Η Ευρώπη εισέρχεται στη χειμερινή περίοδο με αυξημένη αβεβαιότητα, καθώς τα αποθέματα φυσικού αερίου και ντίζελ παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο θέρμανσης καλύπτουν περίπου το 40% των αναγκών οικιακής θέρμανσης στην Ευρώπη. Ωστόσο, μετά από διαδοχικές ενεργειακές κρίσεις τα τελευταία χρόνια, η ήπειρος καλείται να αντιμετωπίσει τον επερχόμενο χειμώνα με περιορισμένα αποθέματα και αυξημένους κινδύνους για την ενεργειακή επάρκεια.
Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, η Ευρώπη βασίζεται πλέον σε μεγάλο βαθμό στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), μετά τη σημαντική μείωση των ρωσικών προμηθειών μέσω αγωγών που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Η στροφή αυτή ενίσχυσε την απεξάρτηση από τη Ρωσία, αλλά αύξησε παράλληλα την εξάρτηση από τις διεθνείς αγορές LNG και τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία.
Σήμερα, οι ευρωπαϊκές υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου είναι γεμάτες μόλις κατά 55%, το χαμηλότερο ποσοστό για την εποχή από το 2021. Την ίδια ώρα, οι εισαγωγές LNG επιβραδύνονται, καθώς η αυξημένη ζήτηση από την Ασία απορροφά σημαντικό μέρος των διαθέσιμων ποσοτήτων, ενώ η ένταση στα Στενά του Ορμούζ περιορίζει τις προσδοκίες για μεγαλύτερες εξαγωγές από το Κατάρ.
Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη πάνω από τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023. Παράλληλα, οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί ο στόχος πληρότητας των αποθηκών στο 80% πριν από την έναρξη του χειμώνα.
Αντίστοιχη εικόνα επικρατεί και στην αγορά ντίζελ. Οι μειωμένες εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή, ο περιορισμός των κινεζικών εξαγωγών καυσίμων για την ενίσχυση των εγχώριων αποθεμάτων και η αναστολή των ρωσικών εξαγωγών μετά τις ουκρανικές επιθέσεις σε διυλιστήρια έχουν οδηγήσει τα ευρωπαϊκά αποθέματα στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2022, ενώ τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων έχουν εκτοξευθεί.
Παρότι οι υψηλές τιμές έχουν περιορίσει τη ζήτηση, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων, η αναπλήρωση των αποθεμάτων θα χρειαστεί αρκετούς μήνες. Έτσι, η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες. Ένας ήπιος χειμώνας θα μπορούσε να αποτρέψει νέα ενεργειακή κρίση, ενώ μια παρατεταμένη περίοδος έντονου ψύχους ενδέχεται να δοκιμάσει ξανά τις αντοχές του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος.
