Στην Κίνα, ο Έλον Μασκ εξακολουθεί να προκαλεί θαυμασμό, αλλά πλέον και έντονο προβληματισμό. Για εκατομμύρια Κινέζους θεωρείται τεχνολογικός οραματιστής και σύμβολο καινοτομίας, την ίδια ώρα όμως δέχεται ολοένα μεγαλύτερη πίεση τόσο από τις κινεζικές αρχές όσο και από τον ανταγωνισμό που δυναμώνει στην αγορά ηλεκτρικών οχημάτων.
Ο επικεφαλής της Tesla βρίσκεται αυτές τις ημέρες στο Πεκίνο, συμμετέχοντας στην αμερικανική επιχειρηματική αποστολή που συνοδεύει τον Ντόναλντ Τραμπ στη σύνοδο κορυφής με τον Σι Τζινπίνγκ. Μαζί του βρίσκονται κορυφαία στελέχη της αμερικανικής οικονομίας και τεχνολογίας, όπως ο Τιμ Κουκ της Apple και ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia.
Η παρουσία του Μασκ στην κινεζική πρωτεύουσα έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς η επιχειρηματική του αυτοκρατορία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα, τόσο για την παραγωγή όσο και για τις πωλήσεις.
Αποχωρώντας από το Μέγαρο του Λαού μετά την επίσημη τελετή υποδοχής, ο Έλον Μασκ δήλωσε πως επιθυμεί να πετύχει «πολλά καλά πράγματα» στις σχέσεις του με την Κίνα, σε μια περίοδο που οι ισορροπίες γίνονται όλο και πιο δύσκολες.
Παρά το γεγονός ότι η Tesla συνεχίζει να αποτελεί ισχυρό brand στην κινεζική αγορά, οι τοπικές αυτοκινητοβιομηχανίες κερδίζουν συνεχώς έδαφος τόσο στην τεχνολογία όσο και στις τιμές. Η κινεζική αγορά ηλεκτροκίνησης εξελίσσεται πλέον με εκρηκτικούς ρυθμούς και οι εγχώριοι κατασκευαστές αμφισβητούν ανοιχτά την κυριαρχία της αμερικανικής εταιρείας.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος της επιρροής του Μασκ στην Κίνα οφείλεται στο γεγονός ότι οι τεχνολογικές του φιλοδοξίες ευθυγραμμίζονται με τις στρατηγικές προτεραιότητες του Πεκίνου. Η ηλεκτροκίνηση, τα αυτόνομα οχήματα, η τεχνητή νοημοσύνη, τα ανθρωποειδή ρομπότ και οι δορυφορικές τεχνολογίες αποτελούν βασικούς άξονες της κινεζικής στρατηγικής ανάπτυξης.
Η Tesla εξακολουθεί να θεωρείται σημείο αναφοράς στην αυτόνομη οδήγηση, ενώ το 2018 έγινε η πρώτη ξένη αυτοκινητοβιομηχανία που εξασφάλισε άδεια λειτουργίας εργοστασίου στην Κίνα χωρίς υποχρεωτικό τοπικό συνεταίρο — μια ιστορική εξαίρεση για τα κινεζικά δεδομένα.
Το 2025, η εταιρεία πούλησε περίπου 626.000 οχήματα στην κινεζική αγορά, με την Κίνα να αντιπροσωπεύει σχεδόν το 20% των συνολικών εσόδων της Tesla.
Ωστόσο, την ίδια στιγμή, άλλες δραστηριότητες του Έλον Μασκ προκαλούν σοβαρές ανησυχίες στο Πεκίνο. Η κυριαρχία της SpaceX και του δορυφορικού συστήματος Starlink έχει προκαλέσει έντονο εκνευρισμό στον κινεζικό στρατό και στις αρχές ασφαλείας.
Η επιρροή του Starlink στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας και η δυνατότητα της SpaceX να ελέγχει κρίσιμες δορυφορικές επικοινωνίες έχουν οδηγήσει την Κίνα στην επιτάχυνση των δικών της εναλλακτικών διαστημικών προγραμμάτων.
Παράλληλα, το κινεζικό κράτος έχει κατά καιρούς συγκρουστεί με την Tesla. Το 2021, η εταιρεία αναγκάστηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη έπειτα από σάλο που προκάλεσε διαμαρτυρία πελάτισσας σε έκθεση αυτοκινήτου στη Σανγκάη για προβλήματα στα φρένα οχήματος Tesla.
Την ίδια χρονιά, τα οχήματα της Tesla απαγορεύτηκαν σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις λόγω ανησυχιών για τις κάμερες και τη συλλογή δεδομένων. Η απαγόρευση ήρθη αρκετά αργότερα, μετά από επίσκεψη του Μασκ στην Κίνα και έλεγχο συμμόρφωσης των συστημάτων της εταιρείας.
Παρά τις κατά καιρούς εντάσεις, ο Έλον Μασκ παραμένει εξαιρετικά δημοφιλής στην κινεζική κοινή γνώμη. Αν και η πλατφόρμα X είναι μπλοκαρισμένη στην Κίνα, ο ίδιος διαθέτει εκατομμύρια ακολούθους στο Weibo, όπου συχνά αποκαλείται «Αδελφός Μα», «πρωτοπόρος» και «παγκόσμιο ίνδαλμα».
Ακόμη και η μητέρα του έχει αποκτήσει σχεδόν celebrity status στη χώρα.
Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Μασκ ίσως δεν προέρχεται ούτε από τις ρυθμιστικές αρχές ούτε από τη γεωπολιτική, αλλά από την ίδια την κινεζική βιομηχανία.
Καθώς οι κινεζικές εταιρείες ηλεκτρικών οχημάτων καλύπτουν γρήγορα το τεχνολογικό χάσμα — και σε ορισμένους τομείς περνούν πλέον μπροστά — το κύρος του Έλον Μασκ στην Κίνα ενδέχεται σταδιακά να αρχίσει να φθίνει.
Παρόλα αυτά, για μεγάλο μέρος της κινεζικής τεχνολογικής κοινότητας, εξακολουθεί να θεωρείται μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της παγκόσμιας καινοτομίας.
