Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε τη θαλάσσια συμφωνία με την Τουρκία και ανακάλεσε τις αποφάσεις του 2020 με τις οποίες είχε απορρίψει τα μνημόνια συνεργασίας και είχε αποφασίσει τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα. Η εξέλιξη σηματοδοτεί σημαντική μεταβολή στη στάση της ανατολικής Λιβύης απέναντι στην Τουρκία, χωρίς ωστόσο να προεξοφλείται ότι προσδίδει αυτομάτως στο μνημόνιο νομική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η απόφαση της λιβυκής Βουλής
Σύμφωνα με δύο μέλη του κοινοβουλίου που μίλησαν στο Reuters, η απόφαση ελήφθη την Τρίτη και αφορά τη συμφωνία για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, την οποία υπέγραψαν η Τουρκία και η τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης τον Νοέμβριο του 2019.
Όπως μετέδωσε το τουρκικό πρακτορείο Anadolu, η έγκριση του μνημονίου ήταν ομόφωνη. Παράλληλα, οι βουλευτές ανακάλεσαν την απόφαση υπ’ αριθμόν 1 του 2020, με την οποία είχαν απορρίψει την επικύρωση των δύο μνημονίων κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Επιπλέον, ακύρωσαν την απόφαση υπ’ αριθμόν 6 του 2020, η οποία προέβλεπε τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία.
Από την απόρριψη στην προσέγγιση με την Άγκυρα
Το 2020, η Βουλή των Αντιπροσώπων είχε αντιταχθεί στις συμφωνίες που υπέγραψαν η Άγκυρα και η τότε κυβέρνηση της Τρίπολης. Ωστόσο, το 2025 αποφάσισε να συγκροτήσει τεχνική επιτροπή για την εξέταση της συμφωνίας θαλάσσιας οριοθέτησης, δείχνοντας ότι το ζήτημα επανερχόταν σταδιακά στην πολιτική ατζέντα.
Η μεταβολή της στάσης συνδέεται με την προσέγγιση της Τουρκίας με την ανατολική Λιβύη και το στρατόπεδο του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ. Τα τελευταία δημοσιεύματα ανέφεραν, παράλληλα, ότι η Άγκυρα ασκούσε πιέσεις για την επικύρωση του μνημονίου, ενώ οι αλλαγές στην ηγεσία του κοινοβουλίου της Βεγγάζης θεωρούνται σημαντικές για την πορεία των σχέσεων των δύο πλευρών.
Τι σημαίνει η έγκριση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η απόφαση της λιβυκής Βουλής αποτελεί ανατροπή της προηγούμενης στάσης της απέναντι στη συμφωνία του 2019. Ωστόσο, η κοινοβουλευτική έγκριση δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί δεδομένο ότι το μνημόνιο αποκτά αυτομάτως νομική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου.
Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν την εξέλιξη ως επιβεβαίωση της συμφωνίας, προβάλλοντας τις πάγιες θέσεις της Άγκυρας σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και τον ρόλο των νησιών στη Μεσόγειο.
Το μνημόνιο, που υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2019, καθορίζει τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας που διεκδικούν οι δύο πλευρές. Η νέα απόφαση της λιβυκής Βουλής επαναφέρει τη συμφωνία στο επίκεντρο των περιφερειακών εξελίξεων, χωρίς να επιλύει από μόνη της τις ευρύτερες νομικές και διπλωματικές διαφωνίες γύρω από αυτήν.
