Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι πύραυλοι του Ιράν και η πυραυλική του βιομηχανία θα «εξαλειφθούν ολοκληρωτικά» όταν οι ΗΠΑ ξεκίνησαν αεροπορικά πλήγματα εναντίον της χώρας το Σάββατο — όμως δεν αναφέρθηκε στα drones της.
Έξι ημέρες αργότερα, το Ιράν έχει εκτοξεύσει περισσότερα από 2.000 χαμηλού κόστους drones εναντίον στόχων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, σε μια προσπάθεια να υπερφορτώσει τα συστήματα άμυνας και να προκαλέσει χάος στην περιοχή.
Αυτά τα «καμικάζι» drones τύπου Shahed μεταφέρουν εκρηκτικά που πυροδοτούνται κατά την πρόσκρουση και μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές. Το πιο φονικό πλήγμα μέχρι στιγμής εναντίον αμερικανικών δυνάμεων προήλθε από drone που έπληξε βάση στο Κουβέιτ, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν έξι Αμερικανοί στρατιώτες.
Ορισμένες επιθέσεις έχουν σημειωθεί σε πυκνοκατοικημένες πόλεις, προκαλώντας φόβο στους δρόμους αλλά και στις κυβερνήσεις των κρατών του Κόλπου. Ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ιρανικής στρατηγικής για την «επιβολή τρόμου» και την άσκηση πίεσης στις ΗΠΑ ώστε να τερματίσουν γρήγορα τη σύγκρουση.
Bίντεο που επαληθεύτηκε από το BBC δείχνει ένα ιρανικό drone να κατεβαίνει με μεγάλη ταχύτητα πριν χτυπήσει αυτό που φαίνεται να είναι εγκατάσταση ραντάρ στο αρχηγείο του Πέμπτου Στόλου του αμερικανικού ναυτικού στη Μανάμα του Μπαχρέιν, εκτοξεύοντας συντρίμμια στον αέρα και προκαλώντας την κατάρρευση της κατασκευής.
Ένα άλλο βίντεο από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) δείχνει ένα drone να προσκρούει σε ξενοδοχείο στο Palm Jumeirah, το πολυτελές τεχνητό νησιωτικό σύμπλεγμα του Ντουμπάι, προκαλώντας μια τεράστια πύρινη έκρηξη και έναν δυνατό κρότο που αντήχησε σε όλη την πόλη.
Οι επιθέσεις με drones στον ενεργειακό τομέα της περιοχής είχαν ιδιαίτερα σοβαρές επιπτώσεις. Το μεγαλύτερο διυλιστήριο πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας στο Ras Tanura, στις ακτές του Περσικού Κόλπου, ανέστειλε την παραγωγή του μετά από πυρκαγιά που προκλήθηκε από συντρίμμια drone το οποίο είχε αναχαιτιστεί.
Στο Κατάρ, ο μεγαλύτερος τερματικός σταθμός εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στον κόσμο έκλεισε επίσης, αφού η εγκατάσταση έγινε στόχος ιρανικών drones.
Τα drones προκαλούν σημαντικές ζημιές σε ολόκληρη την περιοχή, παρότι έχουν απλό σχεδιασμό και είναι σχετικά φθηνά στην παραγωγή. Το drone μεγάλου βεληνεκούς Shahed 136, το οποίο κατασκευάζεται στο Ιράν, εκτιμάται ότι κοστίζει μεταξύ 20.000 και 50.000 δολαρίων.
Ο χαρακτηριστικός βόμβος του Shahed έχει καταγραφεί σε βίντεο από κινητά τηλέφωνα σε ολόκληρη την περιοχή τις τελευταίες ημέρες. Ο χαρακτηριστικός αυτός ήχος ακούγεται καθαρά στο βίντεο που δείχνει drone να πλήττει πολυκατοικία στην πρωτεύουσα του Μπαχρέιν, Μανάμα, το Σαββατοκύριακο.
Το Shahed έχει χρησιμοποιηθεί εκτεταμένα από τη Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία, στοχεύοντας πυκνοκατοικημένες πόλεις και ενεργειακές υποδομές με καταστροφικά αποτελέσματα. Το Ιράν έχει εξάγει τα Shahed στον σύμμαχό του τα τελευταία χρόνια και η Ρωσία πλέον κατασκευάζει δικές της παραλλαγές βασισμένες στο ιρανικό σχέδιο.
Ο Μικ Μαλρόι, πρώην πεζοναύτης των ΗΠΑ, αξιωματικός παραστρατιωτικών επιχειρήσεων της CIA και αναπληρωτής βοηθός υπουργού Άμυνας για τη Μέση Ανατολή, δήλωσε στο BBC ότι τα drones αυτά έχουν αποδειχθεί «ιδιαίτερα αποτελεσματικά» σε προηγούμενες συγκρούσεις — σε τέτοιο βαθμό ώστε οι ΗΠΑ να έχουν αναπτύξει τη δική τους εκδοχή.
Το αμερικανικό drone, γνωστό ως Lucas (low-cost uncrewed combat attack system), χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε μάχη τις τελευταίες ημέρες. Ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι πήραν το ιρανικό σχέδιο, «το βελτίωσαν και το έστρεψαν πίσω εναντίον του Ιράν».
Οι ΗΠΑ δεν έχουν ανακοινώσει πόσα drones έχουν αναπτύξει, ωστόσο δημοσιοποιούνται στοιχεία για τον αριθμό των drones που εκτοξεύει το Ιράν. Τα ΗΑΕ αναφέρουν ότι περισσότερα από 1.000 ιρανικά drones έχουν εκτοξευθεί μέχρι στιγμής εναντίον της χώρας, με μόλις 71 να καταφέρνουν να διαπεράσουν την αεράμυνα. Ωστόσο, κάθε αναχαίτιση έχει υψηλό οικονομικό κόστος.
Τα drones Shahed μπορούν να καταρριφθούν με διάφορους τρόπους — μεταξύ άλλων με συστήματα παρεμβολής GPS ή με λέιζερ — αλλά πολλά από αυτά καταρρίπτονται σήμερα από πυραύλους που εκτοξεύονται από μαχητικά αεροσκάφη ή από ακριβά αντιαεροπορικά συστήματα εδάφους-αέρος.
Όταν το Ιράν επιτέθηκε στο Ισραήλ με εκατοντάδες drones το 2024, το Ηνωμένο Βασίλειο φέρεται να χρησιμοποίησε μαχητικά της RAF για να καταρρίψει ορισμένα από αυτά με πυραύλους που εκτιμάται ότι κοστίζουν περίπου 200.000 λίρες ο καθένας.
Σύμφωνα με τον Νίκολας Καρλ, ειδικό για το Ιράν στο think tank American Enterprise Institute, μέρος της στρατηγικής του Ιράν είναι να αναγκάσει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους να εξαντλήσουν τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων.
Ωστόσο, ο Καρλ σημείωσε ότι το καθεστώς προσπαθεί επίσης να «επιβάλει τρόμο και ψυχολογική πίεση» στις ΗΠΑ και στους περιφερειακούς τους εταίρους, ώστε να αναγκάσει τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός.
Το πόσο καιρό μπορεί το Ιράν να διατηρήσει αυτή την πίεση παραμένει ασαφές. Πιστεύεται ότι είχε μαζικά παράγει δεκάδες χιλιάδες drones Shahed πριν από τον πόλεμο, όμως δεν είναι γνωστό πόσο από αυτό το απόθεμα παραμένει άθικτο μετά από ημέρες αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων στη χώρα.
Πλάνα που δημοσίευσε τη Δευτέρα το πρακτορείο Fars, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, δείχνουν σειρές drones σε αυτό που μοιάζει με υπόγειο καταφύγιο — ωστόσο δεν είναι γνωστό πότε γυρίστηκε το βίντεο.
Την Πέμπτη, ο ναύαρχος Κούπερ δήλωσε ότι ο αριθμός των drones που εκτοξεύει το Ιράν έχει μειωθεί κατά 83% σε σχέση με την πρώτη ημέρα των συγκρούσεων, ενώ η χρήση βαλλιστικών πυραύλων έχει μειωθεί κατά 90%.
«Το Ιράν δυσκολεύεται να διατηρήσει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones και αυτό πιθανότατα θα γίνει ακόμη πιο δύσκολο τις επόμενες ημέρες, καθώς συνεχίζεται η στρατιωτική πίεση από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ», πρόσθεσε ο Καρλ.
Πηγή: BBC
