Η αρχή μιας νέας χρονιάς μοιάζει συχνά με την ιδανική ευκαιρία για μια νέα αρχή: να αφήσουμε πίσω τις ανησυχίες και τις πιέσεις των προηγούμενων 12 μηνών και να δούμε τον κόσμο με διαφορετικό μάτι.
Στην πράξη, όμως, αυτό συχνά αποδεικνύεται δύσκολο. Ωστόσο, υπάρχει πληθώρα επιστημονικών μελετών που προτείνουν διαφορετικούς τρόπους για τη βελτίωση της διάθεσης.
Ακολουθούν εννέα επιστημονικά τεκμηριωμένοι τρόποι.
Σταματήστε να επιδιώκετε την τελειότητα
Ο τελειομανής τρόπος σκέψης συχνά θεωρείται θετικό χαρακτηριστικό. Όμως, όπως λέει και το ρητό, «το τέλειο είναι ο εχθρός του καλού».
Επιπλέον, η τελειομανία μπορεί να είναι επιβλαβής για την υγεία. Μελέτες έχουν δείξει ότι η τελειομανία συνδέεται με την κατάθλιψη και το άγχος, καθώς και με μια σειρά άλλων καταστάσεων: κοινωνική αγχώδης διαταραχή, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, διατροφικές διαταραχές, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, αϋπνία και ακόμη και κίνδυνος αυτοκτονίας.
Σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, όσο πιο έντονο είναι το χαρακτηριστικό της τελειομανίας, τόσο περισσότερες ψυχολογικές διαταραχές ενδέχεται να αντιμετωπίζει κανείς.
Οι τελειομανείς θέτουν μη ρεαλιστικά πρότυπα και, όταν αναπόφευκτα δεν τα πετυχαίνουν, βιώνουν περισσότερες ενοχές, ντροπή και θυμό σε σχέση με αυτούς που δεν είναι τελειομανείς. Κατηγορούν τον εαυτό τους για τα λάθη τους και σπάνια νιώθουν ότι είναι «αρκετοί».
Πώς μπορεί κανείς να ξεφύγει από αυτήν την αυτοκαταστροφική νοοτροπία; Σύμφωνα με τους ειδικούς, μία από τις πιο ισχυρές ασπίδες απέναντι στο άγχος και την κατάθλιψη είναι η αυτοσυμπόνια.
Με άλλα λόγια, προσπαθήστε να είστε επιεικείς με τον εαυτό σας. Αν κάνετε ένα λάθος, μην σπεύσετε να αυτοκριθείτε.
Και αν έχετε παιδιά, καλλιεργήστε ένα οικογενειακό περιβάλλον όπου η ατέλεια δεν είναι απλώς αποδεκτή, αλλά και καλοδεχούμενη. Άλλωστε, αυτές οι ατέλειες είναι που μας κάνουν ανθρώπους.
Δημιουργήστε πιο ποιοτικές φιλίες
Οι φιλίες είναι εξαιρετικά σημαντικές για την υγεία μας. Μπορούν να επηρεάσουν από την ισχύ του ανοσοποιητικού συστήματος έως τον κίνδυνο καρδιοπαθειών. Το να περιβάλλεστε από καλούς φίλους μπορεί ακόμη και να σας βοηθήσει να ζήσετε περισσότερο.
Ωστόσο, αξίζει να αναλογιστούμε και τι είδους φίλοι είμαστε για τους άλλους. Άτομα που συμπεριφέρονται αντιφατικά — δημιουργώντας τις λεγόμενες «αμφιθυμικές σχέσεις» — μπορεί να είναι πιο επιβλαβή για την ευεξία των γύρω τους σε σχέση με εκείνα που είναι σταθερά δυσάρεστα.
Ένα βήμα που μπορείτε να κάνετε είναι να συζητάτε περισσότερο τα καλά νέα, να ζητάτε περισσότερες λεπτομέρειες και να εκφράζετε ειλικρινή χαρά.
Ο εορτασμός των επιτυχιών με αυτόν τον τρόπο μπορεί να ενισχύσει τόσο τη διάθεσή σας όσο και τη σχέση σας.
Ξεκινήστε ένα καινούριο χόμπι
Ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσει κανείς ένα νέο χόμπι. Αν σας ενδιαφέρει περισσότερο η κίνηση, τα ομαδικά αθλήματα προσφέρουν το όφελος της κοινωνικής σύνδεσης, ενώ ταυτόχρονα απελευθερώνουν ενδορφίνες.
Μάλιστα, μπορούν να κάνουν την άσκηση να φαίνεται πιο εύκολη, χάρη σε αυτό που οι ψυχολόγοι αποκαλούν «κοινή πρόθεση» — όταν οι άνθρωποι συνδέονται γύρω από έναν κοινό στόχο ή δράση.
Αξιοποιήστε δημιουργικά τον θυμό σας
Όταν η ένταση ξεχειλίζει, μπορεί να ξεστομίσουμε λόγια ή να προβούμε σε πράξεις που δεν επιθυμούμε ούτε εγκρίνουμε. Ωστόσο, αν η ενέργεια αυτών των αρνητικών συναισθημάτων αναγνωριστεί έγκαιρα, η έρευνα δείχνει ότι μπορεί να διοχετευθεί παραγωγικά.
Αυτό δεν συνεπάγεται την καταπίεση του θυμού — μια πρακτική που μπορεί να αυξήσει σχεδόν τριπλά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής. Αντίθετα, σημαίνει τη διοχέτευσή του σε δραστηριότητες που λειτουργούν προς όφελός σας.
Η αξιοποίηση του θυμού για να τρέξετε ταχύτερα, να κλωτσήσετε πιο δυνατά ή να πηδήξετε ψηλότερα μπορεί να ενισχύσει τις αθλητικές επιδόσεις.
Μπορεί επίσης να ενισχύσει την επιμονή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να πυροδοτήσει εκρήξεις δημιουργικότητας — αν και ο θυμός μπορεί να δυσκολεύει τη μακροχρόνια διατήρησή της.
Το κλειδί είναι να μπορείτε να ελέγχετε και να μετριάζετε τον τρόπο έκφρασης του θυμού σας. Τεχνικές όπως η ψυχολογική απόσταση, ώστε να μην μετατραπεί ο θυμός σε επιθετικότητα, καθώς και η υπομονή και η καθυστέρηση της αντίδρασης, μπορούν να σας βοηθήσουν να τον αξιοποιήσετε πιο εποικοδομητικά.
Μετρήστε τις ευλογίες σας
Πρόκειται για μια παλιά, αλλά επιστημονικά τεκμηριωμένη ιδέα. Το να αφιερώνετε λίγα λεπτά κάθε ημέρα για να γράφετε μια λίστα με τρία πράγματα για τα οποία νιώθετε ευγνωμοσύνη έχει αποδειχθεί ότι έχει δυσανάλογα μεγάλο όφελος για την ευεξία.
Μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα που, για έναν μήνα, κατέγραφαν καθημερινά τρία θετικά γεγονότα που βίωσαν, παρουσίασαν αύξηση των επιπέδων ευτυχίας και μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων τους.
Έρευνες έχουν επίσης δείξει ότι η πρακτική αυτή ωφελεί ανθρώπους από πολύ διαφορετικά περιβάλλοντα — από εφήβους που ζουν σε παραγκουπόλεις της Κένυας έως ηλικιωμένες γυναίκες στην Ελβετία.
Καθοριστικό στοιχείο είναι η εστίαση στο θετικό, που μας ωθεί να αναζητούμε καλές στιγμές μέσα στην ημέρα. Αφιερώστε λίγο χρόνο κάθε βράδυ για να αναλογιστείτε τη μέρα σας και γράψτε τρία πράγματα που πήγαν καλά ή που απολαύσατε.
Μπορεί να είναι οτιδήποτε, όσο μικρό ή ασήμαντο κι αν φαίνεται. Το σημαντικό είναι να σκεφτείτε γιατί αυτά τα πράγματα σας έκαναν να νιώσετε θετικά.
Βάλτε το κινητό σας να δουλέψει υπέρ σας
Η έρευνα υποδηλώνει ότι η εμμονή που έχουν πολλοί άνθρωποι με το κινητό τους μπορεί να έχει συνέπειες στη μνήμη, τη συγκέντρωση, τον ύπνο και την ψυχική υγεία, μεταξύ άλλων. Ωστόσο, η προσκόλλησή μας στο κινητό μας μπορεί να έχει και οφέλη.
Μία μελέτη, για παράδειγμα, έδειξε ότι η χρήση οθόνης για την καταγραφή σημειώσεων βελτίωσε την απόδοση σε απαιτητικά τεστ μνήμης, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι εφαρμογές σημειώσεων μπορούν να «αποφορτίσουν» ορισμένες μορφές γνωστικής επεξεργασίας.
Δεν είναι δύσκολο να περιορίσει κανείς τις αρνητικές επιπτώσεις των κινητών τηλεφώνων. Ακόμη και ο ήχος μιας ειδοποίησης μπορεί να μειώσει την απόδοση σε απλές εργασίες σχεδόν όσο και μια τηλεφωνική κλήση.
Αν αυτό σας ανησυχεί, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη λειτουργία ομαδοποίησης ειδοποιήσεων, ώστε να λαμβάνονται σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Και αν θέλετε πραγματικά να απομακρυνθείτε από τις οθόνες, μπορείτε να αφήσετε το κινητό σας σε ένα άλλο δωμάτιο. Άλλωστε, τα μικρά βήματα κάνουν τη διαφορά.
