Μια δικαστική μάχη στις ΗΠΑ που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας του Instagram και του Facebook ξεκινά την Τρίτη, με τη Meta να βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες νομικές απειλές στην ιστορία της.
Η υπόθεση αφορά αγωγή που κατατέθηκε το 2023 από 30 αμερικανικές πολιτείες, μεταξύ των οποίων η Καλιφόρνια και η Νέα Υόρκη. Οι πολιτείες κατηγορούν τη Meta ότι παραβίασε ομοσπονδιακούς και πολιτειακούς νόμους περί προστασίας της ιδιωτικότητας των παιδιών και ότι σχεδίασε τις πλατφόρμες της με τρόπο που ενθαρρύνει τους ανήλικους να παραμένουν σε αυτές για όσο το δυνατόν περισσότερο.
Το ύψος των αξιώσεων είναι εντυπωσιακό. Οι πολιτείες ζητούν από τη Meta αποζημιώσεις που θα μπορούσαν να ξεπεράσουν ακόμη και το 1 τρισ. δολάρια, αλλά και σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν το Instagram και το Facebook για τους ανήλικους.
Τι ζητούν οι 30 πολιτείες
Σε περίπτωση που δικαιωθούν, οι πολιτείες ζητούν μεταξύ άλλων από τη Meta:
- να εφαρμόσει διαδικασία επαλήθευσης γονικής συναίνεσης για εφήβους χρήστες,
- να αλλάξει τους αλγόριθμους συστάσεων που, όπως υποστηρίζουν, έχουν σχεδιαστεί για να προκαλούν ισχυρή και παρατεταμένη αλληλεπίδραση,
- να αφαιρέσει πολλά φίλτρα που αλλοιώνουν την εμφάνιση των χρηστών στις φωτογραφίες,
- να σταματήσει την αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο,
- να απαγορεύσει τη δημιουργία πολλαπλών λογαριασμών από ανήλικους,
- να καταργήσει περιεχόμενο που εξαφανίζεται, όπως τα Instagram Stories,
- και να περιορίσει χαρακτηριστικά όπως οι μετρητές των «likes» και η ατελείωτη κύλιση περιεχομένου.
Πρόκειται για λειτουργίες που αποτελούν σήμερα βασικό κομμάτι της εμπειρίας των χρηστών στις πλατφόρμες της Meta.
Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι πολλές από αυτές έχουν σχεδιαστεί ώστε να κρατούν τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών και των εφήβων, συνδεδεμένους για όσο το δυνατόν περισσότερο. Κατηγορούν επίσης τη Meta ότι χρησιμοποιεί συνεχείς ειδοποιήσεις και άλλες τεχνικές προκειμένου να επαναφέρει τους ανήλικους στις εφαρμογές.
Σύμφωνα με τους ενάγοντες, η εταιρεία γνώριζε τους κινδύνους αλλά επέλεξε να εκμεταλλευτεί την ευάλωτη ηλικία των παιδιών, προκειμένου να αυξήσει τη βάση χρηστών και τα έσοδά της.
Η Meta απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι τα στοιχεία θα αποδείξουν τη διαχρονική προσπάθειά της να προστατεύσει τους νεότερους χρήστες.
Προηγήθηκε βαριά καταδίκη στο Νέο Μεξικό
Η νέα δίκη πραγματοποιείται λίγες μόλις εβδομάδες μετά από μια σημαντική δικαστική ήττα της Meta στο Νέο Μεξικό.
Εκεί, δικαστής επέβαλε στην εταιρεία πρόστιμο συνολικού ύψους 942 εκατ. δολαρίων και διέταξε αλλαγές στη λειτουργία των Instagram και Facebook για τους ανήλικους.
Μεταξύ άλλων, ζητήθηκε να καταργηθούν οι μετρητές των «likes» για χρήστες κάτω των 18 ετών, να απαγορευτεί η αποστολή και λήψη γυμνού περιεχομένου από εφήβους και να περιοριστούν οι ειδοποιήσεις των εφαρμογών σε συγκεκριμένες ώρες.
Ο δικαστής χαρακτήρισε μάλιστα τη Meta «δημόσια όχληση», συγκρίνοντας τις επιπτώσεις των πλατφορμών της με εκείνες ενός εργοστασίου που προκαλεί ρύπανση και βλάπτει έναν ολόκληρο πληθυσμό.
Η Meta έχει ανακοινώσει ότι θα ασκήσει έφεση.
Η συγκεκριμένη απόφαση αφορά μόνο το Νέο Μεξικό. Αν όμως οι 30 πολιτείες κερδίσουν τη νέα υπόθεση, οι συνέπειες θα είναι πολύ μεγαλύτερες, καθώς θα μπορούσαν να υποχρεώσουν τη Meta να εφαρμόσει αντίστοιχους περιορισμούς σε ολόκληρες τις ΗΠΑ. Οι πολιτείες που συμμετέχουν στην αγωγή αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα δύο τρίτα του αμερικανικού πληθυσμού.
Στο στόχαστρο τα «likes»
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της υπόθεσης είναι η απαίτηση για περιορισμό ή κατάργηση των μετρητών «likes».
Τα likes αποτελούν βασικό κομμάτι του Facebook από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του και σήμερα έχουν γίνει ένας από τους σημαντικότερους τρόπους με τους οποίους οι χρήστες αλληλεπιδρούν με το περιεχόμενο στα social media.
Ωστόσο, οι δικαστικές υποθέσεις που αφορούν τη Meta επικεντρώνονται όλο και περισσότερο στις επιπτώσεις αυτών των μηχανισμών στους ανήλικους.
Σε προηγούμενη δίκη κατά της εταιρείας, μια νεαρή γυναίκα περιέγραψε πώς, όταν ήταν μόλις εννέα ετών, είχε δημιουργήσει δεκάδες λογαριασμούς σε YouTube και Instagram προκειμένου να αυξάνει τεχνητά τα likes στις δικές της αναρτήσεις.
Όπως κατέθεσε, αναζητούσε μέσω αυτής της διαδικασίας επιβεβαίωση και μεγαλύτερη αποδοχή από τους άλλους χρήστες, ενώ θυμόταν να αισθάνεται ήδη από τότε καταθλιπτικά συναισθήματα.
Έρευνες των τελευταίων ετών έχουν συνδέσει τους δείκτες δημοφιλίας στα social media, όπως τα likes, με αυξημένα αισθήματα απόρριψης, κοινωνικής σύγκρισης και κατάθλιψης στους εφήβους.
Έρευνα της ίδιας της Meta στο επίκεντρο
Ιδιαίτερο βάρος στην υπόθεση αναμένεται να έχουν και εσωτερικές έρευνες της ίδιας της Meta.
Οι δικηγόροι των πολιτειών υποστηρίζουν ότι η εταιρεία γνώριζε πως οι μηχανισμοί του Instagram μπορούσαν να ενισχύσουν τη λεγόμενη «κοινωνική σύγκριση», δηλαδή την τάση των χρηστών να συγκρίνουν την αξία και την εμφάνισή τους με εκείνη άλλων ανθρώπων.
Σύμφωνα με εσωτερική έρευνα της Meta που επικαλούνται οι πολιτείες, η χρήση του Instagram και η συγκεκριμένη διαδικασία κοινωνικής σύγκρισης συνδέονταν με μεγαλύτερη μοναξιά, χειρότερη εικόνα σώματος και αρνητική διάθεση.
Το ερώτημα που καλείται πλέον να απαντήσει το δικαστήριο είναι κατά πόσο η Meta γνώριζε αυτούς τους κινδύνους και, παρά ταύτα, επέλεξε να διατηρήσει ή να ενισχύσει χαρακτηριστικά που κρατούν τους ανήλικους στις πλατφόρμες.
Μια απόφαση που μπορεί να αλλάξει τα social media
Η δίκη έχει επομένως πολύ μεγαλύτερη σημασία από ένα ακόμη πρόστιμο στη Meta.
Εάν οι 30 πολιτείες επικρατήσουν, η εταιρεία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με υποχρεωτικές αλλαγές σε βασικά χαρακτηριστικά των Instagram και Facebook για εκατομμύρια Αμερικανούς χρήστες.
Η κατάργηση των likes, η απενεργοποίηση του autoplay, ο περιορισμός των ειδοποιήσεων, η αλλαγή των αλγορίθμων και η αυστηρότερη γονική επαλήθευση θα μπορούσαν να μεταμορφώσουν την καθημερινή εμπειρία των εφήβων στα social media.
Γι’ αυτό και η συγκεκριμένη δίκη θεωρείται μία από τις σημαντικότερες νομικές αναμετρήσεις που έχει αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα η Meta. Μια ήττα δεν θα σήμαινε απλώς ένα τεράστιο οικονομικό κόστος για την εταιρεία, αλλά θα μπορούσε να οδηγήσει σε ριζική αλλαγή του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν δύο από τις δημοφιλέστερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στον κόσμο.
Πηγή: BBC
