✍️ Η Κατερίνα Δούκα.
Ο Πρωθυπουργός έβαλε σήμερα, Τρίτη, στο τραπέζι τη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Με επιχειρήματα, ανέδειξε ότι πολλά από τα 120 άρθρα του Συντάγματος είναι ξεπερασμένα ενώ κρίσιμοι τομείς δεν συμπεριλαμβάνονται (πράσινη ανάπτυξη, τεχνητή νοημοσύνη κ.α.) επειδή γράφτηκε το 1975.
Μπορεί όμως η νυν Βουλή να αλλάξει οποιοδήποτε άρθρο του Συντάγματος; Η απάντηση είναι όχι. Αυτή η Βουλή είναι προτείνουσα. Η επόμενη είναι αυτή που θα κληθεί ουσιαστικά να επικυρώσει τις όποιες αλλαγές, ως αναθεωρητική.
Η διαδικασία της αναθεώρησης του Συντάγματος προβλέπεται με ξεκάθαρο τρόπο στο άρθρο 110 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει ότι για να τροποποιηθούν συνταγματικά άρθρα χρειάζονται υποχρεωτικά δύο Βουλές: η Βουλή που θα προτείνει ποια άρθρα θα αναθεωρηθούν, μετά θα γίνουν εκλογές και μετά έρχεται η επόμενη Βουλή που θα αναθεωρήσει τα άρθρα που πρότεινε η προηγούμενη Βουλή.
Ωστόσο, ας ληφθεί υπόψιν ότι για να γίνει αυτό θα πρέπει οπωσδήποτε να υφίσταται η επόμενη Βουλή, δηλαδή να συγκροτηθεί κυβέρνηση μετά τις εκλογές του 2027. Με τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα, δεν φαίνεται να προκύπτει αυτοδύναμη Κυβέρνηση. Η ΝΔ απέχει αρκετά από τον στόχο της αυτοδυναμίας, ενώ το ΠΑΣΟΚ δεν φαινεται να είναι διατεθειμένο να συγκυβερνήσει μαζί της. Από την άλλη κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν αναπτύσσει δυναμική που θα του επέτρεπε να απειλήσει έστω την πρωτιά της ΝΔ. Και προς το παρόν διαφωνούν όλοι με όλους. Αν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση και η χώρα πάει σε δεύτερες εκλογές, η αναθεώρηση πάει περίπατο. Δύσκολη η εξίσωση λοιπόν…
Αναλυτικά ποια είναι η διαδικασία Αναθεώρησης
Η αναθεώρηση του Συντάγματος στην Ελλάδα (Άρθρο 110) είναι μια σύνθετη, δύο φάσεων διαδικασία που απαιτεί ενισχυμένη πλειοψηφία από δύο διαφορετικές Βουλές, με στόχο την εξασφάλιση ευρείας συναίνεσης. Ξεκινά με πρόταση 50 τουλάχιστον βουλευτών, εγκρίνεται από την πρώτη Βουλή (με 151+ ψήφους), και τελικά αναθεωρείται από την επόμενη με 180+ ψήφους.
Βασικά Στάδια Αναθεώρησης
- Πρόταση (Αναθεωρητέα Βουλή): Η διαδικασία ξεκινά με πρόταση τουλάχιστον 50 βουλευτών, η οποία πρέπει να προσδιορίζει συγκεκριμένα τα άρθρα που θα αναθεωρηθούν.
- Πρώτη Ψηφοφορία (Αναθεωρητέα Βουλή): Απαιτείται ψηφοφορία σε δύο συνεδριάσεις, με διαφορά τουλάχιστον ενός μηνός. Αν η πρόταση συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (τουλάχιστον 151), η αναθεώρηση προχωρά.
- Εκλογές: Ακολουθούν βουλευτικές εκλογές. Η νέα (Αναθεωρητική Βουλή) είναι αυτή που αποφασίζει οριστικά.
- Δεύτερη Ψηφοφορία (Αναθεωρητική Βουλή): Η νέα Βουλή ψηφίζει για τα άρθρα. Για την τελική επικύρωση, απαιτείται πλειοψηφία των 3/5 του συνολικού αριθμού των βουλευτών, δηλαδή τουλάχιστον 180 ψήφοι.
Σημαντικές Σημειώσεις
Μη αναθεωρήσιμες διατάξεις: Δεν μπορούν να αναθεωρηθούν οι διατάξεις που αφορούν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος (Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία), καθώς και θεμελιώδη δικαιώματα.
Χρονικός περιορισμός: Η αναθεώρηση δεν μπορεί να γίνει πριν περάσουν πέντε έτη από την ολοκλήρωση προηγούμενης.
Πρόταση 151: Αν η πρώτη Βουλή ψηφίσει την αναθεώρηση με 151-179 ψήφους, η επόμενη Βουλή απαιτεί 180 για να την εγκρίνει, ενώ αν η πρώτη Βουλή έχει 180+ ψήφους, η δεύτερη μπορεί να την επικυρώσει με 151.
