Η Ευρώπη ενδέχεται να αντιμετωπίσει σοβαρές ελλείψεις καυσίμων αεροσκαφών σε περίπτωση μεγάλης πολεμικής σύγκρουσης, προειδοποιεί μελέτη που εκπονήθηκε από το Κέντρο Αριστείας Ενεργειακής Ασφάλειας του ΝΑΤΟ.
Η ανάλυση εντοπίζει σημαντικές αδυναμίες στην ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα, οι οποίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν την επιχειρησιακή δυνατότητα των ενόπλων δυνάμεων της Συμμαχίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η κηροζίνη, δηλαδή το καύσιμο που χρησιμοποιείται από τα στρατιωτικά αεροσκάφη. Σύμφωνα με τη μελέτη, καλύπτει περίπου το 60% έως 72% των αναγκών των ευρωπαϊκών δυνάμεων του ΝΑΤΟ σε καύσιμα κατά την ειρηνική περίοδο. Σε συνθήκες πολέμου, το ποσοστό αυτό μπορεί να αυξηθεί στο 75% έως 80%.
Το πρόβλημα είναι ότι η Ευρώπη διαθέτει περιορισμένα αποθέματα και αντιμετωπίζει διαρκή συρρίκνωση της δυναμικότητας των διυλιστηρίων της.
Μόλις 49 ημέρες αποθεμάτων σε καύσιμα αεροσκαφών
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα αφορά τα διαθέσιμα αποθέματα. Η κάλυψη σε καύσιμα αεροσκαφών αντιστοιχεί σε περίπου 49 ημέρες, όταν για το σύνολο των πετρελαϊκών προϊόντων φτάνει περίπου τις 120 ημέρες.
Παράλληλα, η εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές έχει αυξηθεί, ενώ η συγκέντρωση των εισαγωγών σε περιορισμένο αριθμό χωρών δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για την ασφάλεια του εφοδιασμού.
Η μελέτη εξετάζει 252 διαφορετικά πιθανά σενάρια, τα οποία αντιστοιχούν σε 6.000 σενάρια-έτη, λαμβάνοντας υπόψη τις εξελίξεις στη ζήτηση, τη λειτουργία των διυλιστηρίων, την παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων και τις συνθήκες σύγκρουσης.
Το συμπέρασμα είναι ότι το ευρωπαϊκό σύστημα μπορεί να ανταποκριθεί στις περισσότερες από τις περιπτώσεις που εξετάστηκαν. Ωστόσο, εμφανίζει σημαντικές αδυναμίες σε ένα πολεμικό σενάριο μεγάλης κλίμακας, αντίστοιχο με ενεργοποίηση του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ και εκτεταμένη ανάπτυξη βορειοαμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη.
Η συρρίκνωση των διυλιστηρίων επιδεινώνει το πρόβλημα
Ένας από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου είναι η μείωση της ευρωπαϊκής δυναμικότητας διύλισης. Τα διυλιστήρια που μπορούν να παράγουν καύσιμα αεροσκαφών κλείνουν ή περιορίζουν τη λειτουργία τους, ενώ η ζήτηση για συμβατικά καύσιμα μεταβάλλεται.
Η μελέτη επισημαίνει ότι, ακόμη και αν οι στρατιωτικές ανάγκες παραμείνουν σχετικά σταθερές, το μερίδιο των ενόπλων δυνάμεων στην παραγωγή συμβατικών καυσίμων αεροσκαφών θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά. Από περίπου 4,5% σήμερα, ενδέχεται να φτάσει στο 20% έως 41% μέχρι το 2050, ανάλογα με την εξέλιξη της παραγωγής και της ζήτησης.
Με άλλα λόγια, η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με αυξημένες στρατιωτικές ανάγκες, την ώρα που η διαθέσιμη παραγωγική της βάση θα περιορίζεται.
Ποιες λύσεις προτείνει η μελέτη
Οι ερευνητές προτείνουν πέντε βασικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη:
- Ενίσχυση των στρατηγικών αποθεμάτων: Αναπροσαρμογή των υποχρεώσεων αποθήκευσης καυσίμων, ώστε να υπάρχουν επαρκείς ποσότητες σε περίπτωση κρίσης.
- Διατήρηση κρίσιμης παραγωγικής δυναμικότητας: Προστασία και διασφάλιση της λειτουργίας διυλιστηρίων που μπορούν να παράγουν καύσιμα αεροσκαφών.
- Επιτάχυνση της παραγωγής εναλλακτικών καυσίμων: Ενίσχυση της παραγωγής βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων, ώστε να διευρυνθούν οι διαθέσιμες πηγές εφοδιασμού.
- Διαφοροποίηση των εισαγωγών: Μείωση της εξάρτησης από περιορισμένο αριθμό προμηθευτών και ενίσχυση των εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς.
- Σχέδια περιορισμού της πολιτικής κατανάλωσης: Προετοιμασία μέτρων διαχείρισης της ζήτησης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, ώστε να μπορούν να καλυφθούν οι στρατιωτικές προτεραιότητες.
Η μελέτη αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα για την ευρωπαϊκή άμυνα: η στρατιωτική ετοιμότητα δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των αεροσκαφών και των οπλικών συστημάτων, αλλά και από τη δυνατότητα να εξασφαλίζονται τα καύσιμα που απαιτούνται για τη λειτουργία τους σε μια παρατεταμένη κρίση.
Πηγή: Politico
