Τις αλλαγές που φέρνει η νέα ευρωπαϊκή πολιτική για τη μετανάστευση, αλλά και τα τελευταία στοιχεία για τις αφίξεις και τις επιστροφές μεταναστών, παρουσίασε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά σε μια πιο αυστηρή προσέγγιση στη διαχείριση του μεταναστευτικού, με την εφαρμογή του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης και την ενίσχυση των μηχανισμών επιστροφών. Όπως ανέφερε, στο νέο πλαίσιο εντάσσονται και οι λεγόμενοι «κόμβοι επιστροφών» (return hubs), για τους οποίους η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε διαβουλεύσεις με χώρες όπως η Αυστρία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Δανία.
Στόχος, σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, είναι να υπάρξει συμφωνία με τρίτη χώρα εντός του 2026, ώστε οι σχετικές δομές να τεθούν σε λειτουργία από το 2027. Παράλληλα, άσκησε κριτική στο ΠΑΣΟΚ για τη στάση που τήρησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέναντι στον νέο Κανονισμό Επιστροφών, χαρακτηρίζοντας τη στάση του κόμματος λανθασμένη.
Τι αλλάζει στο άσυλο
Αναφερόμενος στις βασικές αλλαγές του νέου συστήματος, ο υπουργός εξήγησε ότι οι νεοεισερχόμενοι θα διαχωρίζονται πλέον ανάλογα με το αν διαθέτουν ή όχι προσφυγικό προφίλ.
Όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας θα ακολουθούν τη συνήθη διαδικασία εξέτασης του αιτήματός τους. Αντίθετα, για όσους δεν διαθέτουν προσφυγικό προφίλ προβλέπεται κράτηση και ολοκλήρωση της διαδικασίας ασύλου μέσα σε τρεις μήνες, με τελικό στόχο την επιστροφή τους στη χώρα καταγωγής ή προέλευσης.
Ο κ. Πλεύρης σημείωσε ότι ήδη καταγράφεται σημαντική μείωση στα ποσοστά χορήγησης ασύλου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το ποσοστό αναγνώρισης αιτημάτων έχει περιοριστεί από 72% σε περίπου 40%.
Όπως εξήγησε, αρκετές εθνικότητες που στο παρελθόν λάμβαναν σχεδόν αυτόματα καθεστώς προστασίας, πλέον αξιολογούνται με διαφορετικά κριτήρια. Ειδικά για τους Σύρους, ανέφερε ότι οι συνθήκες έχουν διαφοροποιηθεί σε σχέση με την περίοδο του καθεστώτος Άσαντ, γεγονός που επηρεάζει την εξέταση των αιτήσεων.
Παράλληλα, για περιπτώσεις πολιτών από χώρες όπως το Σουδάν ή το Αφγανιστάν εξετάζεται πλέον αν έχουν παραμείνει προηγουμένως σε ασφαλείς τρίτες χώρες. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, κάποιος που έχει εγκαταλείψει το Σουδάν αλλά έχει εγκατασταθεί στην Αίγυπτο, η οποία θεωρείται ασφαλής χώρα, θα μπορούσε να παραμείνει εκεί αντί να συνεχίσει την πορεία του προς την Ευρώπη.
Ρεκόρ ανακλήσεων ασύλου
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην αύξηση των ανακλήσεων καθεστώτος ασύλου. Όπως ανέφερε, μόνο κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026 έχουν καταγραφεί 1.255 ανακλήσεις, αριθμός που ξεπερνά το σύνολο των περίπου 800 περιπτώσεων που είχαν σημειωθεί τα προηγούμενα 15 χρόνια.
Για τους Σύρους ειδικότερα, οι ανακλήσεις ανέρχονται σε περίπου 500, ενώ περίπου 170 άτομα έχουν ήδη αποχωρήσει ή βρίσκονται στη διαδικασία επιστροφής.
Μειωμένες οι ροές, μεταφέρεται η πίεση στην Κρήτη
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Πλεύρης, οι μεταναστευτικές ροές προς την Ελλάδα συνεχίζουν να καταγράφουν πτωτική πορεία.
Το 2025 ολοκληρώθηκε με περίπου 48.000 αφίξεις, σημειώνοντας μείωση 25%, ενώ κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026 η πτώση φτάνει το 31%.
Ιδιαίτερα αισθητή είναι η υποχώρηση των αφίξεων στα νησιά του Αιγαίου, όπου οι ροές από τα τουρκικά παράλια εμφανίζονται μειωμένες κατά περίπου 70%. Στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαΐου καταγράφηκαν περίπου 3.100 αφίξεις στα νησιά.
Ωστόσο, ο υπουργός επισήμανε ότι το κύριο σημείο πίεσης έχει πλέον μεταφερθεί στην Κρήτη, λόγω των αναχωρήσεων μεταναστών από τις λιβυκές ακτές.
Όπως ανέφερε, μέσα στους πρώτους πεντέμισι μήνες του έτους στην Κρήτη έχουν φτάσει περίπου 8.000 άτομα. Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, η Ελλάδα συνεργάζεται με τη Λιβυκή Ακτοφυλακή, το υπουργείο Ναυτιλίας και τη Frontex, η οποία έχει αναπτύξει τέσσερα εναέρια μέσα επιτήρησης στην περιοχή.
Ο κ. Πλεύρης εξήγησε ότι σε αρκετές περιπτώσεις σκάφη εντοπίζονται κοντά στις λιβυκές ακτές και αναχαιτίζονται εγκαίρως, ωστόσο όταν έχουν ήδη διανύσει μεγάλο μέρος της διαδρομής η επιστροφή τους καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη.
Με βάση τα δεδομένα αυτά, η κυβέρνηση εξετάζει τη δημιουργία δύο νέων δομών στην Κρήτη για τη διαχείριση των αυξημένων αφίξεων.
Κλείνοντας, ο υπουργός σημείωσε ότι οι νόμιμοι μετανάστες που διαμένουν σήμερα στην Ελλάδα υπολογίζονται σε περίπου 800.000 και επανέλαβε ότι η χώρα εξακολουθεί να λειτουργεί κυρίως ως ενδιάμεσος σταθμός για πολλούς μετανάστες, οι οποίοι επιδιώκουν τελικά να μετακινηθούν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
