Η Τεχεράνη επιδιώκει να εξασφαλίσει αναβαθμισμένο ρόλο και οικονομικά οφέλη από τα Στενά του Ορμούζ, κεφαλαιοποιώντας τη συμφωνία της 14ης Ιουνίου για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Wall Street Journal, το ιρανικό καθεστώς προωθεί ένα σχέδιο επιβολής χρεώσεων στα διερχόμενα πλοία για υπηρεσίες ασφάλειας, προστασίας και περιβάλλοντος. Η Ισλαμική Δημοκρατία υπολογίζει ότι οι χρεώσεις αυτές θα μπορούσαν να αποφέρουν 40 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως συνολικά για τα εμπλεκόμενα κράτη της περιοχής. Η υλοποίηση αυτής της πρότασης θα προσέφερε στην Τεχεράνη σημαντική ταμειακή ροή και έναν βαθμό ελέγχου που δεν διέθετε πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.
Τα διεθνή μοντέλα που εξετάζει η Τεχεράνη
Για να εξασφαλίσει τη συναίνεση των γειτονικών χωρών, το Ιράν παρουσιάζει την πρότασή του στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και στο Πεκίνο, καλώντας τα κράτη του Περσικού Κόλπου να συμμετάσχουν στη συμφωνία και να μοιραστούν τα έσοδα.
«Όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η διαχείριση των στενών δεν θα επιστρέψει ποτέ στον τρόπο που ήταν πριν», δήλωσε ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Ομάν.
Η άρνηση των ΗΠΑ
Η αντίδραση της Ουάσιγκτον υπήρξε άμεση, με την αμερικανική πλευρά να χαρακτηρίζει τις εν λόγω χρεώσεις ως παράνομα «διόδια». Κατά τη διάρκεια περιοδείας του στη Μέση Ανατολή, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθάρισε από το Μπαχρέιν ότι η επιβολή τελών θα αποτελούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο.
«Η πραγματικότητα είναι ότι καμία χώρα στη γη δεν έχει το δικαίωμα να χρεώνει για τη χρήση διεθνών υδάτινων οδών, και αυτό δεν θα αποτελέσει ποτέ αποδεκτή προϋπόθεση οποιασδήποτε συμφωνίας», υπογράμμισε ο Ρούμπιο, προσθέτοντας ότι τα κράτη του Περσικού Κόλπου έχουν απορρίψει την ιδέα.
Παράλληλα, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι «δεν επιδιώκονται ούτε εισπράττονται από το Ιράν διόδια, ασφαλιστικά κόστη ή άλλες επιβαρύνσεις στα πλοία που ταξιδεύουν στα Στενά», χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει αν η κυβέρνησή του είναι διατεθειμένη να διαπραγματευτεί μακροπρόθεσμα με την Τεχεράνη.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ανουάρ Γκαργκάς, προεδρικός σύμβουλος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δήλωσε ότι οι νέες γεωπολιτικές πραγματικότητες δεν μπορούν να επιβληθούν μονομερώς στα αραβικά κράτη. Από την πλευρά του, το Ομάν ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός προσωρινού, ασφαλούς και ελεύθερου τελών θαλάσσιου διαδρόμου που θα κινείται κοντά στις ακτές του, σε συντονισμό με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO).
