Ο Ντόλαντ Τραμπ θέλει οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποκτήσουν την Γροιλανδία. Το πρόβλημα είναι ότι η Γροιλανδία ανήκει ήδη στη Δανία και η πλειονότητα των κατοίκων της δεν επιθυμεί να ενταχθεί στις ΗΠΑ.
Παρότι ένα σενάριο αιφνιδιαστικής κατάληψης της πρωτεύουσας Nuuk και επιβολής ελέγχου «αλά Βενεζουέλα» φαντάζει υπερβολικό — ακόμη κι αν η πρόσφατη στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας έστειλε ισχυρό μήνυμα για το τι είναι ικανές να κάνουν οι ΗΠΑ — υπάρχει, σύμφωνα με αναλυτές, μια ξεκάθαρη διαδρομή. Και ο Τραμπ φαίνεται να έχει ήδη διανύσει ένα μέρος της.
Το ανησυχητικό για τους Ευρωπαίους είναι ότι η στρατηγική αυτή μοιάζει έντονα με το επεκτατικό εγχειρίδιο του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Το POLITICO μίλησε με εννέα αξιωματούχους της ΕΕ, στελέχη του NATO, ειδικούς σε θέματα άμυνας και διπλωμάτες, προκειμένου να χαρτογραφήσει πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια ενδεχόμενη αμερικανική ανάληψη ελέγχου του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικής σημασίας αρκτικού νησιού.
«Θα μπορούσε να γίνει με πέντε ελικόπτερα… δεν θα χρειαζόταν πολλά στρατεύματα», είπε Δανός πολιτικός που ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Δεν θα υπήρχε τίποτα που θα μπορούσαν να κάνουν οι Γροιλανδοί».
Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής υπέρ της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας
Σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας, η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να ενθαρρύνει ανοιχτά την ιδέα της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί ημιαυτόνομη περιοχή του βασιλείου της Δανίας. Μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να συνάψει απευθείας συμφωνίες με τις ΗΠΑ — κάτι που σήμερα απαιτεί την έγκριση της Κοπεγχάγης.
Για να επιτευχθεί η ανεξαρτησία, οι Γροιλανδοί θα πρέπει να ψηφίσουν σε δημοψήφισμα και στη συνέχεια να διαπραγματευτούν συμφωνία που θα πρέπει να εγκριθεί τόσο από το Νουκ όσο και από τη Δανία. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% κατά.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα δανικών ΜΜΕ, Αμερικανοί με διασυνδέσεις με τον Τραμπ φέρονται να έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία. Η δανική υπηρεσία πληροφοριών PET έχει προειδοποιήσει ότι η περιοχή «αποτελεί στόχο επιρροϊκών εκστρατειών διαφόρων ειδών».
Ο ειδικός σε θέματα ψηφιακής πολιτικής Φέλιξ Κάρτε επισήμανε ότι πρόκειται για τακτικές αντίστοιχες με εκείνες που χρησιμοποιεί η Μόσχα σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ουκρανία: συνδυασμός φυσικής παρουσίας, δικτύων επιρροής, ψευδών λογαριασμών και διαδικτυακών μέσων, με στόχο όχι την πειθώ αλλά τη δημιουργία αίσθησης «αναπόφευκτου».
Ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Τραμπ, Stephen Miller, δήλωσε στο CNN ότι «κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».
Τον προηγούμενο μήνα, ο Τραμπ διόρισε ειδικό απεσταλμένο για τη Γροιλανδία τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα Jeff Landry, δηλώνοντας ανοιχτά ότι στόχος του είναι «να γίνει η Γροιλανδία μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών».
Βήμα 2: Μια «ελκυστική» συμφωνία
Εάν το δημοψήφισμα οδηγήσει στην ανεξαρτησία, το επόμενο στάδιο θα ήταν η ένταξη της Γροιλανδίας στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ.
Μια επιλογή θα ήταν η μετατροπή της σε αμερικανική πολιτεία — ιδέα που έχει συζητηθεί από στενούς συνεργάτες του Τραμπ. Η πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen αναγκάστηκε πρόσφατα να δηλώσει ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα δικαίωμα να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία», μετά από ανάρτηση της Katie Miller με χάρτη της Γροιλανδίας καλυμμένο με αμερικανική σημαία και τη λέξη «SOON».
Ωστόσο, άλλη επιλογή θα μπορούσε να είναι μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (Compact of Free Association – COFA), αντίστοιχη με εκείνες που έχουν οι ΗΠΑ με τη Μικρονησία, τα Νησιά Μάρσαλ και το Παλάου: παροχή προστασίας και υπηρεσιών με αντάλλαγμα πλήρη στρατιωτική ελευθερία.
Βήμα 3: Συμφωνία με την Ευρώπη μέσω Ουκρανίας
Η Ευρώπη, και ειδικά οι σύμμαχοι της Δανίας στην ΕΕ, θα αντιδρούσαν έντονα. Όμως η Ουάσινγκτον διαθέτει έναν ισχυρό μοχλό πίεσης: την Ουκρανία.
Ένα σενάριο που συζητείται διπλωματικά είναι μια ανταλλαγή «ασφάλεια έναντι ασφάλειας»: ισχυρότερες εγγυήσεις των ΗΠΑ προς το Κίεβο, με αντάλλαγμα μεγαλύτερο αμερικανικό ρόλο στη Γροιλανδία.
Βήμα 4: Στρατιωτική επέμβαση
Αν όλα αποτύχουν, παραμένει το στρατιωτικό σενάριο.
Σύμφωνα με ειδικούς, οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη περίπου 500 στρατιωτικούς στο Pituffik Space Base, ενώ η Δανία έχει ελάχιστα και παρωχημένα μέσα άμυνας. Η κατάληψη του Νουκ θα μπορούσε να γίνει «σε μισή ώρα».
Μια τέτοια ενέργεια δεν θα είχε καμία νομική βάση, θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ και θα έπληττε σοβαρά την αξιοπιστία των ΗΠΑ, προειδοποιούν αναλυτές.
«Αν ζούσατε στη Γροιλανδία, θα ήσασταν πολύ ανήσυχοι», δήλωσε η ευρωβουλευτής Stine Bosse.
Προς το παρόν, πάντως, διπλωμάτες του ΝΑΤΟ θεωρούν το σενάριο στρατιωτικής κατάληψης απίθανο. «Είμαστε ακόμη πολύ μακριά από αυτό», σημείωσε ανώτερος αξιωματούχος της Συμμαχίας.
Πηγή: Politico
