O πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εγκαινίαζε νωρίτερα αυτόν τον μήνα μια κρίσιμη συνάντηση στον Λευκό Οίκο με κορυφαία στελέχη της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου, όταν ξαφνικά η προσοχή του αποσπάστηκε.
«Στην πραγματικότητα, αν το καλοσκεφτείτε… πρέπει να το δω κι εγώ αυτό», είπε, σηκώνοντας το βλέμμα του.
Περπάτησε αργά προς τις γαλλικές μπαλκονόπορτες, κοιτώντας έξω προς το εργοτάξιο όπου εκσκαφείς και μηχανήματα είχαν αρχίσει εργασίες για το φιλόδοξο σχέδιό του κατασκευής μιας μεγαλοπρεπούς αίθουσας χορού στον Λευκό Οίκο.
«Ουάου! Τι θέα!» αναφώνησε, οδηγώντας σχεδόν 20 ισχυρούς παράγοντες της αγοράς να σηκωθούν πειθήνια για να δουν τι εννοούσε ο οικοδεσπότης τους. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αντάλλαξαν μεταξύ τους αμήχανα χαμόγελα.
Τα στελέχη του Τραμπ είχαν, σύμφωνα με τον αρθρογράφο Τομ Λέοναρντ της Daily Mail, πολλούς λόγους το τελευταίο διάστημα για τέτοιες αντιδράσεις, καθώς η ολοένα και πιο αλλόκοτη συμπεριφορά του προέδρου – από τη Βενεζουέλα και τους συμμάχους του ΝΑΤΟ έως τη Γροιλανδία (ή «Ισλανδία», όπως την αποκάλεσε επανειλημμένα στην εντυπωσιακά αμήχανη ομιλία του στο Νταβός την περασμένη εβδομάδα) – γίνεται όλο και πιο ανησυχητική.
Χθες, μάλιστα, έγινε γνωστό ότι ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο, φέρεται να χαρακτήρισε την «ψυχολογική κατάσταση» του Αμερικανού προέδρου «επικίνδυνη» και να δήλωσε ότι έφυγε «τραυματισμένος» από την εμπειρία – ισχυρισμός που διαψεύστηκε κατηγορηματικά από τον Λευκό Οίκο.
«Πρόκειται για απολύτως ψευδείς ειδήσεις από ανώνυμους Ευρωπαίους διπλωμάτες που προσπαθούν απλώς να αποκτήσουν σημασία», δήλωσε εκπρόσωπος της προεδρίας.
Από τη στιγμή που ο Τραμπ ανέλαβε για πρώτη φορά το Οβάλ Γραφείο, τον Ιανουάριο του 2017, οι Δημοκρατικοί προσπάθησαν να καλλιεργήσουν ανησυχία για τη σωματική και ψυχική του κατάσταση, επισημαίνοντας ότι ασκείται ελάχιστα, τρέφεται ανθυγιεινά, κοιμάται λίγο και έχει γνωστά προβλήματα συγκέντρωσης.
Ωστόσο, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη ότι πολλοί από όσους εκφράζουν σήμερα ανησυχία είναι πολιτικοί του αντίπαλοι, δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί παρατηρητές εξετάζουν τη συμπεριφορά του προέδρου τις τελευταίες εβδομάδες και μήνες και αναρωτιούνται αν τελικά «τα χάνει».
Με τον Τραμπ να απέχει μόλις πέντε μήνες από τα 80 του χρόνια, η ηλικία φαίνεται να επιβαρύνει έναν πολιτικό που κάποτε προέβαλλε την αστείρευτη ενέργειά του σε σύγκριση με τον – όπως τον αποκαλούσε – «Νυσταγμένο Τζο» Μπάιντεν.
Πλέον, είναι ο ίδιος ο Τραμπ που εμφανίζεται συχνά να αποκοιμιέται μπροστά στις κάμερες και να παρουσιάζει άλλα «στιγμιότυπα τρίτης ηλικίας»: να χάνει τον ειρμό, να παρεκκλίνει σε αλλοπρόσαλλες παρενθέσεις και να μπερδεύει ονόματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, η προσωπάρχης του έχει συστήσει στα μέλη του υπουργικού συμβουλίου να κρατούν τις ενημερώσεις τους όσο το δυνατόν πιο σύντομες.
Ορισμένοι επικριτές προχωρούν ακόμη παραπέρα, σημειώνοντας ότι απώλεια μνήμης, γλωσσικά προβλήματα, κακή κρίση και αυξανόμενη επιθετικότητα – όπως η απώλεια αναστολών σε προσβλητικές δηλώσεις – αποτελούν κλασικά προειδοποιητικά σημάδια άνοιας.
Παράλληλα, έχει ενταθεί η φημολογία ότι ο ολοένα και πιο φλύαρος πρόεδρος πάσχει από λογοδιάρροια, μια διαταραχή λόγου που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη και συχνά ασυνάρτητη πολυλογία και συνδέεται με νευρολογικές ή ψυχιατρικές παθήσεις.
Σύμφωνα με τον γνωστό ψυχολόγο δρ Τζον Γκάρτνερ, ο Τραμπ εμφανίζει «μαζική αύξηση» των «κλινικών ενδείξεων άνοιας».
Η ανιψιά του, Μέρι Τραμπ, έχει δηλώσει ότι αναγνωρίζει σε αυτόν τα ίδια συμπτώματα που παρουσίαζε ο πατέρας του, Φρεντ Τραμπ, ο οποίος διαγνώστηκε με άνοια σε προχωρημένη ηλικία.
Βέβαια, όπως σημειώνει η Daily Mail, πολλοί από αυτούς που προαναγγέλλουν καταστροφικά σενάρια δεν τρέφουν ιδιαίτερη συμπάθεια για τον πρόεδρο. Άλλοι που τον συναντούν – μεταξύ αυτών και ο δημοσιογράφος της εφημερίδας Ρόμπερτ Χάρντμαν, που κάθισε δίπλα του στο πρωινό νωρίτερα αυτόν τον μήνα – επιμένουν ότι παραμένει αιχμηρός και απολύτως συγκεντρωμένος όταν το επιλέγει.
Το βέβαιο είναι ότι ο Τραμπ δείχνει εμφανώς πιο γερασμένος. Φτάνοντας στην Ελβετία για το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, τυλιγμένος σε ένα βαρύ παλτό μετά από πολύωρο ταξίδι, έμοιαζε – όπως σχολίασε παρατηρητής – «με αρκούδα που μόλις ξύπνησε από χειμερία νάρκη».
Κατέβηκε αργά τα σκαλιά του Air Force One και παρεξέκλινε περίεργα καθώς περπατούσε στο κόκκινο χαλί.
Λίγο αργότερα, παραχώρησε μία από τις πιο ανησυχητικές συνεντεύξεις των τελευταίων μηνών στο Fox News, όπου δήλωσε για τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ: «Δεν τα χρειαζόμασταν ποτέ. Δεν ζητήσαμε ποτέ πραγματικά τίποτα από αυτούς.
«Θα πουν ότι έστειλαν στρατεύματα στο Αφγανιστάν… και το έκαναν, έμειναν λίγο πίσω, λίγο μακριά από τις πρώτες γραμμές».
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν αποτροπιασμό σε Ευρώπη και Βρετανία, όπου πολιτικοί και βετεράνοι τις χαρακτήρισαν κατάφωρα ψευδείς – 457 Βρετανοί στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους στη σύγκρουση.
Μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον σερ Κιρ Στάρμερ, ο Τραμπ ανασκεύασε, γράφοντας στην πλατφόρμα Truth Social: «Οι σπουδαίοι και γενναίοι στρατιώτες του Ηνωμένου Βασιλείου θα είναι πάντα στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών. Στο Αφγανιστάν, 457 σκοτώθηκαν, πολλοί τραυματίστηκαν σοβαρά, και ήταν από τους σπουδαιότερους πολεμιστές όλων των εποχών».
Ωστόσο, η αίσθηση ότι ο πρόεδρος χάνει την ισορροπία του δεν έχει υποχωρήσει. Την προηγούμενη ημέρα στο Νταβός, μπέρδεψε επανειλημμένα τη Γροιλανδία με την Ισλανδία και – ακόμη και μετά από εμφανή παύση – πρόφερε λάθος το Αζερμπαϊτζάν ως «Άμπα-μπάιτζαν».
Όταν δεν προέβαινε σε άλλους παράλογους ισχυρισμούς – όπως ότι μείωσε τις τιμές των συνταγογραφούμενων φαρμάκων κατά «1.000%, 600%, 1.500%» – εξαπέλυε καταιγισμό αχρείαστων προσβολών και παράλογων δηλώσεων, ακόμη και για τα δικά του δεδομένα.
Μεταξύ άλλων, δήλωσε ότι οι Ελβετοί είναι «καλοί μόνο χάρη σε εμάς», ότι όλοι οι παρευρισκόμενοι «θα μιλούσαν γερμανικά» αν δεν υπήρχαν οι ΗΠΑ και χαρακτήρισε τους Σομαλούς «χαμηλής νοημοσύνης».
Την περασμένη εβδομάδα, διέκοψε ενημέρωση Τύπου στον Λευκό Οίκο για τον πρώτο χρόνο της θητείας του, για να αρχίσει να αφηγείται ιστορίες από τα παιδικά του χρόνια στο μπέιζμπολ – η μητέρα του, όπως είπε, τον διαβεβαίωνε ότι μπορούσε να γίνει επαγγελματίας – και για τα κάγκελα του ψυχιατρείου δίπλα στο πάρκο όπου έπαιζε.
Στην ίδια συνέντευξη Τύπου διάρκειας 90 λεπτών, αναβίωσε διαψευσμένες θεωρίες συνωμοσίας για τις εκλογές του 2020, ισχυρίστηκε ότι οι κάτοικοι της Ουάσινγκτον «μπορούν να φέρονται σαν αληθινοί εραστές» αφού έστειλε την Εθνοφρουρά για την αντιμετώπιση του εγκλήματος και δήλωσε ότι «ο Θεός είναι πολύ περήφανος» για τον πρώτο χρόνο της επιστροφής του στην εξουσία.
Όποια κι αν είναι η άποψη του Παντοδύναμου, άλλοι εξέφρασαν σοβαρή ανησυχία. «Παρακολουθούμε σε πραγματικό χρόνο μια κρίση ψυχικής υγείας του Τραμπ; Σοβαρά», έγραψε ο πρώην Ρεπουμπλικανός βουλευτής Άνταμ Κίνζινγκερ.
Ο Τάι Κομπ, πρώην νομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου στην πρώτη θητεία Τραμπ, συμφώνησε ότι υπάρχει «σημαντική επιδείνωση» των πνευματικών του ικανοτήτων.
«Πάντα τον κινούσε ο ναρκισσισμός», είπε. «Αλλά πιστεύω ότι η άνοια και η γνωστική έκπτωση είναι πλέον εμφανείς, όπως πιστεύουν και πολλοί ειδικοί, μεταξύ αυτών και γιατροί».
Χαρακτήρισε, μάλιστα, τις δηλώσεις Τραμπ για κατάληψη της Γροιλανδίας «όχι λόγια ενός λογικού ανθρώπου και σίγουρα όχι προεδρικά», προσθέτοντας: «Δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς εκτός ΗΠΑ που να θεωρεί τον Τραμπ σώφρονα».
Η Στέφανι Γκρίσαμ, πρώην εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου που πλέον στηρίζει τους Δημοκρατικούς, χαρακτήρισε τη συνέντευξη Τύπου «παράξενη, ακόμη και για τα δικά του δεδομένα».
Σε ανάρτησή της σημείωσε: «Όλα τα συνηθισμένα ασύνδετα παραληρήματα, οι εκτός θέματος ιστορίες, οι μισές αλήθειες, τα ψέματα, το “τα έχω διορθώσει όλα – κανείς δεν έχει ξαναδεί κάτι τέτοιο”… αλλά είναι χαμηλής ενέργειας και δίνει την αίσθηση ότι πνευματικά γλιστρά. Κογκρέσο – ξυπνήστε».
Η Γκρίσαμ φάνηκε να υπαινίσσεται – όπως έκαναν ανοιχτά πολλοί επικριτές – την 25η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος, που προβλέπει ακούσια μεταβίβαση εξουσίας αν ο πρόεδρος κριθεί ανίκανος να κυβερνήσει.
Ιδιαίτερα χαμηλό σημείο, σύμφωνα με τους αντιπάλους του, αποτελεί το απίστευτα παιδαριώδες μήνυμα που έστειλε ο Τραμπ στον πρωθυπουργό της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στόρε, παραπονούμενος ότι δεν αισθανόταν πλέον υποχρεωμένος να σκέφτεται «μόνο την ειρήνη», επειδή η Νορβηγία δεν του απένειμε το Νόμπελ Ειρήνης – κάτι που, ούτως ή άλλως, δεν μπορεί να κάνει.
Τη Δευτέρα, ο δρ Τζόναθαν Ράινερ, καρδιολόγος που είχε θεραπεύσει τον πρώην αντιπρόεδρο Ντικ Τσέινι, δήλωσε ότι το μήνυμα αυτό, που δημοσιοποίησε η νορβηγική κυβέρνηση, «θα έπρεπε να πυροδοτήσει διακομματική κοινοβουλευτική έρευνα για την καταλληλότητα του προέδρου».
Άλλοι υποστηρίζουν ότι για να κατανοήσει κανείς πλήρως την έκταση της ολοένα και πιο αλλοπρόσαλλης συμπεριφοράς του Τραμπ – τον «Τραμπ χωρίς φίλτρα» – αρκεί να εξετάσει την καταιγιστική, γεμάτη συνωμοσίες δραστηριότητά του στα κοινωνικά δίκτυα, την οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, ούτε οι στενότεροι συνεργάτες του δεν προσπαθούν πια να περιορίσουν.
Συχνά αναρτημένα αργά τη νύχτα, τα μηνύματα είναι σε τέτοιο όγκο που προκαλούν σοκ. Σε ένα μόνο βράδυ τον Δεκέμβριο, ο Τραμπ δημοσίευσε 160 αναρτήσεις σε λιγότερο από πέντε ώρες – κάποιες φορές με ρυθμό άνω του ενός μηνύματος το λεπτό.
Ο Καρλ Ρόουβ, βασικός σύμβουλος του Τζορτζ Μπους του νεότερου, σχολιάζει: «Οι Αμερικανοί ανησυχούν όλο και περισσότερο από τις ασύνδετες εμφανίσεις και τα νυχτερινά παραληρήματα του προέδρου.
«Είτε φταίει η ηλικία είτε σύμβουλοι που δεν μπορούν να συγκρατήσουν τα χειρότερα ένστικτά του, ο κ. Τραμπ συμπεριφέρεται με τρόπους που κανένας άλλος Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει κάνει».
Η ομάδα του Τραμπ παραμένει, πάντως, σθεναρά αμυντική για την υγεία του – ένα θέμα που εμφανώς τον ενοχλεί. Κανένας γιατρός που τον έχει εξετάσει δεν έχει διαγνώσει επίσημα γνωστική διαταραχή.
Ο ίδιος έχει παραδεχθεί ότι τον περασμένο Οκτώβριο υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία για αυτό που οι αξιωματούχοι περιέγραψαν ως καρδιαγγειακές ανησυχίες, ότι δοκίμασε κάλτσες συμπίεσης για πρησμένους αστραγάλους – πριν τις εγκαταλείψει – και ότι λαμβάνει περισσότερη ασπιρίνη από τη συνιστώμενη.
Μάλιστα, όταν «χτύπησε» το χέρι του σε ένα τραπέζι, απέδωσε στην ασπιρίνη τη μεγάλη μωβ μελανιά στο αριστερό του χέρι που παρατήρησαν δημοσιογράφοι στο Νταβός.
Παρά ταύτα, ο Τραμπ επιμένει ότι βρίσκεται σε «τέλεια υγεία», κάτι που αποδίδει στα «καλά του γονίδια». Υποστηρίζει ότι κληρονόμησε την ενέργειά του από τους γονείς του, οι οποίοι παρέμειναν δραστήριοι μέχρι προχωρημένη ηλικία.
Πριν από λίγες εβδομάδες, μάλιστα, καυχήθηκε ότι «αρίστευσε» σε τεστ γνωστικής αξιολόγησης για τρίτη συνεχόμενη φορά. Ωστόσο, δεδομένου ότι η εξέταση περιλαμβάνει εργασίες όπως το να σχεδιάσει κανείς ένα ρολόι, να θυμηθεί πέντε λέξεις και να αναγνωρίσει ζώα όπως τίγρη και πάπια, το επίτευγμα ίσως να μην είναι τόσο εντυπωσιακό όσο το παρουσιάζει.
Προς το παρόν, αν ο πρόεδρος θέλει πραγματικά να καθησυχάσει τον κόσμο ότι είναι ικανός να κυβερνήσει, ίσως θα μπορούσε να ξεκινήσει δείχνοντας ότι γνωρίζει τη διαφορά ανάμεσα στη Γροιλανδία και την Ισλανδία.
Πηγή: Daily Mail
