Η εμφάνιση των φωτογραφιών με τους 200 εκτελεσθέντες στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου 1944 και τα ερωτήματα για την γνησιότητα τους βρίσκονται στο επίκεντρο της επικαιρότητας.
Η οριστική πιστοποίηση της γνησιότητάς τους αποτελεί το καθοριστικό βήμα πριν από οποιαδήποτε πρωτοβουλία αγοράς τους από το ελληνικό Δημόσιο.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι στελέχη του υπουργείου θα μεταβούν «τις επόμενες 2-3 μέρες» στη Γάνδη του Βελγίου, όπου βρίσκεται ο ιδιοκτήτης του υλικού, προκειμένου να εξετάσουν από κοντά τα στοιχεία και να προχωρήσουν στη διασταύρωση της αυθεντικότητας. «Είναι μία υπόθεση η οποία προφανώς μας απασχολεί με τον πιο σοβαρό τρόπο. Υπάρχουν νομικές ιδιαιτερότητες. Οι άνθρωποί μας, οι άνθρωποι του υπουργείου Πολιτισμού, θα πάνε τις επόμενες 2-3 μέρες στη Γάνδη, στο Βέλγιο, από κει και πέρα θα μπορέσουμε να πούμε κάτι περισσότερο σήμερα» είπε χαρακτηριστικά.
Η Πολιτεία έχει ήδη εκφράσει την πρόθεση να αποκτήσει τις φωτογραφίες, ωστόσο η διαδικασία αυτή τελεί υπό την αυστηρή προϋπόθεση της επιβεβαίωσης ότι πρόκειται πράγματι για υλικό που σχετίζεται με τη συγκεκριμένη εκτέλεση. Στο μεταξύ, ο Βέλγος ιδιοκτήτης ανακοίνωσε τη διακοπή της δημοπρασίας στο eBay, έως ότου υπάρξουν νεότερες εξελίξεις.
Μιλώντας στο ΕΡΤnews, ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης τόνισε τη σημασία του υλικού, επισημαίνοντας: «Νομίζω ότι είναι τόσο σημαντικές γιατί δίνουν εικόνα σε ένα από τα κορυφαία ιστορικά γεγονότα της χώρας μας». Υπογράμμισε ωστόσο ότι απαιτείται τεκμηρίωση, τουλάχιστον ως προς την ταυτοποίηση ενός προσώπου, ώστε να υπάρξει απόλυτη βεβαιότητα ότι οι εικόνες συνδέονται με την εκτέλεση των διακοσίων.
«Σε ό, τι έχει να κάνει βέβαια με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την περίφημη εκτέλεση των διακοσίων, που μένει να τεκμηριώσουμε οριστικά, τουλάχιστον ένα πρόσωπο, για να είμαστε απόλυτα σίγουροι ότι είναι η συγκεκριμένη εκτέλεση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που καταγράφεται οπτικό υλικό από το εσωτερικό του Σκοπευτηρίου την ώρα της εκτέλεσης.
Κατά τον ίδιο, οι φωτογραφίες «πιστοποιούν τις μαρτυρίες που είχαμε ότι αυτοί οι άνθρωποι πήγαιναν με το κεφάλι ψηλά και τραγουδώντας», επιβεβαιώνοντας το θάρρος των εκτελεσμένων.
Ο κ. Χαραλαμπίδης ανέλυσε το ιστορικό υπόβαθρο, επισημαίνοντας ότι τουλάχιστον 157 από τους 200 ήταν προπολεμικοί κομμουνιστές κρατούμενοι, συλληφθέντες από τη δικτατορία του Ιωάννης Μεταξάς ήδη από το 1936-1938. Οι ελληνικές αρχές το 1941 τους παρέδωσαν στις γερμανικές δυνάμεις Κατοχής.
Όπως εξήγησε, οι εκτελέσεις εντάσσονταν στη λογική των αντιποίνων, μετά την ενέδρα και τη δολοφονία του Γερμανού υποστράτηγου Κρεχ στους Μολάους. Οι κρατούμενοι από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου λειτουργούσαν ως «δεξαμενή ομήρων», από την οποία οι κατοχικές αρχές αντλούσαν αριθμό εκτελεσθέντων, ανεξαρτήτως προσωπικής εμπλοκής σε αντιστασιακή ενέργεια.
Ο Δήμος Καισαριανής, με υπόμνημα προς τη Βουλή και τα Υπουργεία Εσωτερικών και Πολιτισμού, κάνει λόγο για βαθιά συγκίνηση της κοινωνίας και ζητά τη διασφάλιση ότι τα ντοκουμέντα θα επιστρέψουν στον ιστορικό τόπο του Σκοπευτηρίου, όπου λειτουργεί το Μουσείο ΕΑΜικής Αντίστασης.
Από την πλευρά του, ο Δρ. Αριστομένης Ι. Συγγελάκης, Συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης Γερμανικών Οφειλών, θέτει ερωτήματα για την εμπορική διακίνηση ιστορικού υλικού της Κατοχής και ζητά οργανωμένη κρατική πολιτική για την προστασία της ιστορικής μνήμης.
Παράλληλα, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας και η Κομμουνιστική Νεολαία Ελλάδας ανακοίνωσαν πολιτικές δράσεις και συγκέντρωση στην Καισαριανή, με αίτημα την επιστροφή των φωτογραφικών ντοκουμέντων.
Η τελική απάντηση για το αν οι εικόνες απεικονίζουν πράγματι τις στιγμές πριν από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή αναμένεται μετά την ολοκλήρωση της επιτόπιας εξέτασης στη Γάνδη. Το πόρισμα της πιστοποίησης θα καθορίσει και τα επόμενα βήματα της Πολιτείας.
