Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε δήλωση της βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Σοφίας Βούλτεψη για τα κενά στα σχολεία και τις προσλήψεις αναπληρωτών.
Σε κοινή ανακοίνωση, ο Στέφανος Παραστατίδης και ο Σωκράτης Κάτσικας υπεύθυνοι Παιδείας του ΠΑΣΟΚ κατηγορούν την κυβέρνηση ότι μετατρέπει τη δική της αδυναμία στον προγραμματισμό των σχολείων σε επίθεση κατά των εκπαιδευτικών, με αφορμή τη δήλωση της Σοφίας Βούλτεψη περί «εγκύων την πρώτη μέρα».
Το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής κάνει λόγο για πολιτική αποτυχία σχεδιασμού, επισημαίνοντας ότι οι πραγματικές ανάγκες ξεπερνούν τις 50.000 θέσεις και ότι το πρώτο κουδούνι κινδυνεύει να χτυπήσει με δεκάδες χιλιάδες κενά. Το κόμμα ζητά αξιόπιστη καταγραφή, μόνιμους διορισμούς και σεβασμό στη μητρότητα ως δικαίωμα, όχι ως «διοικητική ανωμαλία».
«Η δήλωση της βουλευτού της Νέας Δημοκρατίας Σοφίας Βούλτεψη ότι ο μεγάλος αριθμός αναπληρωτών οφείλεται στο ότι «την πρώτη μέρα των σχολείων εμφανίζονται οι μισές εκπαιδευτικοί εγκυμονούσες» δεν είναι απλώς μια ατυχής ατάκα. Είναι μια απαράδεκτη και προσβλητική δήλωση που αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο ένα μέρος της κυβέρνησης εξακολουθεί να αντιλαμβάνεται τον εκπαιδευτικό: ως το βολικό άλλοθι για κάθε αστοχία της διοίκησης», σημειώνεται στην ανακοίνωση και συμπληρώνεται:
«Για τα κενά στα σχολεία δεν ευθύνονται οι εγκυμονούσες εκπαιδευτικοί ούτε οι εκπαιδευτικοί που ασθενούν ή δικαιούνται μακροχρόνια άδεια. Για τα κενά στα σχολεία ευθύνεται η ανικανότητα του υπουργείου να προβλέψει να καταγράψει, να διαχειριστεί.
Τον Μάιο, ο Τομέας Παιδείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής προειδοποιούσε ότι η σχολική χρονιά κλείνει με χιλιάδες κενά εκπαιδευτικών, χαμένες διδακτικές ώρες και εικόνα απορρύθμισης. Πέρυσι, παρά τις περίπου 45.000 προσλήψεις αναπληρωτών στο τέλος της χρονιάς υπήρχαν ακόμη περίπου 8.000 ακάλυπτα λειτουργικά κενά.
Αυτά δεν είναι «ξαφνικές εγκυμοσύνες». Είναι σταθερές ανάγκες ενός δημόσιου σχολείου που εξακολουθεί να στηρίζεται κάθε χρόνο σε δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους με προσωρινές συμβάσεις, πολλοί από τους οποίους επιστρέφουν ξανά και ξανά για να καλύψουν τις ίδιες ανάγκες.
Λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η πραγματικότητα επιβεβαιώνει, δυστυχώς, αυτή την προειδοποίηση. Τα σημερινά δεδομένα είναι αποκαλυπτικά. Ενώ σχεδιάζονται περίπου 30.000 προσλήψεις αναπληρωτών στην Α΄ φάση, οι καταγεγραμμένες ανάγκες εκτιμώνται κοντά στις 50.000, χωρίς μάλιστα να περιλαμβάνονται πλήρως οι ανάγκες των ΖΕΠ, της ΜΝΑΕ και της Ενισχυτικής Διδασκαλίας. Αυτό σημαίνει ότι το πρώτο κουδούνι κινδυνεύει να χτυπήσει με τουλάχιστον 20.000 ακάλυπτες ανάγκες. Δεν πρόκειται για τεχνική δυσκολία. Πρόκειται για πολιτική αποτυχία σχεδιασμού.
Εδώ και χρόνια ακούμε εξαγγελίες για ένα σύγχρονο ψηφιακό σύστημα που θα γνωρίζει εγκαίρως πόσους εκπαιδευτικούς χρειάζεται κάθε σχολείο, σε ποια ειδικότητα και σε ποια περιοχή. Ήδη από το 2021 η κυβέρνηση ανακοίνωνε ενιαία ψηφιακή εφαρμογή καταχώρισης των λειτουργικών κενών. Το 2023 ο τότε Υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωνε ότι το νέο σύστημα βρισκόταν «υπό διαμόρφωση» και θα ήταν έτοιμο στις αρχές της επόμενης χρονιάς. Τον Νοέμβριο του 2025 η σημερινή Υπουργός Σοφία Ζαχαράκη ανακοίνωνε ως «δομική αλλαγή» το EduPlan, με έναρξη λειτουργίας τον Μάρτιο του 2026. Μέχρι σήμερα, η καταγραφή των αναγκών εξακολουθεί να γίνεται σε μεγάλο βαθμό με εκτιμήσεις, διοικητικές πιέσεις και το γνωστό «μπακαλοτέφτερο», αντί για ένα αξιόπιστο, ενιαίο σύστημα πραγματικών δεδομένων.
Και ενώ το νέο σύστημα δεν λειτούργησε ποτέ, λίγες ημέρες πριν από το φετινό πρώτο κουδούνι το Υπουργείο παρουσιάζει ξανά το EduPlan ως το εργαλείο που θα μας οδηγήσει από τη διαχείριση της τελευταίας στιγμής στην πρόβλεψη των πραγματικών αναγκών.
Πόσες φορές ακόμη θα εξαγγελθεί το ίδιο πράγμα;
Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο σημαντικό:
Η ίδια η Υπουργός Παιδείας ανακοίνωσε ότι από το 2016 έως το 2026 η Α΄ Δημοτικού έχασε περίπου 30.000 παιδιά. Σε μια χώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τόσο σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα, το να παρουσιάζεται η εγκυμοσύνη μιας εργαζόμενης ως αιτία δυσλειτουργίας του κράτους είναι μια αντίληψη κοινωνικά οπισθοδρομική και πολιτικά επικίνδυνη.
Η μητρότητα δεν είναι διοικητική ανωμαλία που πρέπει να «διορθωθεί».
Είναι δικαίωμα που η Πολιτεία οφείλει να προστατεύει.
Η κυβέρνηση, επομένως, ας σταματήσει να αναζητά «ενόχους» στις εγκυμονούσες εκπαιδευτικούς και ας αναλάβει επιτέλους τη δική της ευθύνη: Αξιόπιστη και έγκαιρη καταγραφή όλων των πραγματικών κενών. Προγραμματισμός πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Περισσότεροι μόνιμοι διορισμοί για την κάλυψη των πάγιων αναγκών. Επαρκείς πιστώσεις για την κάλυψη όλων των λειτουργικών κενών. Και άμεση αναπλήρωση κάθε νόμιμης μακροχρόνιας άδειας, χωρίς να χάνεται ούτε μία ημέρα διδασκαλίας.
Αυτή η κυβέρνηση δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα και επειδή δεν μπορεί να το λύσει, μετατρέπει τη δική της ανεπάρκεια σε κατηγορία εναντίον των ανθρώπων που κρατούν όρθιο το δημόσιο σχολείο.
Η κυβέρνηση, παρά τις δημόσιες δεσμεύσεις για 10.000 μόνιμους διορισμούς, περιορίστηκε σε περίπου 5.300. Οι διορισμοί αυτοί, αν και αναγκαίοι, δεν αρκούν ούτε για να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες ούτε για να ανακόψουν τη διαρκή εξάρτηση του δημόσιου σχολείου από αναπληρωτές που κάθε Σεπτέμβριο καλούνται να σώσουν την κατάσταση.
Για το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, η στελέχωση των σχολείων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως άσκηση επικοινωνιακής διαχείρισης λίγες ημέρες πριν τον αγιασμό. Απαιτείται μόνιμος, έγκαιρος και διαφανής προγραμματισμός, διορισμοί με βάση τις πραγματικές ανάγκες, πλήρης κάλυψη Γενικής και Ειδικής Αγωγής από την Α΄ φάση, ουσιαστική στεγαστική μέριμνα για τους εκπαιδευτικούς και εργασιακή αξιοπρέπεια για τους αναπληρωτές.
Η δημόσια εκπαίδευση δεν αντέχει άλλες λύσεις της τελευταίας στιγμής. Με την ευχή για καλή δύναμη σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς, η Πολιτεία οφείλει να κάνει το αυτονόητο: το πρώτο κουδούνι να βρει κάθε παιδί με τον εκπαιδευτικό και την υποστήριξη που δικαιούται από την πρώτη ημέρα. Αυτό είναι ζήτημα ισότητας, αξιοπρέπειας και δημοκρατικής ευθύνης».
