Σημαντική μείωση της γραφειοκρατίας στις συναλλαγές πολιτών και επιχειρήσεων με το Δημόσιο φέρνει η πλήρης εφαρμογή του νόμου 5293/2026, ο οποίος προβλέπει την αντικατάσταση των πιο συνηθισμένων δικαιολογητικών από μία απλή υπεύθυνη δήλωση.
Η μεταρρύθμιση, που προωθήθηκε με πρωτοβουλία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, αποσκοπεί στη δημιουργία ενός πιο σύγχρονου και φιλικού κράτους, περιορίζοντας σημαντικά τις χρονοβόρες διαδικασίες και την ανάγκη προσκόμισης πιστοποιητικών που ήδη διαθέτει το Δημόσιο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Μητρώου Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ», η νέα ρύθμιση απλοποιεί 1.007 από τις περίπου 2.500 διοικητικές διαδικασίες που απαιτούσαν έως σήμερα δικαιολογητικά, δηλαδή το 40% του συνόλου.
Το αποτέλεσμα είναι ότι πολίτες και επιχειρήσεις θα γλιτώνουν κάθε χρόνο την αναζήτηση περίπου 42,5 εκατομμυρίων πιστοποιητικών.
Τι αλλάζει
Με το νέο σύστημα, για 25 από τα πιο συχνά απαιτούμενα δικαιολογητικά δεν θα χρειάζεται πλέον η προσκόμιση εγγράφων, αλλά θα αρκεί μία υπεύθυνη δήλωση του πολίτη.
Στη συνέχεια, οι δημόσιες υπηρεσίες θα αναζητούν και θα διασταυρώνουν αυτεπάγγελτα τα στοιχεία μέσω των ηλεκτρονικών μητρώων του Δημοσίου.
Η αλλαγή αφορά συνολικά 32 δημόσιους φορείς, ενώ απλοποιούνται:
- 622 διαδικασίες που αφορούν πολίτες
- 385 διαδικασίες που αφορούν επιχειρήσεις
Ποια δικαιολογητικά καταργούνται
Μεταξύ των εγγράφων που δεν θα χρειάζεται πλέον να αναζητούν οι πολίτες περιλαμβάνονται:
- Αντίγραφο ποινικού μητρώου
- Τίτλος σπουδών
- Φορολογική ενημερότητα
- Ασφαλιστική ενημερότητα
- Βεβαίωση μόνιμης κατοικίας
- Πιστοποιητικό ιθαγένειας
- Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης
- Αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ
- Βεβαίωση προϋπηρεσίας
- Βεβαίωση χρόνου ανεργίας
- Ληξιαρχικές πράξεις γέννησης, γάμου και θανάτου
- Πιστοποιητικά κληρονομικών υποθέσεων
- Βεβαίωση περί μη οφειλής ΤΑΠ
Ποια πιστοποιητικά ζητούνταν συχνότερα
Τα στοιχεία του «ΜΙΤΟΣ» δείχνουν ότι τα δικαιολογητικά που απαιτούνταν στις περισσότερες διοικητικές διαδικασίες ήταν:
- Αντίγραφο ποινικού μητρώου (293 διαδικασίες)
- Αντίγραφο τίτλου σπουδών (275 διαδικασίες)
- Φορολογική ενημερότητα (158 διαδικασίες)
- Ασφαλιστική ενημερότητα (113 διαδικασίες)
- Βεβαίωση φορολογικού μητρώου (100 διαδικασίες)
Ποια υπουργεία επηρεάζονται περισσότερο
Η μεγαλύτερη απλοποίηση διαδικασιών αφορά:
- το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (230 περιπτώσεις),
- το Υπουργείο Παιδείας (226),
- το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (135),
- το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας (61),
- και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (59).
Παραδείγματα εφαρμογής
Η νέα διαδικασία εφαρμόζεται ήδη σε σειρά υπηρεσιών του Δημοσίου.
Ενδεικτικά:
- Σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου: τρία βασικά πιστοποιητικά αντικαθίστανται από μία υπεύθυνη δήλωση.
- Διόρθωση στοιχείων στη ΔΥΠΑ: τέσσερα δικαιολογητικά αντικαθίστανται από μία δήλωση, μειώνοντας τη γραφειοκρατία κατά 40%.
- Οριστική τοποθέτηση εκπαιδευτικών: τέσσερα πιστοποιητικά καταργούνται και αντικαθίστανται από μία υπεύθυνη δήλωση.
- Άδεια λειτουργίας Μονάδων Παιδικής Προστασίας: τρία δικαιολογητικά αντικαθίστανται από μία δήλωση.
- Ίδρυση γυμναστηρίου ή αθλητικής σχολής: πέντε διαφορετικά πιστοποιητικά καλύπτονται πλέον με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση.
Χατζηδάκης: «Μια σημαντική μεταρρυθμιστική τομή»
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση «πολύ σημαντική τομή», επισημαίνοντας ότι απλοποιείται το 40% των διοικητικών διαδικασιών που είναι καταγεγραμμένες στο «ΜΙΤΟΣ».
Όπως ανέφερε, οι πολίτες θα απαλλαγούν από την υποχρέωση να αναζητούν πιστοποιητικά που ήδη διαθέτει το Δημόσιο, ενώ υπολόγισε ότι η αλλαγή θα εξοικονομεί ετησίως περίπου 42,5 εκατομμύρια δικαιολογητικά, ακολουθώντας πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία.
