Κριτική στο νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα, την ΕΛ.ΑΣ. (Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη), άσκησε ο πρώην υπουργός των κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ, Χριστόφορος Βερναρδάκης, μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο κ. Βερναρδάκης σχολίασε τη σύνθεση των 301 προσώπων που υπογράφουν το ιδρυτικό κείμενο του νέου φορέα, υποστηρίζοντας ότι από τη λίστα απουσιάζουν κοινωνικές ομάδες που βιώνουν καθημερινά τις συνέπειες της επισφάλειας και των ανισοτήτων.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, ένας προσεκτικός αναγνώστης δύσκολα θα εντοπίσει ανάμεσα στους υπογράφοντες διανομείς, εργαζόμενους σε καθεστώς επισφάλειας, υπαλλήλους τηλεφωνικών κέντρων, συμβασιούχους, νέους ερευνητές, φοιτητές, εργαζόμενους στην εστίαση, εκπροσώπους του αναπηρικού κινήματος, νέες φεμινίστριες ή νοσηλευτές. Αντίθετα, όπως αναφέρει, κυριαρχούν πρόσωπα που μιλούν και γράφουν για αυτές τις κοινωνικές ομάδες, χωρίς όμως να τις εκπροσωπούν άμεσα.
Σε άλλο σημείο της παρέμβασής του, ο πρώην υπουργός εκφράζει την εκτίμηση ότι η ΕΛ.ΑΣ. μοιάζει περισσότερο με μια συνάθροιση «προοδευτικών επαγγελματικών ελίτ» παρά με μια ευρεία κοινωνική συμμαχία που θα εκφράζει τα λαϊκά και κοινωνικά στρώματα τα οποία πλήττονται περισσότερο από τις σύγχρονες οικονομικές και εργασιακές συνθήκες.
Η τοποθέτηση Βερναρδάκη έρχεται να προστεθεί στον δημόσιο διάλογο που έχει ανοίξει γύρω από τη φυσιογνωμία, την κοινωνική εκπροσώπηση και τη στρατηγική του νέου πολιτικού φορέα που συγκροτεί ο Αλέξης Τσίπρας.
Η ανάρτηση Βερναρδάκη
Δημοσιοποιήθηκαν οι 301 υπογραφές της ιδρυτικής Διακήρυξης της ΕΛΑΣ.
Αν κάποιος ήθελε να κατασκευάσει ένα εμπειρικό παράδειγμα της περίφημης «βραχμανικής Αριστεράς», δύσκολα θα έβρισκε καλύτερο υλικό. Πανεπιστημιακοί, δικηγόροι, γιατροί, καλλιτέχνες, ειδικοί, διανοούμενοι, επαγγελματίες υψηλού μορφωτικού κεφαλαίου. Μια κοινωνική σύνθεση που αποτυπώνει σχεδόν φωτογραφικά τα στρώματα που εδώ και δεκαετίες συγκροτούν τον πυρήνα της προοδευτικής διανόησης και της μορφωμένης μεσαίας τάξης.
Το πρόβλημα είναι ότι η ΕΛΑΣ μοιάζει να το διαφημίζει ως πλεονέκτημα, ενώ στην πραγματικότητα δημοσιοποιεί ένα πειστήριο του βασικού της προβλήματος.
Διότι η πολιτική συζήτηση της τελευταίας δεκαετίας στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ δεν αφορά την έλλειψη πανεπιστημιακών, δικηγόρων ή διανοουμένων στην Αριστερά. Αφορά ακριβώς τη σταδιακή αποσύνδεση της Αριστεράς από τα λαϊκά και εργαζόμενα στρώματα και τη μετατροπή της σε πολιτική έκφραση των μορφωμένων μεσαίων τάξεων.
Κοιτάζοντας τη λίστα των 301, ο υποψιασμένος αναγνώστης αναζητά και δεν βρίσκει τους ντελιβεράδες, τους εργαζόμενους της επισφάλειας, τους υπαλλήλους των call centers, τους συμβασιούχους, τους νέους ερευνητές, τους φοιτητές, τους εργαζόμενους της εστίασης, τους ακτιβιστές του αναπηρικού κινήματος, τις νέες φεμινίστριες, τους νοσηλευτές, τους ανθρώπους που ζουν καθημερινά τις συνέπειες της κοινωνικής ανασφάλειας.
Και τελικά συναντά κυρίως εκείνους που γράφουν γι’ αυτούς.
Το πρόβλημα είναι ότι μια παράταξη που φιλοδοξεί να εκφράσει τη «μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία» εμφανίζει ως ιδρυτικό της κοινωνικό χάρτη μια σύνθεση που παραπέμπει περισσότερο σε συνέδριο προοδευτικών επαγγελματικών ελίτ παρά σε κοινωνική συμμαχία των υποτελών τάξεων.
Η ειρωνεία είναι ότι οι υπεύθυνοι της πρωτοβουλίας φαίνεται να θεωρούν τη λίστα απόδειξη κοινωνικής διείσδυσης. Ενώ στην πραγματικότητα είναι απόδειξη του ακριβώς αντίθετου: μια φωτογραφία της βραχμανικής Αριστεράς την ώρα που προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί πολιτικά χωρίς να έχει βρει ακόμη τον δρόμο επιστροφής στις κοινωνικές τάξεις που υποτίθεται ότι θέλει να εκπροσωπήσει.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον πολιτικό εύρημα της υπόθεσης. Η ΕΛΑΣ γεννήθηκε για να καλύψει το κενό μιας κυβερνητικής αντιπολίτευσης. Η λίστα των 301 υπενθυμίζει ότι το δυσκολότερο πρόβλημα δεν είναι αυτό. Είναι το κενό κοινωνικής αντιπροσώπευσης. Και αυτό δεν καλύπτεται με περισσότερους πανεπιστημιακούς, όσο αξιόλογοι κι αν είναι. Καλύπτεται όταν εμφανιστούν οι κοινωνικές δυνάμεις που θα μετατρέψουν ένα πολιτικό σχέδιο σε κοινωνικό ρεύμα. Μέχρι στιγμής, αυτές απουσιάζουν.
