Σε ευθεία αντιπαράθεση εξελίσσεται η συζήτηση για τους μισθούς και την αγοραστική δύναμη των πολιτών, μετά τη δημοσιοποίηση των νέων στοιχείων της Eurostat, που κατατάσσουν την Ελλάδα στην προτελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τον μέσο ετήσιο μισθό.
Το ΠΑΣΟΚ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να παρουσιάσει μια διαφορετική εικόνα από αυτή που αποτυπώνουν τα στοιχεία, ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης αντιτείνει ότι η σύγκριση δεν μπορεί να περιορίζεται στις μικτές αποδοχές, αλλά πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους καθαρούς μισθούς, τη φορολογία και την εξέλιξη των εισοδημάτων.
Την έντονη αντίδραση του εκπροσώπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κώστα Τσουκαλά, προκάλεσαν οι δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου για την απόσταση των ελληνικών μισθών από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ο κ. Τσουκαλάς κατηγόρησε τον Παύλο Μαρινάκη ότι επιχειρεί να αντιστρέψει την πραγματικότητα, χρησιμοποιώντας χαρακτηριστικά τη φράση ότι «εμφανίστηκε ως Δρυίδης που με τη “χύτρα” των ψεμάτων και των αλχημειών προσπαθεί να κάνει το μαύρο-άσπρο».
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ, τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat αποδομούν το κυβερνητικό αφήγημα για τη μισθολογική σύγκλιση με την Ευρώπη. Όπως υποστήριξε, η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση της ΕΕ ως προς τον μέσο ετήσιο μισθό, ενώ καταγράφει έναν από τους χαμηλότερους ρυθμούς αύξησης των αποδοχών.
Ειδικότερα, επικαλέστηκε την αύξηση των ελληνικών μισθών κατά 17,6% σε ονομαστικούς όρους την περίοδο 2019-2025, έναντι 26,5% στην ΕΕ. Παράλληλα, σημείωσε ότι ο ελληνικός μέσος μισθός αντιστοιχούσε το 2025 στο 45,3% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, έναντι 48,7% το 2019.
Ο Κώστας Τσουκαλάς έθεσε στο επίκεντρο και την επίδραση της ακρίβειας, υποστηρίζοντας ότι οι αυξήσεις των μισθών δεν επαρκούν για να καλύψουν την άνοδο του κόστους ζωής. Κατέληξε, μάλιστα, με αιχμηρή αναφορά στην προηγούμενη κυβέρνηση, λέγοντας προς τον κυβερνητικό εκπρόσωπο: «Σας αξίζουν συγχαρητήρια που καταλήξατε μετά από επτάμισι χρόνια να συγκρίνεστε με τις επιδόσεις της κυβέρνησης Τσίπρα – Καμμένου».
Τι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat για τους μισθούς
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε το ΠΑΣΟΚ, ο μέσος ετήσιος μικτός μισθός στην Ελλάδα, προσαρμοσμένος σε όρους πλήρους απασχόλησης, διαμορφώθηκε το 2025 στα 18.772 ευρώ, έναντι 41.464 ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η χώρα βρίσκεται έτσι στην προτελευταία θέση της σχετικής κατάταξης.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική στην εξέλιξη των αποδοχών από το 2019. Οι ελληνικοί μισθοί αυξήθηκαν ονομαστικά κατά 17,6%, όταν στην ΕΕ η αντίστοιχη αύξηση έφτασε το 26,5%. Με βάση αυτή τη σύγκριση, το ποσοστό του ελληνικού μέσου μισθού σε σχέση με τον ευρωπαϊκό υποχώρησε από 48,7% το 2019 σε 45,3% το 2025.
Το ΠΑΣΟΚ επικαλείται επίσης την πορεία των τιμών κατά την ίδια περίοδο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το γενικό επίπεδο τιμών στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 19,8%, οι τιμές τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών κατά 35,5%, ενώ η κατηγορία στέγασης, νερού, ηλεκτρικού ρεύματος και καυσίμων κατέγραψε αύξηση 23,6%.
Με βάση τα παραπάνω, το κόμμα υποστηρίζει ότι ο μέσος ετήσιος μισθός, προσαρμοσμένος στον πληθωρισμό, έχασε περίπου 1,9% της πραγματικής του αξίας από το 2019 έως το 2025, ενώ στην ΕΕ η αντίστοιχη πραγματική μεταβολή ήταν σχεδόν μηδενική.
Η απάντηση Μαρινάκη: «Να μιλήσουμε για τον μέσο μισθό με καθαρούς όρους»
Από την πλευρά του, ο Παύλος Μαρινάκης έχει υποστηρίξει ότι η αξιολόγηση της μισθολογικής κατάστασης δεν μπορεί να γίνεται αποκλειστικά με βάση τους μικτούς ετήσιους μισθούς. Στις δημόσιες τοποθετήσεις του έχει επισημάνει ότι πρέπει να συνυπολογίζονται οι φόροι και οι ασφαλιστικές εισφορές, καθώς και το ποσό που τελικά μένει στο διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει αναφέρει ότι, με βάση τα στοιχεία της Eurostat για τις καθαρές αποδοχές, η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από δέκα κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ έχει υποστηρίξει ότι ο κατώτατος μισθός της χώρας βρίσκεται πλέον σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα της Πορτογαλίας.
Το κυβερνητικό επιχείρημα εξειδίκευσε και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε απάντηση στην κριτική του ΠΑΣΟΚ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ο κατώτατος μικτός μισθός αυξήθηκε από τα 650 ευρώ το 2019 στα 920 ευρώ το 2026, δηλαδή κατά 41,5%.
Παράλληλα, βάσει των στοιχείων του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ, ο μέσος μηνιαίος μισθός των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα ανήλθε το 2025 στα 1.516 ευρώ, από 1.264 ευρώ το 2019. Η ετήσια αναγωγή του ποσού, με βάση τους 14 μισθούς, αντιστοιχεί σε 21.224 ευρώ.
Το υπουργείο επικαλέστηκε ακόμη την αύξηση του δείκτη μισθολογικού κόστους κατά 38,6% από το δεύτερο τρίμηνο του 2019 έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026, έναντι αύξησης 24,4% του δείκτη τιμών καταναλωτή στο ίδιο διάστημα.
Τα στοιχεία για τις καθαρές αποδοχές και την αγοραστική δύναμη
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η κυβέρνηση στην εξέλιξη των καθαρών εισοδημάτων διαφορετικών τύπων νοικοκυριών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε το υπουργείο, οι καθαρές μέσες ετήσιες αποδοχές ενός άγαμου εργαζομένου χωρίς παιδιά αυξήθηκαν από 15.112 ευρώ το 2019 σε 21.498 ευρώ το 2025, καταγράφοντας άνοδο 42,3%.
Με βάση την ίδια ανάλυση, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον πάνω από δέκα χώρες της ΕΕ στη συγκεκριμένη κατηγορία, μεταξύ των οποίων η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Κροατία, η Σλοβακία, η Λετονία, η Πολωνία, η Λιθουανία, η Τσεχία και η Πορτογαλία.
Για νοικοκυριά με δύο εργαζομένους και δύο παιδιά, με αποδοχές ίσες με τον μέσο όρο, οι καθαρές ετήσιες αποδοχές διαμορφώθηκαν το 2025 στα 51.867 ευρώ, από 37.995 ευρώ το 2019, σημειώνοντας αύξηση 36,5%.
Το υπουργείο υποστηρίζει ότι οι δείκτες αυτοί αποτυπώνουν μια διαφορετική εικόνα από εκείνη που παρουσιάζει η αντιπολίτευση, καθώς λαμβάνουν υπόψη τις καθαρές αποδοχές και όχι μόνο τον μικτό μισθό.
Δύο διαφορετικές αναγνώσεις της ίδιας οικονομικής πραγματικότητας
Η αντιπαράθεση αναδεικνύει τη διαφορετική μεθοδολογία με την οποία κυβέρνηση και αντιπολίτευση αξιολογούν την πορεία των μισθών. Το ΠΑΣΟΚ εστιάζει στον μέσο μικτό ετήσιο μισθό πλήρους απασχόλησης και στη θέση της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή κατάταξη, επισημαίνοντας ότι η απόσταση από τον μέσο όρο της ΕΕ διευρύνθηκε την περίοδο 2019-2025.
Η κυβέρνηση, αντίθετα, προτάσσει την αύξηση των καθαρών αποδοχών, τις μεταβολές στη φορολογία και την εξέλιξη των εισοδημάτων ανά τύπο νοικοκυριού, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική εικόνα δεν αποτυπώνεται από έναν μόνο δείκτη.
Πρόκειται, πάντως, για διαφορετικά μεγέθη: ο μέσος μικτός ετήσιος μισθός πλήρους απασχόλησης της Eurostat δεν ταυτίζεται με τον μέσο μισθό των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα που καταγράφει η ΕΡΓΑΝΗ, ούτε με τις καθαρές αποδοχές συγκεκριμένων τύπων νοικοκυριών. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη για την ανάγνωση των στοιχείων, χωρίς να αναιρεί το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ χαμηλά στην ευρωπαϊκή κατάταξη των μικτών ετήσιων μισθών.
