Ο καθηγητής Γλωσσολογίας Γιώργος Μπαμπινιώτης δίνει για ακόμη μία φορά την απάντηση σε ένα γλωσσικό ερώτημα που επανέρχεται κάθε χρόνο: γράφεται Θεοφάνεια ή Θεοφάνια;
Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, την οποία αποκάλυψε ότι έχει γενέθλια τόσο ο ίδιος όσο και ο γιος του —στέλνοντας μάλιστα τις δικές του «αυτοευχές»— ο Γιώργος Μπαμπινιώτης επανήλθε μέσω ανάρτησής του στο Facebook, εξηγώντας ποια γραφή είναι η προτιμότερη.
Θεοφάνεια ή Θεοφάνια; Ποιο είναι το σωστό
Όπως επισημαίνει, για τη συγκεκριμένη εορτή είναι γλωσσικά ορθότερο να προτιμάται η γραφή με -ι-, δηλαδή τα Θεοφάνια.
«Η εορτή των Θεοφανίων είναι προτιμότερο να γράφεται με -ι-: τα Θεοφάνια. Εκτός από τη γνωστή χριστιανική γιορτή της Βάπτισης του Χριστού και της φανέρωσης του Θεού, Θεοφάνια λεγόταν και αρχαία εορτή στους Δελφούς, κατά την οποία παρουσίαζαν στους πιστούς το άγαλμα του Απόλλωνα», εξηγεί.
Ο ίδιος διευκρινίζει ότι η γραφή Θεοφάνεια με -ει- δεν είναι λανθασμένη, καθώς προκύπτει ετυμολογικά από το επίθετο θεοφανής, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα ζεύγη διαφανής – διαφάνεια και επιφανής – επιφάνεια.
Ωστόσο, όταν πρόκειται για εορτή σε ουδέτερο πληθυντικό γένος, είναι προτιμότερο να διατηρείται η κατάληξη -ια, σύμφωνα με την ελληνική γλωσσική παράδοση. «Γι’ αυτό και γράφουμε τα Θεοφάνια, όπως λέμε τα Πύθια, τα Ίσθμια, τα Επιφάνια — ενώ λέμε η επιφάνεια από το επιφανής», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Με λίγα λόγια, και με τη σφραγίδα του κορυφαίου γλωσσολόγου, η προτεινόμενη γραφή για τη μεγάλη γιορτή είναι: τα Θεοφάνια.
Ολόκληρη η ανάρτηση του Γιώργου Μπαμπινιώτη:
«αυτοευχές» στον εορτάζοντα εαυτό μου και τον γυιο μου Δημήτρη, γεννημένους και τους δύο μας στις 6 Ιανουαρίου, ανήμερα των Φώτων (και εγγενώς «φωτισμένους»)
Και επ’ ευκαιρία: ΘεοφάνΙα ή ΘεοφάνεΕΙα;H εορτή των Θεοφανίων είναι προτιμότερο να γράφεται με -ι-: τα Θεοφάνια. Eκτός από την γνωστή χριστιανική γιορτή των Θεοφανίων, τής βάπτισης δηλ. τού Xριστού και τής φανέρωσης τού Θεού, Θεοφάνια (τα), ήταν και αρχαία εορτή στους Δελφούς, όπου έδειχναν στους λάτρεις τού Aπόλλωνος το άγαλμά του. H γραφή Θεοφάνεια με -ει- δικαιολογείται ως δήλωση τής πράξης και ιδιότητας τού επιθ. θεοφανής: θεοφανής – θεοφάνεια, όπως διαφανής – διαφάνεια.
Ωστόσο, προκειμένου για εορτή σε ουδέτερο γένος είναι προτιμότερο να τηρηθεί η γραφή σε -ια: τα Θεοφάνια· πβ. τα Πύθια, τα Ίσθμια, τα Eπιφάνια, αλλά η επιφάνεια από το επιφανής.
