Η AfD πέτυχε ιστορική νίκη στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό της σε εκλογές κρατιδίου και αφήνοντας πίσω της με τεράστια διαφορά το CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς. Το αποτέλεσμα προκαλεί πολιτικό σεισμό στη Γερμανία και επαναφέρει με ένταση το ερώτημα αν το περίφημο «τείχος προστασίας» απέναντι στην Ακροδεξιά μπορεί να αντέξει.
Με σχεδόν το σύνολο των ψήφων καταμετρημένο, η AfD κινείται στο 44%, ενώ το CDU περιορίζεται περίπου στο 17,2%-17,4%, σημειώνοντας ιστορικό χαμηλό. Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό σε σύγκριση με το 2021, όταν η AfD είχε λάβει 20,8% και το CDU 37,1%.
Η AfD, ωστόσο, δεν καταφέρνει να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών. Στο κοινοβούλιο των 83 εδρών αναμένεται να διαθέτει 39 έδρες, δηλαδή τρεις λιγότερες από τις 42 που απαιτούνται για αυτοδυναμία. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τον εκλογικό της θρίαμβο, η επόμενη μέρα στη Σαξονία-Άνχαλτ μόνο απλή δεν θα είναι.
Το CDU καταρρέει – Βαρύ πλήγμα για τον Μερτς
Ο μεγάλος χαμένος της βραδιάς είναι το CDU του Φρίντριχ Μερτς. Το κόμμα, που κυβερνούσε το κρατίδιο από το 2002, είδε τη δύναμή του να μειώνεται δραματικά, χάνοντας σχεδόν 20 μονάδες σε σχέση με την προηγούμενη αναμέτρηση.
Η ήττα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία επειδή ο Μερτς βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με πιέσεις σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Η AfD δεν κέρδισε απλώς τις εκλογές· διπλασίασε και πλέον το ποσοστό της σε σχέση με το 2021, αποδεικνύοντας ότι η δυναμική της δεν περιορίζεται στις δημοσκοπήσεις.
Το αποτέλεσμα ενδέχεται να ενισχύσει τις εσωκομματικές συζητήσεις για την πορεία του CDU και την ηγεσία του Μερτς, αν και κορυφαία στελέχη του κόμματος απορρίπτουν προς το παρόν οποιοδήποτε σενάριο παραίτησης ή πρόωρων ομοσπονδιακών εκλογών.
Ποιος μπορεί να κυβερνήσει τη Σαξονία-Άνχαλτ;
Το μεγάλο πολιτικό ερώτημα είναι πλέον πώς θα σχηματιστεί κυβέρνηση.
Η AfD έχει δηλώσει ότι θέλει να κυβερνήσει μόνη της και ο επικεφαλής υποψήφιός της, Ούλριχ Ζίγκμουντ, υποστήριξε ότι το αποτέλεσμα αποτελεί σαφή εντολή για πολιτική αλλαγή. Ωστόσο, η έλλειψη απόλυτης πλειοψηφίας την υποχρεώνει να αναζητήσει διαφορετική λύση, εφόσον επιμείνει στην προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης.
Το πρόβλημα είναι ότι τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα έχουν αποκλείσει τη συνεργασία με την AfD. Το CDU, το SPD, οι Πράσινοι και η Αριστερά διατηρούν την πολιτική του αποκλεισμού, γεγονός που κάνει ιδιαίτερα δύσκολο τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης με συμμετοχή της AfD.
Στο νέο κοινοβούλιο, το SPD συγκεντρώνει περίπου 9,3%, οι Πράσινοι 8,9% και η Αριστερά 8,6%, ενώ το BSW περνά οριακά το όριο του 5%, με περίπου 5,1%-5,3%.
Η αριθμητική των εδρών δημιουργεί έτσι ένα εξαιρετικά περίπλοκο παζλ για το CDU. Μία κυβέρνηση μειοψηφίας θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με την ανάγκη στήριξης ή ανοχής από κόμματα που το ίδιο το CDU έχει αποκλείσει ως κυβερνητικούς εταίρους.
Ο Ζίγκμουντ ζητά να ανοίξει η πόρτα στην AfD
Ο θριαμβευτής της εκλογικής βραδιάς, Ούλριχ Ζίγκμουντ, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα ιστορικό και απηύθυνε κάλεσμα προς τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις να εγκαταλείψουν το «τείχος προστασίας».
Η AfD επιχειρεί πλέον να μετατρέψει την εκλογική της πρωτιά σε πολιτική επιρροή, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί ένα κόμμα που συγκεντρώνει περίπου το 44% των ψήφων.
Το ερώτημα που τίθεται στη Γερμανία είναι εάν το εκλογικό αποτέλεσμα θα οδηγήσει τελικά σε χαλάρωση της πολιτικής απομόνωσης της AfD ή εάν, αντίθετα, τα υπόλοιπα κόμματα θα επιμείνουν στην πλήρη άρνηση συνεργασίας.
«Ιστορικό βράδυ» για την AfD, «σοκ» για το CDU
Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ χαρακτηρίζεται ήδη ως σημείο καμπής για τη γερμανική πολιτική.
Η AfD καταγράφει την καλύτερη επίδοσή της σε εκλογές κρατιδίου, ενώ το CDU υφίσταται μία από τις βαρύτερες ήττες της ιστορίας του στην περιοχή. Η εικόνα αυτή ενισχύει την αίσθηση ότι η παραδοσιακή πολιτική ισορροπία στη Γερμανία αλλάζει, ιδιαίτερα στα ανατολικά κρατίδια.
Η υψηλή συμμετοχή, που έφτασε περίπου το 77,8%, δείχνει επίσης ότι η εκλογική άνοδος της AfD δεν προήλθε απλώς από μια κινητοποίηση ενός σταθερού πυρήνα ψηφοφόρων. Το κόμμα φαίνεται να προσέλκυσε και ψηφοφόρους που δεν είχαν ψηφίσει στις προηγούμενες εκλογές.
Η επόμενη ημέρα για τον Μερτς
Για τον Φρίντριχ Μερτς, η εκλογική αναμέτρηση αποτελεί ένα ακόμη σοβαρό πολιτικό καμπανάκι. Το CDU βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με την πραγματικότητα μιας AfD που όχι μόνο ενισχύεται, αλλά σε ορισμένες περιοχές ξεπερνά με μεγάλη διαφορά τα παραδοσιακά κόμματα.
Το αποτέλεσμα της Σαξονίας-Άνχαλτ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η AfD θα κυβερνήσει το κρατίδιο. Σημαίνει όμως ότι η συζήτηση για το μέλλον του «τείχους προστασίας» απέναντί της γίνεται πλέον πολύ πιο δύσκολο να αποφευχθεί.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της κάλπης: η AfD δεν βρίσκεται πλέον απλώς στην αντιπολίτευση· βρίσκεται πολύ κοντά στην πόρτα της εξουσίας.
