Το σοκ στις τιμές του φυσικού αερίου που βιώνει η Ευρώπη εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν ενδέχεται να επιταχύνει την απεξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια, σύμφωνα με το Reuters.
Η επίθεση του Ιράν που ανάγκασε την Qatar Energy, τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG στον πλανήτη, να διακόψει την παραγωγή την περασμένη εβδομάδα, εκτόξευσε τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη κατά σχεδόν 50%. Αυτό ανέδειξε πόσο εκτεθειμένη παραμένει η Ευρώπη σε γεωπολιτικά σοκ εκτός των συνόρων της, αλλά και την ανάγκη για προτεραιότητα στην ενεργειακή ασφάλεια πάνω απ’ όλα.
Το 2025, το Κατάρ προμήθευε μόλις περίπου το 4% των εισαγωγών φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά με αυτές τις ποσότητες να είναι πλέον μη διαθέσιμες, όλο και περισσότερο αμερικανικό φυσικό αέριο θα είναι αυτό που θα καθορίζει τις τιμές στην αγορά – οι ΗΠΑ είναι άλλωστε ο μεγαλύτερος παραγωγός και εξαγωγέας LNG στον κόσμο.
Αυτό, με τη σειρά του, θα μπορούσε να ενισχύσει τις προσπάθειες των ΗΠΑ να πιέσουν την Ευρώπη να επιταχύνει την πλήρη απεξάρτησή της από το ρωσικό αέριο. Αυτό είναι κάτι που οι δυτικοί ηγέτες επιδιώκουν να επιτύχουν μέσω των κυρώσεων, τέσσερα χρόνια από την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία.
Οποιαδήποτε προσωρινή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο κατά τη διάρκεια του πολέμου δεν θα πρέπει να αλλάξει αυτή την πορεία προς LNG. Και η απειλή του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν την περασμένη εβδομάδα να διακόψει τις υπολειπόμενες εξαγωγές φυσικού αερίου της Ρωσίας προς την Ευρώπη θα δώσει περαιτέρω ώθηση στη μείωση αυτής της εξάρτησης.
Το ρωσικό αέριο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 10% των εισαγωγών της ΕΕ. Η ΕΕ έχει νομοθετήσει τον τερματισμό όλων των εισαγωγών ρωσικού αερίου μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2027, όμως νομικές ασάφειες και παραθυράκια μπορεί να παρατείνουν την εξάρτηση από το ρωσικό αέριο πέραν του 2028.
Ενώ οι ΗΠΑ πλέον προμηθεύουν την πλειονότητα του LNG της Ευρώπης, η Gazprom παραμένει ο κυρίαρχος προμηθευτής φυσικού αερίου στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη. Αυτές οι περιοχές είναι, επίσης, ο προορισμός για σχεδόν όλο το ρωσικό αέριο που ρέει μέσω αγωγών στην Ευρώπη, με το υπόλοιπο να εισέρχεται στις μέσω του αγωγού TurkStream που συνδέει τη Ρωσία με την Τουρκία.
Σε αντίθεση με τη Βόρεια Ευρώπη, που έχει γρήγορα διαφοροποιήσει τις ενεργειακές της λειτουργίες τα τελευταία χρόνια με νέα τερματικούς σταθμούς LNG και διασυνδέσεις αγωγών, οι κεντρικές και νοτιοανατολικές χώρες της Ευρώπης παραμένουν δομικά εκτεθειμένες. Περιορισμένη αποθήκευση, πολλά και διαφορετικά τιμολόγια μεταφοράς και πλημμελώς ενσωματωμένες αγορές στην ΕΕ έχουν διατηρήσει το ρωσικό αέριο μέσω αγωγών εμπορικά πιο ελκυστικό.
Γι’ αυτό, στη Διατλαντική Διάσκεψη για την ασφάλεια του ανεφοδιασμού αερίου που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον στα τέλη Φεβρουαρίου, λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, το μήνυμα των Αμερικανών ήταν ξεκάθαρο: επιταχύνετε τη ροή αμερικανικού LNG στις πιο ευάλωτες αγορές της Ευρώπης.
H σημασία του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου
Για να επιτευχθεί αυτό, ανώτατοι Αμερικανοί αξιωματούχοι και υπουργοί ενέργειας της Ευρώπης επικεντρώνονται σε ένα νέο εμβληματικό έργο: τον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου που συνδέει τους τερματικούς σταθμούς LNG της Ελλάδας με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.
Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου θα μπορούσε να επανακατευθύνει θεμελιωδώς τις εμπορικές ροές αερίου της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης προς τις διατλαντικές αλυσίδες εφοδιασμού, διασφαλίζοντας μακροχρόνιες εισαγωγές LNG και κάνοντας τα Βαλκάνια το νέο σύνορο της αγοράς για τους εξαγωγείς.
