μετά από χρόνια επιχειρήσεων σε περιβάλλοντα χαμηλής αντιαεροπορικής απειλής, όπως το Αφγανιστάν και η Μέση Ανατολή, ο ηλεκτρονικός πόλεμος επανέρχεται στο επίκεντρο της στρατιωτικής στρατηγικής. Ο πόλεμος στην Ουκρανία θεωρείται ήδη η μεγαλύτερη σύγκρουση ηλεκτρονικού πολέμου που έχει καταγραφεί.
Τα παλαιά, ογκώδη αναλογικά συστήματα έχουν δώσει τη θέση τους σε ψηφιακές πλατφόρμες που ελέγχονται από λογισμικό, αλλάζουν συχνότητες σε κλάσματα του δευτερολέπτου και μπορούν να παραλύουν όχι μόνο ραντάρ, αλλά και δίκτυα επικοινωνιών.
Όπως σχολίασε πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, ο ηλεκτρονικός πόλεμος μπορεί να μην τραβά τα φώτα της δημοσιότητας όσο τα μαχητικά ή τα βομβαρδιστικά, όμως παραμένει απολύτως κρίσιμος για την επίτευξη εναέριας υπεροχής.
