Στο στόχαστρο καταγγελίας για τους κανόνες που περιορίζουν τη δημόσια πρόσβαση σε στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας και νερού των κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η καταγγελία κατατέθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Lighthouse Reports βάσει της Σύμβασης του Ααρχους και αφορά τον τρόπο με τον οποίο δημοσιοποιούνται τα περιβαλλοντικά στοιχεία για τα data centers.
Ο οργανισμός υποστηρίζει ότι το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο δημιουργεί ένα «τείχος σιωπής» γύρω από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα ενός κλάδου που αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς, κυρίως λόγω της αυξανόμενης ζήτησης για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Η καταγγελία κατά της Κομισιόν
Σύμφωνα με τη Lighthouse Reports, οι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν επιτρέπουν στο κοινό να γνωρίζει με επαρκή λεπτομέρεια πόση ενέργεια και νερό καταναλώνουν μεμονωμένα data centers.
Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η έλλειψη αναλυτικών στοιχείων περιορίζει τη δυνατότητα των πολιτών και των φορέων χάραξης πολιτικής να αξιολογήσουν τις πραγματικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της επέκτασης των εγκαταστάσεων.
Η καταγγελία θα εξεταστεί τον Νοέμβριο από την Επιτροπή Συμμόρφωσης της Σύμβασης του Ααρχους, η οποία θα αποφασίσει αρχικά εάν είναι παραδεκτή. Εφόσον η διαδικασία προχωρήσει, μπορεί να εξεταστεί εάν το ευρωπαϊκό πλαίσιο ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη διεθνή σύμβαση.
Η ενεργειακή ζήτηση της τεχνητής νοημοσύνης
Το ζήτημα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να αυξήσει σημαντικά τη χωρητικότητα των data centers, ώστε να ενισχύσει την ψηφιακή της υποδομή και τις δυνατότητές της στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η ίδια η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού αποτελεί σημαντική πρόκληση για τον κλάδο. Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο να τριπλασιάσει τη χωρητικότητα των data centers έως το 2035, ενώ παράλληλα επεξεργάζεται νέα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης.
Η Επιτροπή παρουσίασε στις 21 Σεπτεμβρίου νέο ευρωπαϊκό σύστημα αξιολόγησης και σήμανσης των data centers, το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαφάνειας σχετικά με την ενεργειακή και υδάτινη αποδοτικότητά τους.
Η κατανάλωση ενέργειας και νερού
Τα data centers αποτελούν ήδη σημαντικό καταναλωτή ενέργειας, ενώ η ανάγκη για ψύξη των υποδομών αυξάνει παράλληλα τη ζήτηση για νερό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η κατανάλωση των κέντρων δεδομένων αυξάνεται και ότι η ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας του κλάδου. Για τον λόγο αυτό έχει δημιουργηθεί ευρωπαϊκή βάση δεδομένων με στοιχεία που αφορούν την ενεργειακή απόδοση και το υδατικό αποτύπωμα των μεγαλύτερων εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται πλέον όχι μόνο στο πόση ενέργεια καταναλώνουν συνολικά τα data centers, αλλά και στο πού βρίσκονται οι εγκαταστάσεις, πόσο νερό χρησιμοποιούν και ποια είναι η επίδρασή τους στα τοπικά δίκτυα ενέργειας και ύδρευσης.
Νέοι κανόνες από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Κομισιόν επιχειρεί να αντιμετωπίσει το ζήτημα με ένα νέο πλαίσιο διαφάνειας. Η προτεινόμενη ευρωπαϊκή σήμανση θα δίνει στοιχεία για την ενεργειακή και υδάτινη αποδοτικότητα των data centers, ενώ προβλέπεται επίσης η εξέταση της σχέσης της κατανάλωσης νερού με την υδατική πίεση στην περιοχή όπου λειτουργεί κάθε εγκατάσταση.
Παράλληλα, η Επιτροπή έχει ξεκινήσει δημόσια διαβούλευση για ελάχιστα πρότυπα απόδοσης των data centers, με νομοθετική πρόταση να προγραμματίζεται για το δεύτερο τρίμηνο του 2027.
Η αντιπαράθεση για τη διαφάνεια, επομένως, εξελίσσεται παράλληλα με την προσπάθεια της ΕΕ να αυξήσει τις ψηφιακές υποδομές της. Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι πώς η Ευρώπη θα συνδυάσει την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και των data centers με τη διαχείριση των ενεργειακών και υδάτινων πόρων.
