Η αντίστροφη μέτρηση για το ψηφιακό ευρώ έχει ξεκινήσει, καθώς το δεύτερο εξάμηνο του 2027 θα τεθεί σε εφαρμογή το πιλοτικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), με τη συμμετοχή και τριών ελληνικών τραπεζών: της Τράπεζας Πειραιώς, της Εθνικής Τράπεζας και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Χανίων.
Εφόσον η δοκιμαστική φάση ολοκληρωθεί με επιτυχία, ο στόχος είναι το ψηφιακό ευρώ να τεθεί σε ευρεία κυκλοφορία το 2029.
Δεν καταργούνται τα μετρητά
Η ΕΚΤ ξεκαθαρίζει ότι το ψηφιακό ευρώ δεν προορίζεται να αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά να λειτουργήσει συμπληρωματικά ως μια νέα ασφαλής μορφή πληρωμής. Τη θέση αυτή ενίσχυσε πρόσφατα και ψήφισμα της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο τάσσεται υπέρ της διατήρησης της αποδοχής των μετρητών.
Για τους πολίτες η χρήση του ψηφιακού ευρώ θα είναι προαιρετική, ενώ οι επιχειρήσεις που ήδη δέχονται ηλεκτρονικές πληρωμές θα υποχρεούνται να το αποδέχονται, με εξαίρεση τις πολύ μικρές επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν την απαραίτητη τεχνολογική υποδομή.
Πώς θα λειτουργεί
Το ψηφιακό ευρώ θα χρησιμοποιείται μέσω ειδικού ψηφιακού πορτοφολιού (wallet) και θα μπορεί να πραγματοποιεί συναλλαγές τόσο με σύνδεση στο διαδίκτυο όσο και εκτός σύνδεσης (offline).
Στόχος του πιλοτικού προγράμματος είναι να δοκιμαστούν στην πράξη όλες οι λειτουργίες του νέου μέσου πληρωμών, ώστε να βελτιωθεί η εμπειρία των χρηστών πριν από την πανευρωπαϊκή εφαρμογή του.
Πλαφόν στα ψηφιακά πορτοφόλια
Για να αποτραπεί η μαζική μεταφορά τραπεζικών καταθέσεων στα ψηφιακά πορτοφόλια, ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας, η ΕΚΤ σχεδιάζει να θέσει όριο διακράτησης από 3.000 έως 4.000 ευρώ ανά πολίτη.
Παράλληλα, το wallet θα μπορεί να συνδέεται με τραπεζικό λογαριασμό, επιτρέποντας στους χρήστες να πραγματοποιούν πληρωμές που υπερβαίνουν το συγκεκριμένο όριο. Το απαιτούμενο ποσό θα μεταφέρεται αυτόματα από τον συνδεδεμένο λογαριασμό, χωρίς να χρειάζεται προηγούμενη μεταφορά χρημάτων στο ψηφιακό πορτοφόλι.
Όπως συμβαίνει και με τα μετρητά, τα ποσά που θα διατηρούνται σε ψηφιακό ευρώ δεν θα αποδίδουν τόκο.
Τι θα ισχύσει για το απόρρητο
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων αποτελεί βασικό στοιχείο του σχεδιασμού. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, το Ευρωσύστημα δεν θα μπορεί να ταυτοποιεί τους πολίτες βάσει των συναλλαγών τους, ενώ στις πληρωμές που πραγματοποιούνται εκτός σύνδεσης τα στοιχεία της συναλλαγής θα είναι γνωστά μόνο στον πληρωτή και στον δικαιούχο.
Το μήνυμα Στουρνάρα
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, έχει χαρακτηρίσει το ψηφιακό ευρώ μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για το Ευρωσύστημα, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα εργαλείο που θα λειτουργεί συμπληρωματικά και όχι ως υποκατάστατο των μετρητών.
Παράλληλα, τόνισε ότι η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενίσχυση της αυτονομίας των ευρωπαϊκών συστημάτων πληρωμών και στη μείωση της εξάρτησης από διεθνή δίκτυα όπως η Visa και η Mastercard.
Στο πιλοτικό πρόγραμμα συμμετέχουν συνολικά 36 πάροχοι πληρωμών από 19 χώρες, μεταξύ των οποίων η Τράπεζα Κύπρου, η UniCredit, η Deutsche Bank, η BPCE, η Revolut, καθώς και οι εταιρείες Nexi και Worldline, οι οποίες θα πραγματοποιήσουν δοκιμαστικές συναλλαγές με ψηφιακό ευρώ σε συνεργασία με επιχειρήσεις.
