Η νέα έξαρση του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό προκαλεί έντονη ανησυχία στους ειδικούς, καθώς ο ιός εξαπλωνόταν για εβδομάδες χωρίς να έχει εντοπιστεί, σε μια περιοχή όπου ο εμφύλιος πόλεμος δυσκολεύει δραματικά τις προσπάθειες περιορισμού της επιδημίας.
Η κατάσταση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η συγκεκριμένη μορφή του Έμπολα που εντοπίστηκε είναι σπάνια και υπάρχουν περιορισμένα διαθέσιμα εργαλεία για την αντιμετώπισή της. Μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί σχεδόν 250 ύποπτα κρούσματα και τουλάχιστον 80 θάνατοι.
Οι περισσότερες επιδημίες Έμπολα παραμένουν σχετικά περιορισμένες, ωστόσο οι επιστήμονες εξακολουθούν να έχουν νωπές τις μνήμες από τη μεγάλη επιδημία του 2014-2016 στη Δυτική Αφρική, όταν μολύνθηκαν περισσότεροι από 28.600 άνθρωποι στη χειρότερη έξαρση που έχει καταγραφεί ποτέ.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακήρυξε την επιδημία σε διεθνή κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, διευκρινίζοντας πάντως ότι δεν πρόκειται για σενάριο πανδημίας τύπου Covid-19.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο κίνδυνος για τον υπόλοιπο κόσμο παραμένει χαμηλός. Ακόμη και στην επιδημία του 2014-2016, στη Βρετανία καταγράφηκαν μόλις τρία κρούσματα, όλα σε υγειονομικούς που είχαν ταξιδέψει εθελοντικά για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της κρίσης.
Ωστόσο, υπάρχει σοβαρός φόβος για εξάπλωση σε γειτονικές χώρες όπως η Ουγκάντα, το Νότιο Σουδάν και η Ρουάντα, λόγω των στενών εμπορικών και μεταναστευτικών διασυνδέσεων με το Κονγκό. Ήδη στην Ουγκάντα έχουν επιβεβαιωθεί δύο κρούσματα, εκ των οποίων το ένα κατέληξε.
Η επιδημία προκαλείται από το στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα, ένα από τα τρία είδη που είναι γνωστό ότι προκαλούν επιδημίες, αλλά το οποίο παραμένει σχετικά άγνωστο στην επιστημονική κοινότητα. Στο παρελθόν έχει προκαλέσει μόνο δύο επιδημίες, το 2007 και το 2012, με θνητότητα περίπου 30%.
Το συγκεκριμένο στέλεχος δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες, καθώς δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες, παρά μόνο πειραματικές προσεγγίσεις. Επιπλέον, ακόμη και τα διαγνωστικά τεστ φαίνεται να δυσκολεύονται να εντοπίσουν τον ιό.
Τα πρώτα δείγματα στην τρέχουσα επιδημία βγήκαν αρνητικά για Έμπολα και χρειάστηκαν πιο εξειδικευμένες εργαστηριακές αναλύσεις ώστε να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για το στέλεχος Bundibugyo.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε δύο έως 21 ημέρες από τη μόλυνση. Στην αρχή μοιάζουν με γρίπη — πυρετός, πονοκέφαλος και έντονη κόπωση — όμως όσο εξελίσσεται η νόσος προκαλεί εμετούς, διάρροια, πολυοργανική ανεπάρκεια και σε ορισμένες περιπτώσεις εσωτερικές ή εξωτερικές αιμορραγίες.
Καθώς δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα για το συγκεκριμένο στέλεχος, η θεραπεία βασίζεται κυρίως στην υποστηρικτική φροντίδα, όπως ενυδάτωση, αντιμετώπιση λοιμώξεων, διαχείριση πόνου και σωστή διατροφή. Οι γιατροί τονίζουν ότι η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης.
Η πρώτη γνωστή ασθενής ήταν μια νοσηλεύτρια που εμφάνισε συμπτώματα στις 24 Απριλίου. Χρειάστηκαν σχεδόν τρεις εβδομάδες για να επιβεβαιωθεί επίσημα η επιδημία, γεγονός που ανησυχεί ιδιαίτερα τους επιστήμονες.
«Η μετάδοση συνεχιζόταν για εβδομάδες πριν εντοπιστεί η επιδημία, κάτι εξαιρετικά ανησυχητικό», δήλωσε η δρ Αν Κόρι από το Imperial College του Λονδίνου.
Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι η καθυστερημένη ανίχνευση ενδέχεται να σημαίνει πως η πραγματική έκταση της επιδημίας είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι καταγράφεται σήμερα.
Οι υγειονομικές αρχές επικεντρώνονται πλέον στον άμεσο εντοπισμό κρουσμάτων και επαφών, στην αποτροπή διασποράς μέσα σε νοσοκομεία και κέντρα περίθαλψης, καθώς και στη διασφάλιση ασφαλών ταφών, καθώς τα σώματα των θυμάτων παραμένουν μολυσματικά.
Η κατάσταση δυσκολεύει ακόμη περισσότερο επειδή η επιδημία εξελίσσεται σε εμπόλεμη περιοχή του Κονγκό, όπου περισσότεροι από 250.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί.
Πολλές από τις πληγείσες περιοχές είναι μεταλλευτικές πόλεις με έντονη μετακίνηση πληθυσμών, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εξάπλωσης τόσο μεταξύ κοινοτήτων όσο και πέρα από τα σύνορα.
Παρά τις δυσκολίες, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το Κονγκό διαθέτει πλέον πολύ μεγαλύτερη εμπειρία στη διαχείριση επιδημιών Έμπολα σε σχέση με πριν από δέκα χρόνια.
Το αν η νέα επιδημία θα περιοριστεί έγκαιρα ή θα εξελιχθεί σε νέα μεγάλη υγειονομική κρίση, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις κινήσεις των αρχών το επόμενο διάστημα.
Πηγή: BBC
