Οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται για μια σημαντική εκλογική αναμέτρηση στις 3 Νοεμβρίου 2026. Πρόκειται για τις ενδιάμεσες εκλογές (midterm elections), οι οποίες πραγματοποιούνται δύο χρόνια μετά τις προεδρικές εκλογές και μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τη συνέχεια της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι Αμερικανοί δεν θα κληθούν αυτή τη φορά να εκλέξουν πρόεδρο. Θα ψηφίσουν, όμως, για την ανανέωση όλων των εδρών της Βουλής των Αντιπροσώπων και περίπου του ενός τρίτου της Γερουσίας. Παράλληλα, θα διεξαχθούν εκλογές για κυβερνήτες και πολιτειακά αξιώματα σε πολλές περιοχές της χώρας.
Το αποτέλεσμα θα καθορίσει ποιο κόμμα θα έχει τον έλεγχο του Κογκρέσου, του νομοθετικού σώματος των ΗΠΑ, και επομένως πόσο εύκολα θα μπορεί ο Λευκός Οίκος να προωθεί τις πολιτικές του.
Τι είναι οι ενδιάμεσες εκλογές
Οι ενδιάμεσες εκλογές πραγματοποιούνται κάθε τέσσερα χρόνια στη μέση της προεδρικής θητείας, δηλαδή δύο χρόνια μετά την εκλογή του προέδρου. Αποτελούν μια σημαντική δοκιμασία για το κυβερνών κόμμα, καθώς οι ψηφοφόροι έχουν την ευκαιρία να εκφράσουν την ικανοποίησή τους ή τη δυσαρέσκειά τους για την πολιτική που ακολουθείται.
Στη Βουλή των Αντιπροσώπων εκλέγονται και οι 435 βουλευτές, καθώς η θητεία τους διαρκεί δύο χρόνια. Στη Γερουσία, όπου οι γερουσιαστές υπηρετούν εξαετή θητεία, ανανεώνεται περίπου το ένα τρίτο των 100 εδρών. Το 2026, συνολικά 35 έδρες της Γερουσίας τίθενται σε εκλογική κρίση, συμπεριλαμβανομένων δύο ειδικών εκλογών.
Με αυτόν τον τρόπο, οι εκλογές μπορούν να μεταβάλουν τις ισορροπίες στο Κογκρέσο, ακόμη και χωρίς να αλλάξει ο πρόεδρος της χώρας.
Γιατί είναι τόσο σημαντικές για τον Ντόναλντ Τραμπ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ χρειάζεται τη συνεργασία του Κογκρέσου για να προωθήσει σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες. Εάν οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, ο Τραμπ θα έχει μεγαλύτερα περιθώρια να συνεχίσει την πολιτική του ατζέντα.
Αντίθετα, εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν την πλειοψηφία σε ένα ή και στα δύο σώματα, ο πρόεδρος θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον.
Η αλλαγή της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν σημαίνει ότι ο πρόεδρος χάνει αυτομάτως τις εξουσίες του. Μπορεί, ωστόσο, να δυσκολέψει την έγκριση νομοσχεδίων και να ενισχύσει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης.
Ο ρόλος της Βουλής των Αντιπροσώπων
Η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει κεντρικό ρόλο στη νομοθετική διαδικασία και στον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας.
Εάν περάσει στον έλεγχο των Δημοκρατικών, οι επιτροπές της θα μπορούν να εντείνουν τις έρευνες για κυβερνητικές αποφάσεις και να καλούν αξιωματούχους για καταθέσεις και παροχή εγγράφων. Παράλληλα, η νέα πλειοψηφία θα μπορεί να επηρεάζει την ατζέντα των νομοθετικών εργασιών και τις προτεραιότητες του Σώματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πρωτοβουλία των Δημοκρατικών θα γίνεται νόμος. Για την ψήφιση νομοθεσίας απαιτείται, κατά κανόνα, η έγκριση και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, καθώς και η υπογραφή του προέδρου ή η εξασφάλιση των απαιτούμενων ψήφων για την υπέρβαση ενδεχόμενου βέτο.
Γιατί έχει ιδιαίτερη σημασία η Γερουσία
Η Γερουσία διαθέτει αρμοδιότητες που επηρεάζουν άμεσα τη στελέχωση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και τη λειτουργία της Δικαιοσύνης.
Μεταξύ άλλων, εγκρίνει σημαντικούς προεδρικούς διορισμούς, όπως υπουργούς, πρέσβεις και ομοσπονδιακούς δικαστές. Επίσης, συμμετέχει στη διαδικασία επικύρωσης διεθνών συνθηκών, σύμφωνα με το αμερικανικό Σύνταγμα.
Επομένως, η αλλαγή της πλειοψηφίας στη Γερουσία μπορεί να επηρεάσει τον ρυθμό έγκρισης διορισμών και τη δυνατότητα της κυβέρνησης να προωθεί συγκεκριμένες επιλογές.
Ποια ζητήματα απασχολούν τους Αμερικανούς
Η οικονομία και το κόστος ζωής αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Η ακρίβεια, η στέγαση, η υγειονομική περίθαλψη και η απασχόληση αποτελούν βασικά ζητήματα για τους ψηφοφόρους.
Παράλληλα, η μεταναστευτική πολιτική, η λειτουργία των θεσμών και οι επιλογές της κυβέρνησης στο εσωτερικό και στο εξωτερικό αναμένεται να επηρεάσουν την εκλογική συζήτηση.
Η αναμέτρηση αποκτά, συνεπώς, ευρύτερη σημασία, καθώς το αποτέλεσμά της μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ αλλά και τη δυνατότητα της κυβέρνησης να εφαρμόσει τις διεθνείς της προτεραιότητες.
Τι θα κρίνει η κάλπη της 3ης Νοεμβρίου
Οι ενδιάμεσες εκλογές δεν καθορίζουν ποιος θα είναι πρόεδρος μέχρι το τέλος της θητείας του, αλλά διαμορφώνουν το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα κυβερνήσει.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, το βασικό διακύβευμα είναι εάν θα διατηρήσει την κοινοβουλευτική στήριξη που χρειάζεται για την προώθηση των σχεδίων του ή εάν θα αναγκαστεί να διαπραγματεύεται με μια αντιπολίτευση που θα έχει ενισχυμένο θεσμικό ρόλο.
Για τους Δημοκρατικούς, η αναμέτρηση αποτελεί ευκαιρία να διεκδικήσουν μεγαλύτερη επιρροή στο Κογκρέσο και να ενισχύσουν τον έλεγχο της κυβέρνησης.
Η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα σε κάθε πολιτεία και εκλογική περιφέρεια, αλλά και από τη συμμετοχή των ψηφοφόρων. Σε κάθε περίπτωση, οι κάλπες της 3ης Νοεμβρίου αναμένεται να αποτελέσουν σημαντικό σταθμό για την υπόλοιπη προεδρική θητεία του Τραμπ.
