Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία για ένα πακέτο παρεμβάσεων με στόχο την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς και την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, σε μια περίοδο αυξανόμενων πιέσεων από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Στο επίκεντρο βρίσκονται η επιτάχυνση των επενδύσεων, η δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και η ενίσχυση της βιομηχανικής ισχύος της Ευρώπης.
Σύμφωνα με το Reuters, κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε σε κάστρο στο Βέλγιο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υπογράμμισαν τον επείγοντα χαρακτήρα των παρεμβάσεων και συμφώνησαν στην επιτάχυνση της δημιουργίας Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, στην αναθεώρηση των κανόνων συγχωνεύσεων ώστε να διευκολυνθεί η ανάδειξη ευρωπαϊκών «πρωταθλητών», καθώς και στη διευκόλυνση της ίδρυσης και ανάπτυξης επιχειρήσεων.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε τη φιλοδοξία των Βρυξελλών: «Μία Ευρώπη, μία αγορά… αυτή είναι η φιλοδοξία μας», τονίζοντας ότι η Κομισιόν θα περιορίσει και τα πρόσθετα επίπεδα εθνικής νομοθεσίας που συχνά επιβαρύνουν την εφαρμογή των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Ευρώπη «πολλαπλών ταχυτήτων» στο τραπέζι
Η άτυπη σύνοδος στο κάστρο Άλντεν Μπίεζεν έφερε στο προσκήνιο μια συζήτηση που μέχρι πρότινος θεωρούνταν σχεδόν ταμπού: την αποδοχή ότι ορισμένες μεταρρυθμίσεις μπορεί να προχωρήσουν από μικρότερες ομάδες χωρών, χωρίς να απαιτείται η συναίνεση και των 27 κρατών-μελών.
Όπως μεταδίδει το Politico, διαμορφώθηκε προσεκτική στήριξη στην ιδέα μιας «Ευρώπης πολλαπλών ταχυτήτων». Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τάχθηκε υπέρ της ταχύτερης προόδου, δηλώνοντας: «Πρέπει να κινηθούμε γρήγορα». Την ίδια κατεύθυνση στήριξαν και ηγέτες από τη Γερμανία και το Βέλγιο.
«Υπό πίεση μπορούμε να μετακινήσουμε βουνά», σημείωσε η φον ντερ Λάιεν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις λειτουργούν ως καταλύτης αλλαγών.
Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων
Κεντρικό άξονα των αποφάσεων αποτελεί η επιτάχυνση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, με στόχο τη διοχέτευση περίπου 10 τρισεκατομμυρίων ευρώ που σήμερα παραμένουν σε τραπεζικούς λογαριασμούς προς την ευρωπαϊκή οικονομία.
Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η πρώτη φάση της μεταρρύθμισης —που περιλαμβάνει ενοποίηση αγορών, κοινή εποπτεία και τιτλοποιήσεις— θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο. Εάν δεν επιτευχθεί συναίνεση όλων των κρατών-μελών, το εγχείρημα θα μπορούσε να προχωρήσει με τουλάχιστον εννέα χώρες.
Το αγκάθι της χρηματοδότησης και της ενέργειας
Παρά τη γενική συμφωνία για την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν τα κράτη-μέλη θα μπορέσουν να υπερβούν τις εθνικές τους προτεραιότητες, ιδίως σε ζητήματα όπως τα ευρωομόλογα ή η μείωση του ενεργειακού κόστους.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξακολουθεί να πληρώνει τιμές ηλεκτρικής ενέργειας υπερδιπλάσιες σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει εναλλακτικές επιλογές στη σύνοδο κορυφής του Μαρτίου, μεταξύ των οποίων και ενδεχόμενες αλλαγές στο μοντέλο διαμόρφωσης της τιμής ρεύματος.
Παράλληλα, η φον ντερ Λάιεν υπερασπίστηκε το σύστημα εμπορίας εκπομπών (ETS), υπογραμμίζοντας ότι διαθέτει μηχανισμούς σταθεροποίησης ώστε να αποφεύγονται ακραίες αυξήσεις.
Νέος βιομηχανικός νόμος και αυστηρότερη στάση απέναντι στην Κίνα
Σύμφωνα με προσχέδιο του Νόμου Βιομηχανικής Επιτάχυνσης που αποκάλυψε το Politico, η ΕΕ εξετάζει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής προτίμησης στις δημόσιες προμήθειες, διευρύνοντας τον ορισμό του «Made in EU» ώστε να περιλαμβάνει και «έμπιστους εταίρους», όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία.
Ταυτόχρονα, προτείνεται αυστηρότερο πλαίσιο για τις κινεζικές επενδύσεις σε στρατηγικούς κλάδους, με ανώτατα όρια σε άμεσες ξένες επενδύσεις από χώρες που κυριαρχούν σε συγκεκριμένους βιομηχανικούς τομείς.
Το προσχέδιο, 96 σελίδων, επεκτείνει την ευρωπαϊκή προτίμηση σε ενεργοβόρες βιομηχανίες, τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών και την αυτοκινητοβιομηχανία, επιχειρώντας ταυτόχρονα να διασκεδάσει τις ανησυχίες περί «οχυρωμένης Ευρώπης».
