Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, βρίσκεται σε μια λεπτή πολιτική ισορροπία απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, μετά την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές.
Με μια ασυνήθιστα ευθεία παρέμβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απέδωσε το εκλογικό αποτέλεσμα στον πόλεμο με το Ιράν, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τη στρατηγική της κυβέρνησης και ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι προετοιμάζει το έδαφος για μια πιθανή υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές του 2028.
Σε μια εκτενή ανάρτηση περίπου 600 λέξεων στην πλατφόρμα X, ο Βανς αναγνώρισε ότι σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει το δίδυμο Τραμπ – Βανς το 2024 επέλεξε αυτή τη φορά να ψηφίσει τους Δημοκρατικούς. «Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος. Το είπε και ο ίδιος ο πρόεδρος χθες το βράδυ», έγραψε χαρακτηριστικά.
Η παρέμβασή του προκάλεσε αίσθηση, καθώς ήρθε λίγες μόλις ώρες μετά τη βαριά εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών και περιλάμβανε σαφείς, αν και όχι ονομαστικές, επικρίσεις για την πολιτική της δεύτερης θητείας Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος, από την πλευρά του, υπερασπίστηκε την απόφαση για τον πόλεμο, παραδέχθηκε ωστόσο ότι η σύγκρουση επηρέασε το εκλογικό αποτέλεσμα, καθώς οι Δημοκρατικοί ανέκτησαν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας.
One of the things the data analysts on our side obsessed over was “composition”—whether the electorate looked close enough to 2024 for Republicans to win. And despite polls that showed a Democrat blowout, the data kept on telling us the same story: in some states turnout was merely OK, in other states it was downright amazing, and in no state was it catastrophic. There was a genuine sense of optimism on our team: our people were showing up.
So, I asked the smartest data guy I know, does that mean we’re going to shock the world? “No,” he told me. “We might do better than the polls suggest. But the data is telling us that a lot of Trump/Vance 2024 voters are pissed and planning to vote for the other guys. Our voters are turning out, but they may not vote for us.”
Well, that looks prophetic now. Our voters did show up. In Florida, for example, the electorate was 9 points more Republican than Democrat, just a couple points worse than 2024. Undoubtedly there were places we could have done better on turnout. But the main problem is not turnout. The main problem is that many people who voted for Trump/Vance in 2024 voted for Democrats in 2026.
There will be a lot of infighting and arguing over what happened and why that is. One of the pollsters I really respect told me that our economic messaging wasn’t sharp enough down the stretch. I’m sure that’s true.
But the real reason we lost is obvious to almost everyone.
Another pollster—one of the smartest people I know in politics, told me yesterday we’d lose the generic ballot by 13 points. I felt negative going into Tuesday, but even I was shocked by this. In his polling, he saw that a lot of Trump 2024 voters were angry and planning to vote for Democrats. He asked those voters who had abandoned us what would cause them to come back on our team. The top four answers, accounting for nearly all of the responses were:
1) End the war
2) Focus on cost of living/inflation
3) Put America First
4) Change our relationship to IsraelOur voters showed up. And the above four reasons are why many of them voted for Democrats. This is according to a pollster who nailed the results. While many spent Monday attacking Rachel Campos Duffy for calling for a diplomatic resolution to the conflict, it turns out her political advice was sound. (She’s also a great person.)
In the next few months, there’s going to be a lot of gaslighting. Expect to hear any number of establishment politicians say the solution to our woes is amnesty. I’m open to the idea that we should change enforcement—by focusing more on businesses that hire illegal labor, for instance. But anyone pushing amnesty is lying to you.
The reason we lost is the war. The president himself said so last night.
If you’d like to argue it was worth it, that losing the Senate for the next 6 years was worth it, then do so. Argue it was a worthwhile cost to pay. Agree or disagree, that’s at least honest.
But everyone knows why we lost. And any honest conversation about where we go from here must start there.
I remain hopeful about our country. To the people who are pissed off and want to say, “I told you so”: you’re right, you did tell us so. Take that energy into electing Republicans who share your worldview. To the people who are just pissed at the results, you should be. Let’s take that anger and get back to the work of saving our country.
— JD Vance (@JDVance) November 4, 2026
Η διαφωνία για τον πόλεμο που βγήκε στο προσκήνιο
Η επιφυλακτική στάση του Βανς απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, γνωστή στους πολιτικούς κύκλους της Ουάσιγκτον. Παρότι ο αντιπρόεδρος είχε επανειλημμένα υποστηρίξει τη σύγκρουση μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην Τεχεράνη τον Φεβρουάριο, φέρεται να είχε εκφράσει κατ’ ιδίαν τις αντιρρήσεις του σε συναντήσεις με κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Μέχρι πρότινος, ωστόσο, οι διαφωνίες αυτές παρέμεναν μακριά από τη δημόσια συζήτηση. Μετά την εκλογική συντριβή, ο Βανς κατέστησε σαφές ότι θεωρεί την απόφαση για την έναρξη του πολέμου σοβαρό πολιτικό λάθος.
«Αν θέλετε να υποστηρίξετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι άξιζε να χάσουμε τη Γερουσία για τα επόμενα έξι χρόνια, τότε κάντε το. Υποστηρίξτε ότι ήταν ένα τίμημα που άξιζε να πληρώσουμε. Συμφωνείτε ή διαφωνείτε, τουλάχιστον αυτό είναι έντιμο», ανέφερε στην ανάρτησή του.
Η δημόσια διαφοροποίηση ενός εν ενεργεία αντιπροέδρου από τον πρόεδρο σε ένα τόσο σημαντικό ζήτημα εξωτερικής πολιτικής θεωρείται ασυνήθιστη για τη σύγχρονη πολιτική ιστορία των ΗΠΑ.
Ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη προκάλεσε, πάντως, η αντίδραση του Τραμπ. Παρά τη γνωστή απαίτησή του για απόλυτη αφοσίωση από τους στενούς συνεργάτες του, συμφώνησε ότι ο πόλεμος επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τις ενδιάμεσες εκλογές, προσθέτοντας όμως ότι θα λάμβανε ξανά την ίδια απόφαση εάν βρισκόταν μπροστά στις ίδιες επιλογές.
«Ξέρω πώς αισθάνεται γι’ αυτό. Νομίζω ότι ήταν εντάξει», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, ερωτηθείς για την ανάρτηση του αντιπροέδρου του. Ο ίδιος επέμεινε ότι οι ΗΠΑ εμπόδισαν το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Το βλέμμα στις εκλογές του 2028
Η παρέμβαση του Βανς ερμηνεύτηκε από αναλυτές ως προσπάθεια να διαχωρίσει σταδιακά τη θέση του από τον Τραμπ, χωρίς να έρθει σε ανοιχτή σύγκρουση μαζί του.
Ο Ντάνιελ Μπάιμαν, ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής στο Center for Strategic and International Studies, εκτίμησε ότι η ανάρτηση έμοιαζε με έναν τρόπο πολιτικής αποστασιοποίησης από τον Αμερικανό πρόεδρο. Όπως σημείωσε, εάν ο Βανς αποφασίσει να διεκδικήσει την προεδρία, θα χρειαστεί να ισορροπήσει προσεκτικά ανάμεσα στην ανάδειξη των διαφορών του με τον Τραμπ και στη διατήρηση της σχέσης του με τη βάση του κινήματος MAGA.
Ενδεικτικό της προσεκτικής στάσης του ήταν ότι δεν ανέφερε ονομαστικά τον πρόεδρο στην ανάρτησή του, ενώ απέδωσε μεγάλο μέρος της εκλογικής του ανάλυσης σε δημοσκόπους που δεν κατονόμασε. «Ο Βανς δοκίμασε τα νερά για να δει προς τα πού θα κινηθεί», σχολίασε στο BBC η Ρεπουμπλικανή πολιτική σύμβουλος Άσλεϊ Ντέιβις.
Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος παρουσίασε ένα σχέδιο τεσσάρων σημείων για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει και τον βασικό κορμό μιας μελλοντικής προεκλογικής εκστρατείας:
- Τερματισμός του πολέμου.
- Εστίαση στο κόστος ζωής και τον πληθωρισμό.
- Προτεραιότητα στην Αμερική.
- Αλλαγή της σχέσης των ΗΠΑ με το Ισραήλ.
Οι προτεραιότητες αυτές αποτυπώνουν βασικές θέσεις της πολιτικής του ταυτότητας και συνδέονται με την προσπάθεια προσέγγισης ψηφοφόρων που απομακρύνθηκαν από τους Ρεπουμπλικανούς, διαφωνώντας με την πολεμική εμπλοκή και την οικονομική πολιτική.
Η στάση Τραμπ και η μάχη για τη μετά Τραμπ εποχή
Παρά τις ενδείξεις διαφοροποίησης, δεν είναι ακόμη σαφές πόσο βαθιά είναι η ρήξη ανάμεσα στους δύο άνδρες. Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ο Βανς είχε δείξει την ανάρτησή του στον Τραμπ προτού τη δημοσιοποιήσει, στοιχείο που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η παρέμβαση να είχε προηγουμένως συζητηθεί μεταξύ τους.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ δεν έχει ξεκαθαρίσει ποιον θα στηρίξει για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών στις εκλογές του 2028. Έχει κατά καιρούς επαινέσει τόσο τον Βανς όσο και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, χωρίς να έχει δεσμευτεί υπέρ κάποιου από τους δύο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται, μάλιστα, να διατηρεί ανοιχτό το παιχνίδι της διαδοχής, αφήνοντας κατά καιρούς να αιωρείται ακόμη και το ενδεχόμενο μιας τρίτης θητείας, παρότι κάτι τέτοιο απαγορεύεται από το Σύνταγμα των ΗΠΑ.
Οι επόμενες προεδρικές εκλογές απέχουν ακόμη δύο χρόνια και ο Βανς δεν έχει ανακοινώσει επισήμως τις προθέσεις του. Οι συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι εξακολουθεί να εξετάζει το ενδεχόμενο υποψηφιότητας.
Η ανάρτησή του μπορεί τελικά να αποδειχθεί μια μεμονωμένη πολιτική παρέμβαση μετά την εκλογική ήττα. Μπορεί, όμως, να αποτελέσει και την αφετηρία της μάχης για την επόμενη ημέρα των Ρεπουμπλικανών και τη διαμόρφωση της πολιτικής ταυτότητας του κόμματος στη μετά Τραμπ εποχή.
