Ιδιαίτερα αυστηρή ήταν η παρέμβαση της επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας Λάουρα Κοβέσι στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, όπου έστρεψε τα βέλη της στην κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα γύρω από τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων, τη διαφθορά και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι έρευνες.
Με σαφείς αναφορές στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η Κοβέσι περιέγραψε οργανωμένα σχήματα εξαπάτησης που αξιοποιούν το σύστημα επιδοτήσεων, μιλώντας όχι για μεμονωμένα περιστατικά αλλά για δομημένα δίκτυα με χαρακτηριστικά οργανωμένου εγκλήματος.
Όπως εξήγησε, έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις όπου δηλώνονται ανύπαρκτες ή ακαλλιέργητες εκτάσεις προκειμένου να εισπραχθούν ευρωπαϊκές ενισχύσεις. «Μιλάμε για δίκτυα που εκμεταλλεύονται το σύστημα», ήταν το μήνυμά της, τονίζοντας ότι η ζημία για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό είναι μεγάλη.
175 ανοιχτές υποθέσεις και ζημία 2,68 δισ. ευρώ
Η εικόνα που καταγράφεται στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το 2025 είναι αποκαλυπτική για την Ελλάδα.
Μέχρι το τέλος του έτους, η EPPO διαχειριζόταν 175 ενεργές υποθέσεις στη χώρα μας, με την εκτιμώμενη οικονομική ζημία να φτάνει τα 2,68 δισ. ευρώ.
Μόνο μέσα στο 2025 άνοιξαν 117 νέες έρευνες, με εκτιμώμενη ζημία άνω του 1 δισ. ευρώ, στοιχείο που αποτυπώνει τόσο την ένταση του φαινομένου όσο και την αύξηση των καταγγελιών.
Πού εντοπίζονται οι μεγαλύτερες απάτες
Η κατανομή των υποθέσεων δείχνει πού εντοπίζονται τα μεγαλύτερα προβλήματα:
- 1,34 δισ. ευρώ αφορούν απάτες δαπανών, δηλαδή κακοδιαχείριση ή υπεξαίρεση ευρωπαϊκών πόρων
- 1,33 δισ. ευρώ σχετίζονται με απάτες εσόδων, κυρίως ΦΠΑ και τελωνειακούς δασμούς
- περίπου 12,3 εκατ. ευρώ αφορούν λοιπές μορφές οικονομικής απάτης
Σε επίπεδο τομέων, οι περισσότερες υποθέσεις συνδέονται με προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης (53), ακολουθούν έργα περιφερειακής ανάπτυξης (21) και το Ταμείο Ανάκαμψης (13).
Θεσμικά εμπόδια στις έρευνες
Η Κοβέσι στάθηκε ιδιαίτερα και στα νομικά εμπόδια που, όπως είπε, δυσκολεύουν τις έρευνες στην Ελλάδα.
Όταν προκύπτουν ενδείξεις εμπλοκής πολιτικών προσώπων, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν μπορεί να κινηθεί απευθείας λόγω του πλαισίου περί ευθύνης υπουργών και βουλευτικής ασυλίας.
«Σε ορισμένες περιπτώσεις αναγκαζόμαστε να διαχωρίζουμε τις υποθέσεις», ανέφερε, εξηγώντας ότι αυτό προκαλεί καθυστερήσεις και αποδυναμώνει τη συνολική διερεύνηση.
Μήνυμα για λογοδοσία και ίση μεταχείριση
Η επικεφαλής της EPPO ξεκαθάρισε ότι η αντιμετώπιση της διαφθοράς δεν εξαντλείται σε συλλήψεις ή διώξεις, αλλά απαιτεί σταθερούς θεσμούς και ουσιαστική λογοδοσία.
Τόνισε ότι όλοι πρέπει να ελέγχονται με τα ίδια κριτήρια, ανεξαρτήτως θέσης ή ιδιότητας, στέλνοντας μήνυμα κατά των εξαιρέσεων και της επιλεκτικής δικαιοσύνης.
ΦΠΑ, κυκλώματα και εταιρείες-βιτρίνες
Η Κοβέσι αναφέρθηκε επίσης σε υποθέσεις απάτης στον ΦΠΑ, οι οποίες, όπως είπε, συνδέονται συχνά με διεθνή κυκλώματα οικονομικού εγκλήματος.
Σύμφωνα με τις έρευνες, η Ελλάδα συμμετέχει σε ευρύτερα δίκτυα όπου εταιρείες-βιτρίνες χρησιμοποιούνται για φοροδιαφυγή και παράνομο πλουτισμό.
Οι πολίτες «σπάνε τη σιωπή»
Τέλος, σημείωσε ότι αυξάνονται οι αναφορές πολιτών προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, κάτι που δείχνει πως η ανοχή απέναντι στη διαφθορά αρχίζει να μειώνεται.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών θα διατηρηθεί μόνο αν υπάρχουν απτά αποτελέσματα: έρευνες που προχωρούν και πραγματική τιμωρία όπου υπάρχουν ευθύνες.
