Ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να εξετάζει προσεκτικά το ενδεχόμενο να επιτεθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Ιράν, μια χώρα που ελέγχει τόσο τα τρίτα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στη Γη.
Το Ιράν ελέγχει τα τρίτα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα μεταφοράς πετρελαίου, το στενό του Ορμούζ. Ως εκ τούτου, σημειώνουν ειδικοί στο CNN, οι συνέπειες για τις τιμές του πετρελαίου και κατά συνέπεια και για το πορτοφόλι των Αμερικανών θα μπορούσαν να είναι άμεσες και σοβαρές.
Είναι ενδεικτικό πως ήδη το Brent, παγκόσμιο σημείο αναφοράς, έχει αυξηθεί κατά 7% από την Τρίτη και την Τετάρτη ξεπέρασε τα 70 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Ιούλιο, όταν οι ΗΠΑ είχαν πραγματοποιήσει περιορισμένα πλήγματα στο Ιράν. Το δε αμερικανικό αργό έχει ενισχυθεί κατά 10 δολάρια τον τελευταίο μήνα.
Ωστόσο, η κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν απειλεί να εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου ακόμη υψηλότερα, ενδεχομένως ανατρέποντας την πτωτική πορεία ενός έτους στις τιμές της βενζίνης, για την οποία ο Τραμπ καυχιέται εδώ και μήνες.
Οι ανησυχίες για το κόστος ζωής έχουν καταστήσει τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους πολιτικά ευάλωτους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών φέτος. Το τελευταίο που χρειάζονται είναι ένα ισχυρό σοκ στις τιμές του πετρελαίου.
Αν οι ΗΠΑ επιτεθούν, το Ιράν θα μπορούσε να απαντήσει με πυραύλους ή άλλα παρόμοια όπλα, όπως έκανε εναντίον αμερικανικής στρατιωτικής βάσης και του Ισραήλ το περασμένο καλοκαίρι. Αυτό θα μπορούσε να διαταράξει την πλούσια σε πετρέλαιο περιοχή, αλλά οι επιπτώσεις στις τιμές πιθανότατα θα ήταν προσωρινές.
Ωστόσο οι επιπτώσεις θα είναι πολύ σημαντικότερες εάν το Ιράν αποφασίσει να αντιδράσει αξιοποιώντας τον έλεγχο που έχει στα Στενά του Ορμούζ ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για τη ναυσιπλοΐα παγκοσμίως, που συνδέει τον πετρελαιοπαραγωγό Περσικό Κόλπο με τον υπόλοιπο κόσμο. Περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής διέρχεται από αυτό το πέρασμα και το Ιράν ελέγχει τη βόρεια πλευρά του.
Έως και πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι
Τα Στενά του Ορμούζ είναι ο μοναδικός δρόμος για τη μεταφορά αργού από τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Περσικού Κόλπου προς την υπόλοιπη υφήλιο. Η πρόσφατη άνοδος των τιμών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις ανησυχίες ότι το Ιράν θα περιορίσει αυτή την προσφορά. Το Ιράν έκλεισε μερικώς τα Στενά νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στο πλαίσιο στρατιωτικών ασκήσεων. Αυτό οδήγησε την τιμή του Brent περίπου 5 δολάρια υψηλότερα ανά βαρέλι.
«Μια παρατεταμένη αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να εκτοξεύσει το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια», δήλωσε ο Ρομπ Θάμελ, ανώτερος διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Tortoise Capital.
Αναλυτές στο CNN εκτιμούν πως το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ είναι το βαρύ χαρτί του Ιράν, αλλά η Τεχεράνη θα δυσκολευτεί να το χρησιμοποιήσει για τρεις βασικούς λόγους:
Πρώτον, το Ιράν θα έπρεπε να είναι σε θέση να ελέγχει τα Στενά μετά από ένα πλήγμα. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη ισχυρή και ενισχυόμενη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή και δεν είναι σαφές αν το Ιράν θα μπορούσε να υποστηρίξει έναν ναυτικό αποκλεισμό ενώ θα βρίσκεται υπό επίθεση.
Δεύτερον, η ιρανική κυβέρνηση θα στερούσε από τον εαυτό της μια βασική πηγή εσόδων. Αν και η οικονομία του Ιράν είναι πιο διαφοροποιημένη απ’ όσο θα περίμενε κανείς για μια χώρα υπό κυρώσεις – το πετρέλαιο αντιστοιχεί μόλις στο 10% έως 15% του ΑΕΠ – το κράτος βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα έσοδα από τις εξαγωγές αργού, που καλύπτουν περίπου το ήμισυ των δημοσίων εσόδων.
Τρίτον, η περιοχή έχει ανακάμψει γρήγορα από επιθέσεις στο παρελθόν, συμπεριλαμβανομένης της επίθεσης στο Ιράν πέρυσι. Όταν εγκαταστάσεις της Saudi Aramco στην Αμπκάικ της Σαουδικής Αραβίας δέχθηκαν επίθεση με drones το 2019, με αποτέλεσμα να χαθεί το 5% της πετρελαϊκής παραγωγής της χώρας, οι τιμές εκτοξεύθηκαν αλλά επέστρεψαν σε φυσιολογικά επίπεδα μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Εκτόξευση στο κόστος ζωής και για τους Αμερικάνους
Ακόμη όμως κι αν το Ιράν τελικά δυσκολευτεί να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, μια αναταραχή λόγω αμερικανικής επίθεσης θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές ακόμη υψηλότερα, πέρα από τα πρόσφατα κέρδη – ίσως κατά άλλα 10 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με τον Τάτλ.
Το Ιράν παράγει κατά μέσο όρο περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, σύμφωνα με τον OPEC, που αντιστοιχούν περίπου στο 4% της παγκόσμιας παραγωγής αργού. Αυτό καθιστά το Ιράν τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο – ένα εντυπωσιακό επίτευγμα, δεδομένου ότι η χώρα αντιμετωπίζει διεθνείς κυρώσεις που περιορίζουν σημαντικά τους πιθανούς πελάτες της. Για να παρακάμψει τις κυρώσεις, το Ιράν χρησιμοποιεί έναν «σκιώδη» στόλο πλοίων, εξάγοντας πετρέλαιο με μεγάλες εκπτώσεις.
Με το πετρέλαιο στα 80 δολάρια το βαρέλι, οι τιμές της βενζίνης θα μπορούσαν να επιστρέψουν κατά μέσο όρο πάνω από τα 3 δολάρια το γαλόνι. Πριν από έναν μήνα, η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ είχε πέσει περίπου στα 2,80 δολάρια το γαλόνι, σύμφωνα με την AAA. Τώρα διαμορφώνεται στα 2,92 δολάρια.
«Ήταν πολύ θετικό να έχουμε χαμηλές τιμές βενζίνης, αλλά αρχίζουν να ανεβαίνουν και οι υψηλές τιμές μπορεί να εμφανιστούν νωρίτερα απ’ όσο νομίζουμε – λίγο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές», δήλωσε ο Τάτλ. «Όταν το κόστος ζωής είναι μεγάλο ζήτημα, αν προστεθούν και οι τιμές της βενζίνης, τότε ο στόχος θα πρέπει να είναι η συγκράτηση των τιμών του πετρελαίου ώστε να παραμείνει χαμηλό και το κόστος καυσίμων».
Οι απόψεις των Αμερικανών για την οικονομία των ΗΠΑ παραμένουν κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και οι υψηλότερες τιμές βενζίνης δεν πρόκειται να βελτιώσουν τη διάθεση των πολιτών
