«Λίγο μετά τη γέννηση του Τζέιμς κατάλαβα ότι κάτι δεν πήγαινε καλά», λέει η Λόρα. Η ίδια και η σύντροφός της, Μπεθ, απέκτησαν δύο παιδιά μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης σε κλινική στα Κατεχόμενα. Είχαν επιλέξει προσεκτικά έναν ανώνυμο δότη σπέρματος, ζητώντας μάλιστα να χρησιμοποιηθεί ο ίδιος και για τα δύο παιδιά, ώστε να είναι βιολογικά συγγενικά.
Ωστόσο, όταν γεννήθηκε ο Τζέιμς, οι διαφορές στην εμφάνισή του —σκούρα μάτια, μαλλιά και επιδερμίδα— προκάλεσαν αμφιβολίες. Μετά από χρόνια, οι γονείς προχώρησαν σε τεστ DNA, το οποίο αποκάλυψε ότι κανένα από τα δύο παιδιά δεν είχε συλληφθεί με το σπέρμα του δότη που είχαν επιλέξει, ενώ δεν ήταν καν βιολογικά συγγενικά μεταξύ τους.
«Το πιο τρομακτικό ήταν ότι κάτι είχε πάει πολύ λάθος και τι θα σήμαινε αυτό για τα παιδιά», λέει η Μπεθ.
Το BBC μίλησε συνολικά με οικογένειες επτά παιδιών που πιστεύουν ότι χρησιμοποιήθηκαν λάθος δότες σπέρματος ή ωαρίων σε θεραπείες IVF. Στις περισσότερες περιπτώσεις, εμπορικά τεστ DNA φαίνεται να επιβεβαιώνουν τις υποψίες τους.
Όλες οι υποθέσεις συνδέονται με κλινικές στα Κατεχόμενα, όπου δεν εφαρμόζεται το ευρωπαϊκό δίκαιο και η εποπτεία είναι περιορισμένη. Η περιοχή έχει εξελιχθεί σε δημοφιλή προορισμό για Βρετανούς που αναζητούν θεραπείες γονιμότητας, λόγω χαμηλότερου κόστους και μεγαλύτερης διαθεσιμότητας δοτών.
Η Λόρα και η Μπεθ είχαν επιλέξει δότη από τη Δανία, μέσω της τράπεζας σπέρματος Cryos, με πλήρες ιατρικό και προσωπικό προφίλ. Η κλινική τις διαβεβαίωσε ότι θα αναλάμβανε την παραγγελία.
Απέκτησαν την πρώτη τους κόρη, Κέιτ, και στη συνέχεια επέστρεψαν για δεύτερο παιδί, ζητώντας τον ίδιο δότη. Όμως τα τεστ DNA έδειξαν ότι χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικοί δότες και για τα δύο παιδιά.
Οι γονείς δηλώνουν «σοκαρισμένοι και εξοργισμένοι», ενώ παραμένουν αναπάντητα βασικά ερωτήματα για την ταυτότητα και τον ιατρικό έλεγχο των δοτών.
Η γιατρός που φέρεται να εμπλέκεται αρνείται ότι ήταν υπεύθυνη για την παραγγελία του σπέρματος και αμφισβητεί την αξιοπιστία των τεστ DNA. Η κλινική δεν απάντησε στα ερωτήματα του BBC.
Η έρευνα εντόπισε και άλλες οικογένειες με παρόμοιες υποψίες, ακόμη και σε μεταγενέστερη κλινική της ίδιας γιατρού, όπου υπάρχουν καταγγελίες για λάθος χρήση δοτριών ωαρίων.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοια λάθη είναι εξαιρετικά σπάνια και, αν επαναλαμβάνονται, ενδέχεται να υποδηλώνουν αμέλεια ή ακόμη και παραπλάνηση.
Στα Κατεχόμενα δεν υπάρχει ανεξάρτητη αρχή εποπτείας της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, σε αντίθεση με το Ηνωμένο Βασίλειο, γεγονός που εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια των ασθενών.
Παρά το σοκ, η οικογένεια προσπαθεί να προχωρήσει. «Τα παιδιά ξέρουν πλέον ότι δεν είναι βιολογικά συγγενικά, αλλά αυτό δεν αλλάζει τίποτα», λέει η Κέιτ. «Παραμένουμε οικογένεια». «Στο τέλος της ημέρας, είμαστε καλά», λένε οι μητέρες. «Έχουμε δύο υπέροχα παιδιά».
Πηγή: BBC
