Ο παγκόσμιος αριθμός νέων περιστατικών καρκίνου αναμένεται να σχεδόν διπλασιαστεί έως το 2050, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της Διεθνούς Υπηρεσίας Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC). Η αύξηση αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη γήρανση και την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού, αλλά και σε παράγοντες κινδύνου που μπορούν να αντιμετωπιστούν.
Την ίδια στιγμή, μια δεύτερη μεγάλη ανάλυση των WHO και IARC δείχνει ότι περίπου 37% των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως – περίπου 7,1 εκατομμύρια περιπτώσεις το 2022 – συνδέονταν με παράγοντες που μπορούν να προληφθούν.
Το κάπνισμα ο σημαντικότερος παράγοντας
Η μελέτη, η οποία εξέτασε 30 τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου σε 185 χώρες και 36 τύπους καρκίνου, ανέδειξε το κάπνισμα ως τον σημαντικότερο παράγοντα που μπορεί να προληφθεί.
Το κάπνισμα ευθύνεται για περίπου 15% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως. Ακολουθούν οι καρκινογόνες λοιμώξεις, με περίπου 10%, και η κατανάλωση αλκοόλ με περίπου 3%.
Στους παράγοντες που συνδέονται με καρκίνο περιλαμβάνονται επίσης το αυξημένο σωματικό βάρος, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και ορισμένες λοιμώξεις, όπως ο HPV, οι ηπατίτιδες Β και C και το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού.
Ποιοι καρκίνοι συνδέονται περισσότερο με παράγοντες που μπορούν να προληφθούν
Οι καρκίνοι του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ των περιστατικών που συνδέονται με προλήψιμους παράγοντες.
Ο καρκίνος του πνεύμονα συνδέεται κυρίως με το κάπνισμα και την ατμοσφαιρική ρύπανση, ο καρκίνος του στομάχου με το Helicobacter pylori, ενώ ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας προκαλείται σε συντριπτικό βαθμό από τον HPV.
«Μεγάλο μέρος του προβλήματος μπορεί να αντιμετωπιστεί»
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η πρόληψη μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στον περιορισμό του παγκόσμιου φορτίου του καρκίνου. Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι περίπου 38% των καρκίνων μπορούν σήμερα να προληφθούν μέσω της αποφυγής παραγόντων κινδύνου και της εφαρμογής τεκμηριωμένων μέτρων πρόληψης.
Παράλληλα, σημαντική είναι και η έγκαιρη διάγνωση, καθώς πολλοί καρκίνοι έχουν υψηλές πιθανότητες ίασης όταν εντοπίζονται εγκαίρως και αντιμετωπίζονται κατάλληλα.
Η εικόνα, επομένως, είναι διπλή: ο αριθμός των περιστατικών αναμένεται να αυξηθεί δραματικά τις επόμενες δεκαετίες, όμως ένα σημαντικό ποσοστό αυτής της επιβάρυνσης δεν είναι αναπόφευκτο. Η μείωση του καπνίσματος και του αλκοόλ, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η σωματική δραστηριότητα, ο εμβολιασμός έναντι του HPV και της ηπατίτιδας Β, καθώς και η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία αποτελούν βασικά εργαλεία πρόληψης.
Πηγή: Newsweek
