Σε ηλικία 91 χρόνων, έφυγε σήμερα από τη ζωή η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Βουλής, Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη, βυθίζοντας στον θρήνο την οικογένειά της και την πολιτική σκηνή.
Η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη που πέρα από πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Βουλής υπήρξε και η πρώτη γυναίκα που διετέλεσε Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, ήταν Ομότιμη Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών.
Ποια ήταν
Γεννήθηκε στα Εξάρχεια της Αθήνας στις 12 Δεκεμβρίου του 1934 και ήταν κόρη του υποναυάρχου Ευάγγελου Ψαρούδα και της Αικατερίνης Αντωνίου.
Αποφοίτησε από το Αμερικανικό Κολέγιο Ελλάδος και στη συνέχεια σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Συμπλήρωσε τις σπουδές της πάνω στο Ποινικό Δίκαιο στη Βόννη και στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας και έγινε Διδάκτωρ του Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Βόννης.
Διετέλεσε βοηθός έδρας Ποινικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών ενώ το 1978 έγινε Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Από το 1962 υπήρξε Δικηγόρος. Έχει τιμηθεί με ειδικό βραβείο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών στη μνήμη του Στυλιανού Τεγόπουλου.
Το 2010 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα του Ποινικού Δικαίου. Ήταν Αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών το 2019. Από την 1 Ιανουαρίου 2020, υπήρξε Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, ως η πρώτη γυναίκα που κατέλαβε ποτέ αυτό το αξίωμα.
Ήταν παντρεμένη με τον Λίνο Μπενάκη, ιστορικό της φιλοσοφίας και τέως διευθυντή Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών. Παρέμειναν μαζί έως τον Οκτώβριο του 2022, όταν εκείνος απεβίωσε.
Η πολιτική της καριέρα ξεκίνησε το 1981, όταν και εξελέγη Βουλευτής Επικρατείας με το ψηφοδέλτιο της Νέας Δημοκρατίας. Το 1985 εξελέγη βουλευτής Α΄ Αθηνών και έκτοτε εκλεγόταν συνεχώς έως το 2009 στην ίδια περιφέρεια.
Το 1989 χρημάτισε αναπληρωτής υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων στην κυβέρνηση Τζαννετάκη, την περίοδο 1990-1991 αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και την περίοδο 1992-1993 υπουργός Δικαιοσύνης στην ίδια κυβέρνηση.
Τον Οκτώβριο του 1996 ήταν η πρώτη γυναίκα που προτάθηκε ποτέ για το αξίωμα του προέδρου της Βουλής, ενώ την περίοδο 2000-2004 διετέλεσε Δ΄ αντιπρόεδρος.
Στις 19 Μαρτίου του 2004 εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και έγινε η πρώτη Ελληνίδα που έγινε πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων.
Ως Πρόεδρος της Βουλής προώθησε την κοινοβουλευτική διπλωματία, επισκεπτόμενη επισήμως Κοινοβούλια των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ασίας (Ιορδανία, Κίνα, Ιαπωνία), της Αφρικής (Αίγυπτος, Τυνησία), της Ν. Αμερικής (Χιλή), ιδίως σε σχέση με τον απόδημο Ελληνισμό, και ανταποδίδοντας με ανάλογες προσκλήσεις στην Ελλάδα.
Έχει συνεργασθεί με Διεθνείς Οργανισμούς, εκπροσώπησε το Ελληνικό Κοινοβούλιο κατά τη σύνταξη του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μετείχε στις εργασίες της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Θλίψη στον πολιτικό κόσμο
Σε συλλυπητήρια δήλωση για τον θάνατο της Άννας Ψαρούδα-Μπενάκη προχώρησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, τονίζοντας πως η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Βουλής «υπηρέτησε τη Δημοκρατία κατακτώντας τον σεβασμό όλων».
Στο συλλυπητήριο μήνυμά του υπογραμμίζει: «Η απώλεια της Άννας Ψαρούδα- Μπενάκη προκαλεί θλίψη και περισυλλογή όχι μόνο στους οικείους και τους φίλους της, όχι μόνο σε όσους είχαμε την τιμή να την γνωρίσουμε, να συνεργαστούμε ή απλώς να ανταλλάξουμε απόψεις μαζί της κατά την μακρά και πυκνή διαδρομή της στην πολιτική και τον ακαδημαϊκό χώρο, αλλά και σε όλους τους πολίτες που εκτίμησαν την προσωπικότητα και την προσφορά της.
Με ήθος και σεβασμό προς όλους, με τη χαρακτηριστική της λιτότητα ύφους, την παρρησία και την τόλμη στον λόγο καθώς και την μόρφωση, την καλλιέργεια και την ευγένεια στους τρόπους κατόρθωσε να υπερβεί τα συνήθη μέτρα, να πρωτεύσει σε όλα τα πεδία δράσης στα οποία επέλεξε να συμμετάσχει και το 2004 να αναχθεί επάξια ως η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων.
Με βαθιά γνώση των κοινοβουλευτικών θεσμών ενίσχυσε το κύρος του Κοινοβουλίου και υπηρέτησε τη Δημοκρατία κατακτώντας τον σεβασμό όλων, από όλες τις πτέρυγες και τα κόμματα της Βουλής. Πολιτική και πνευματική προσωπικότητα του τόπου μας, η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη συνδύασε την αγάπη για την Ελλάδα, την αφοσίωση στην ακαδημαϊκή διδασκαλία, την διακονία στην νομική επιστήμη και το πάθος για την προσφορά στα κοινά, γεγονός που την κατέστησε ως την πολιτικό και ακαδημαϊκό που πρώτευσε όχι μόνο στο Κοινοβούλιο και στην κυβέρνηση, αλλά και στην Ακαδημία Αθηνών όπου αναδείχθηκε ως εξέχων μέλος στην έδρα του Ποινικού Δικαίου και στη συνέχεια Πρόεδρός της.
Με το πέρασμά της από τη ζωή η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη κατόρθωσε να αποτελέσει υπόδειγμα όχι μόνο για τις γυναίκες επιστήμονες με θέληση συμμετοχής στην πολιτική, αλλά και για κάθε νέο και νέα που πιστεύει ότι η ευπρέπεια, η υψηλή κατάρτιση, η αίσθηση καθήκοντος, η γνησιότητα και η ποιότητα του χαρακτήρα θα είναι πάντοτε και ανεξαρτήτως συρμών στοιχεία αναντικατάστατα στο πολιτικό και ακαδημαϊκό γίγνεσθαι. Εκφράζω τα βαθιά και ειλικρινή μου συλλυπητήρια στους οικείους της».
Για μια «αληθινή Κυρία της πολιτικής, της επιστήμης και της κοινωνικής δράσης» έκανε λόγο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ανάρτησή του στα social media για τον θάνατο της Άννας Μπενάκη – Ψαρούδα.
«Μαζί με όλους τους Έλληνες και κάθε Νεοδημοκράτη αποχαιρετώ με θλίψη και σεβασμό την Άννα Ψαρούδα. Την πρώτη γυναίκα Πρόεδρο της Βουλής, αλλά και την πρώτη γυναίκα που ηγήθηκε της Ακαδημίας Αθηνών. Μία ξεχωριστή νομική προσωπικότητα. Και μία Ελληνίδα που επί χρόνια τίμησε την Αθήνα ως βουλευτής και τη χώρα μας ως υπουργός σε κρίσιμα χαρτοφυλάκια.
Η Άννα περνά, τώρα, στην Ιστορία έχοντας αφήσει ισχυρό το αποτύπωμά της στην επιστήμη και στη δημόσια ζωή. Ταυτόχρονα, όμως, περνά και στη μνήμη όλων ως υπόδειγμα πολιτικού και διανοούμενου. Με έγκυρες και τεκμηριωμένες θέσεις, ηθική στάση και μετριοπαθή συμπεριφορά. Με σταθερή επιδίωξη την ενότητα και τη συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων», έγραψε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε ανάρτησή του στο Facebook.
Είμαστε τυχεροί όσοι συνεργαστήκαμε μαζί της, καθώς η ευγενική μορφή και οι πολύτιμες σκέψεις της θα μας συνοδεύουν για πάντα. Γιατί η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη μας αφήνει πλούσια παρακαταθήκη: την εθνική προσήλωση, την παραταξιακή συνέπεια και την αθόρυβη προσφορά. Μία αληθινή Κυρία της πολιτικής, της επιστήμης και της κοινωνικής δράσης. Η σκέψη μου είναι κοντά στην οικογένεια και τους αμέτρητους φίλους της», επισήμανε.
Ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτας Κακλαμάνης, πληροφορηθείς την εκδημία της Άννας Ψαρούδα-Μπενάκη, εξέφρασε τη βαθιά θλίψη του.
«Με βαθιά θλίψη και ιδιαίτερη συγκίνηση αποχαιρετώ σήμερα την Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη. Η Άννα δεν υπήρξε μόνο μία εξέχουσα πολιτική προσωπικότητα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Υπήρξε μια σπάνια γυναίκα με ισχυρή πνευματική συγκρότηση, βαθιά νομική κατάρτιση και αταλάντευτη προσήλωση στους δημοκρατικούς θεσμούς. Για εμένα υπήρξε και φίλη. Ένας άνθρωπος με ευθύ λόγο, καθαρή σκέψη και αυθεντική ευγένεια», δήλωσε.
»Ως πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, άνοιξε δρόμους σε μια εποχή που οι θεσμοί δοκιμάζονταν από τη δυσπιστία και την απαξίωση. Υπηρέτησε το Κοινοβούλιο με κύρος, σοβαρότητα και βαθιά επίγνωση της ιστορικής ευθύνης που συνεπάγεται το αξίωμα. Η παρουσία της στην Προεδρία της Βουλής υπήρξε ουσιαστική και καθοριστική για την ενίσχυση της θεσμικής λειτουργίας και του κοινοβουλευτικού ήθους.
Διακεκριμένη νομικός και πανεπιστημιακός, με σπουδές στη Γερμανία, υπηρέτησε την επιστήμη του Ποινικού Δικαίου με συνέπεια και βάθος. Ως Υπουργός Δικαιοσύνης και Υπουργός Πολιτισμού, αλλά και ως Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, απέδειξε ότι η δημόσια προσφορά μπορεί να συνδυάζει γνώση, ευαισθησία και υψηλό αίσθημα καθήκοντος.
Η Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη ανήκει πλέον στην Ιστορία του τόπου. Άφησε πίσω της ένα αποτύπωμα διακριτό και φωτεινό. Ένα αποτύπωμα ήθους, θεσμικής προσήλωσης και ανιδιοτελούς προσφοράς.
Αποχαιρετώ μια φίλη και μια μεγάλη κυρία της πολιτικής και της επιστήμης με σεβασμό και ευγνωμοσύνη.
Στην οικογένειά της και στους οικείους της εκφράζω τα ειλικρινή και θερμά μου συλλυπητήρια», κατέληξε.
«Οι Ελληνίδες και οι Έλληνες αποχαιρετούμε σήμερα με συγκίνηση την πρώην -και πρώτη γυναίκα – πρόεδρο της βουλής και της Ακαδημίας Αθηνών Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη. Μια διακεκριμένη επιστήμονα, μια πολιτικό πρότυπο ήθους και προσφοράς, μια σπουδαία γυναίκα που γκρέμισε στερεότυπα και έγινε σύμβολο ισότητας στην πατρίδα μας» αναφέρει σε δήλωσή του ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής.
Σημειώνει ότι η πορεία της στον δημόσιο βίο και ειδικά στο κοινοβούλιο χαρακτηρίστηκε από ευγένεια, μετριοπάθεια, θεσμική υπευθυνότητα και σοβαρότητα που, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, σήμερα, δυστυχώς, αποτελούν ζητούμενα.
«Με συγκίνηση αποχαιρετούμε την Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη, μια σπουδαία προσωπικότητα της δημόσιας ζωής και της νομικής επιστήμης. Ως πρώτη γυναίκα πρόεδρος της βουλής υπήρξε κόσμημα και έμπνευση για όλους αφήνοντας έντονο αποτύπωμα. Η πορεία της χαρακτηρίστηκε από ήθος, συνέπεια και αφοσίωση στους θεσμούς και τη δημοκρατία. Η συμβολή της στον δημόσιο διάλογο, στη νομική σκέψη και στη θεσμική λειτουργία της χώρας υπήρξε πολύτιμη» υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή της η Ντόρα Μπακογιάννη.
«Η οικογένεια της Νέας Δημοκρατίας αποχαιρετά με θλίψη και ιδιαίτερη συγκίνηση ένα ιστορικό στέλεχός της, την ‘Αννα Ψαρούδα-Μπενάκη. Την πρώτη γυναίκα πρόεδρο της βουλής, αλλά και την πρώτη γυναίκα που κατέλαβε το αξίωμα της προέδρου της Ακαδημίας Αθηνών» αναφέρει σε ανακοίνωσή το γραφείο Τύπου της ΝΔ.
«Η διαδρομή της ‘Αννας Ψαρούδα-Μπενάκη στα κοινά χαρακτηρίστηκε από θάρρος, οξυδέρκεια, πολιτική σοφία και αφοσίωση στο καθήκον. ‘Αφησε πίσω της σημαντικό έργο στα υπουργεία στα οποία υπηρέτησε και άσκησε υποδειγματικά τα καθήκοντά της ως προέδρου της βουλής, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη λειτουργία του κοινοβουλίου με τη συνέπεια, τη νηφαλιότητα και την προσήλωσή της στη συνταγματική τάξη, κερδίζοντας την εκτίμηση όλου του πολιτικού κόσμου. Ήταν όμως και μια σπάνια γυναίκα που ξεχώρισε για το ήθος, την ευγένεια και την ποιότητά της» αναφέρει η ΝΔ εκφράζοντας ειλικρινή συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους της.
