Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου επιστρέφει σε καθεστώς πλεονάζουσας προσφοράς, καθώς η αποκατάσταση των ροών από τη Μέση Ανατολή, η ενίσχυση της παραγωγής σε άλλες περιοχές του πλανήτη και η υποτονική ζήτηση διαμορφώνουν νέα δεδομένα στην ενεργειακή αγορά.
Σύμφωνα με ανάλυση της JP Morgan, το πλεόνασμα διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο στα 1,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως και αυξήθηκε τον Οκτώβριο στα 1,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Πρόκειται για επίπεδο σχεδόν αντίστοιχο με τον μέσο όρο του 2025, όταν η υπερβάλλουσα προσφορά ανερχόταν σε περίπου 1,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη σταδιακή εξομάλυνση της αγοράς μετά τις σοβαρές αναταράξεις που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν. Οι παγκόσμιες εισαγωγές αργού πετρελαίου αυξήθηκαν τον Οκτώβριο και ξεπέρασαν τον μέσο όρο του 2025, την ώρα που η ζήτηση εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα.
Η συμβολή των στρατηγικών αποθεμάτων και η εκτίμηση της Goldman Sachs
Η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν είχε οδηγήσει τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA) στην απόφαση για αποδέσμευση ποσοτήτων-ρεκόρ πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα των βιομηχανικών χωρών, καθώς τα εμπορικά αποθέματα είχαν περιοριστεί.
Από την πλευρά της, η Goldman Sachs επισημαίνει ότι οι τιμές στις διεθνείς αγορές δεν παρουσίασαν περαιτέρω υποχώρηση από τον Σεπτέμβριο έως τον Οκτώβριο, μετά τη σημαντική πτώση που είχε καταγραφεί τους πρώτους μήνες μετά την έναρξη του πολέμου.
Η τράπεζα περιγράφει την αγορά ως ισορροπημένη στην παρούσα φάση, σε αντίθεση με το έλλειμμα προσφοράς που είχε καταγραφεί τον Μάρτιο. Όπως εξηγεί, η ύπαρξη ενός οριακού πλεονάσματος από την προηγούμενη χρονιά, η αύξηση της παραγωγής εκτός του Περσικού Κόλπου και η εξασθένηση της ζήτησης συνέβαλαν στην αποκατάσταση της ισορροπίας.
Οι εξαγωγές από τον Κόλπο πλησιάζουν τα προπολεμικά επίπεδα
Σημάδια ανάκαμψης καταγράφονται και στις πετρελαϊκές ροές από τη Μέση Ανατολή. Τόσο η JP Morgan όσο και η Goldman Sachs επισημαίνουν ότι οι αποστολές αργού πετρελαίου από την περιοχή έχουν ενισχυθεί σε σύγκριση με τους πρώτους μήνες του πολέμου.
Τον Οκτώβριο, πάντως, οι εξαγωγές ήταν χαμηλότερες σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, όταν είχαν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της σύγκρουσης. Σύμφωνα με το Reuters, δύο εταιρείες παρακολούθησης θαλάσσιων μεταφορών εκτιμούν ότι τα στοιχεία του Οκτωβρίου ενδέχεται να αναθεωρηθούν προς τα πάνω, καθώς θα συγκεντρώνονται περισσότερες πληροφορίες για τις αποστολές.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Vortexa, οι εξαγωγές αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων από τον Κόλπο διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Οκτώβριο, αντιστοιχώντας περίπου στο 86% των προπολεμικών επιπέδων.
Αντίθετα, η ανάκαμψη των εξαγωγών διυλισμένων προϊόντων παραμένει πιο αργή. Οι αντίστοιχες αποστολές ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 3,1 εκατ. βαρέλια την ημέρα, δηλαδή λίγο πάνω από το μισό των κανονικών όγκων.
Τι δείχνουν τα συμβόλαια για την πορεία των τιμών
Η εικόνα του βραχυπρόθεσμου πλεονάσματος αποτυπώνεται και στη διαμόρφωση των τιμών στα συμβόλαια πετρελαίου. Τα συμβόλαια με παράδοση τις επόμενες εβδομάδες καταγράφουν χαμηλότερες τιμές, ένδειξη ότι οι αγορές θεωρούν πως υπάρχει επαρκής διαθέσιμη ποσότητα για άμεση παράδοση.
Διαφορετική είναι η εικόνα στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent με παράδοση τον Ιανουάριο του 2027, όπου οι τιμές για άμεση παράδοση εμφανίζονται υψηλότερες.
Η διαφοροποίηση αυτή αποτυπώνει τις εκτιμήσεις των επενδυτών για την προσφορά και τη ζήτηση σε διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες, με την αγορά να εμφανίζει βραχυπρόθεσμα μεγαλύτερη επάρκεια, χωρίς να έχουν εξαλειφθεί οι αβεβαιότητες για την επόμενη περίοδο.
