Ακόμη κι αν υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου δεν αναμένεται να επιστρέψει σύντομα στην κανονικότητα. Αντίθετα, αναλυτές και μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι προειδοποιούν ότι το σοκ στην προσφορά πετρελαίου θα επιδεινωθεί τους επόμενους μήνες, καθώς τα διεθνή αποθέματα συνεχίζουν να μειώνονται με ταχείς ρυθμούς.
Παρά τις ελπίδες των αγορών για συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης και για σταδιακή επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αποκατάσταση των εξαγωγών και της παραγωγής στη Μέση Ανατολή θα απαιτήσει πολύ χρόνο. Οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές, τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα και οι καθυστερήσεις στις ασφαλίσεις και στις μεταφορές δεξαμενόπλοιων δεν μπορούν να λυθούν άμεσα.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), η παγκόσμια αγορά στηρίζεται αυτή τη στιγμή κυρίως στα στρατηγικά αποθέματα και στις εμπορικές δεξαμενές για να καλύψει τη ζήτηση. Ήδη, μόνο τον Μάρτιο του 2026, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά 85 εκατομμύρια βαρέλια, ενώ οι συνολικές απώλειες προσφοράς από τη Μέση Ανατολή ξεπέρασαν τα 360 εκατ. βαρέλια και εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να αυξάνονται.
Αναλυτές της J.P. Morgan περιγράφουν τα αποθέματα ως τον «κύριο αποσβεστήρα κραδασμών» της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας, σημειώνοντας ότι η κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί γρήγορα μέσω αύξησης παραγωγής, επειδή η απώλεια προσφοράς είναι πολύ μεγάλη και γεωγραφικά συγκεντρωμένη.
Η κατάσταση προκαλεί έντονη ανησυχία κυρίως για τα καύσιμα μεταφορών, όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα, καθώς τα αποθέματα υποχωρούν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ενόψει της καλοκαιρινής περιόδου υψηλής ζήτησης. Στις ΗΠΑ, τα αποθέματα αποσταγμάτων βρίσκονται ήδη στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2005.
Παρότι οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν προσωρινά μετά τις πληροφορίες για πρόοδο στις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν, οι αγορές παραμένουν εξαιρετικά ευάλωτες. Αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και με συμφωνία, οι ελλείψεις και οι πιέσεις στις τιμές θα συνεχιστούν για μήνες, ενώ δεν αποκλείεται νέα άνοδος των τιμών εάν τα αποθέματα μειωθούν περαιτέρω.
Το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες LNG, παραμένει ο πιο κρίσιμος ενεργειακός κόμβος στον κόσμο. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή στην περιοχή θεωρείται από τον IEA ως μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές κρίσεις στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.
Πηγή: Reuters
