Οι χρήστες του Instagram δεν θα μπορούν πλέον να στέλνουν υπερ-ιδιωτικά direct messages, καθώς η λειτουργία απενεργοποιείται παγκοσμίως.
Η κατάργηση της κρυπτογράφησης από άκρο σε άκρο (end-to-end encryption – E2EE) στα μηνύματα συνιστά μια μεγάλη ανατροπή από τη μητρική εταιρεία Meta, η οποία στο παρελθόν παρουσίαζε την τεχνολογία ως το «χρυσό πρότυπο» για την προστασία της ιδιωτικότητας των χρηστών.
Η E2EE θεωρείται η ασφαλέστερη μορφή διαδικτυακής επικοινωνίας, καθώς επιτρέπει μόνο στον αποστολέα και τον παραλήπτη να βλέπουν τα μηνύματα. Ωστόσο, εδώ και χρόνια δέχεται έντονη κριτική από οργανώσεις που υποστηρίζουν ότι διευκολύνει τη διακίνηση ακραίου περιεχομένου χωρίς οι αρχές να μπορούν να παρέμβουν.
Η απόφαση της Meta έγινε δεκτή θετικά από ομάδες όπως φιλανθρωπικές οργανώσεις για την προστασία των παιδιών, αλλά προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από υπέρμαχους της ιδιωτικότητας.
Με την απενεργοποίηση της E2EE, το Instagram θα μπορεί πλέον να έχει πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενο των direct messages, συμπεριλαμβανομένων εικόνων, βίντεο και φωνητικών μηνυμάτων.
Το 2019 η Meta είχε δεσμευτεί να επεκτείνει την τεχνολογία σε Facebook και Instagram, δηλώνοντας τότε ότι «το μέλλον είναι ιδιωτικό».
Η εταιρεία ολοκλήρωσε την εφαρμογή της στο Facebook Messenger το 2023 και αργότερα έκανε τη λειτουργία προαιρετική στο Instagram, με στόχο να γίνει τελικά η προεπιλεγμένη μορφή επικοινωνίας.
Ωστόσο, μετά από επτά χρόνια, η Meta αποφάσισε να μην προχωρήσει στη γενικευμένη εφαρμογή της στο Instagram, το οποίο πλέον θα προσφέρει μόνο τη βασική μορφή κρυπτογράφησης.
Η βασική κρυπτογράφηση σημαίνει ότι ένας πάροχος διαδικτυακών υπηρεσιών μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε ιδιωτικό περιεχόμενο, εφόσον χρειαστεί. Πρόκειται για το σύστημα που χρησιμοποιείται στις περισσότερες μεγάλες online υπηρεσίες, όπως το Gmail.
Η απόφαση χαιρετίστηκε από οργανώσεις προστασίας παιδιών, όπως η NSPCC, η οποία εδώ και καιρό προειδοποιούσε ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να θέσει παιδιά σε κίνδυνο.
«Είμαστε πραγματικά ικανοποιημένοι», δήλωσε η Ράνι Γκοβέντερ από τη φιλανθρωπική οργάνωση, προσθέτοντας ότι η E2EE «μπορεί να επιτρέπει στους δράστες να αποφεύγουν τον εντοπισμό, διευκολύνοντας την αποπλάνηση και κακοποίηση παιδιών χωρίς να γίνονται αντιληπτές».
Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις υπέρ της ιδιωτικότητας υποστηρίζουν ότι η κίνηση αυτή αποτελεί βήμα προς τα πίσω.
Η Μάγια Τόμας από την Big Brother Watch δήλωσε «απογοητευμένη» από την απόφαση και υποστήριξε ότι η E2EE ήταν «ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους τα παιδιά μπορούν να προστατεύουν τα δεδομένα τους στο διαδίκτυο, γι’ αυτό ανησυχούμε ότι η Meta υποκύπτει σε κυβερνητικές πιέσεις».
Μια διαμάχη που κρατά χρόνια
Από το 2019, η Meta υπερασπιζόταν τα σχέδιά της απέναντι στις επικρίσεις, ενώ παράλληλα προσπαθούσε να επιλύσει τις τεχνικές δυσκολίες εφαρμογής της τεχνολογίας σε Facebook και Instagram.
Η εταιρεία δεν ανακοίνωσε δημόσια την απόφασή της να εγκαταλείψει την ευρύτερη εφαρμογή της E2EE στο Instagram.
Αντίθετα, προχώρησε διακριτικά σε ενημέρωση των όρων χρήσης της εφαρμογής τον Μάρτιο.
«Η ανταλλαγή μηνυμάτων με κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο στο Instagram δεν θα υποστηρίζεται πλέον μετά τις 8 Μαΐου 2026.
Αν έχετε συνομιλίες που επηρεάζονται από αυτή την αλλαγή, θα δείτε οδηγίες για το πώς μπορείτε να κατεβάσετε όποια πολυμέσα ή μηνύματα θέλετε να διατηρήσετε», ανέφερε η ενημέρωση.
Η Meta δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η απόφαση ελήφθη επειδή πολύ λίγοι χρήστες επέλεγαν να χρησιμοποιήσουν τη λειτουργία.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι η χρήση προαιρετικών λειτουργιών είναι συχνά περιορισμένη, καθώς η ανάγκη ενεργοποίησής τους από τον χρήστη δημιουργεί επιπλέον «τριβή».
Ορισμένοι ειδικοί, μεταξύ αυτών και η ειδικός κυβερνοασφάλειας Βικτόρια Μπέινς, καθηγήτρια Πληροφορικής στο Gresham College, εκτιμούν ότι η απόφαση αντανακλά μια αλλαγή στάσης της Meta απέναντι στην ιδιωτικότητα.
«Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης αξιοποιούν εμπορικά τις επικοινωνίες μας — τις αναρτήσεις, τα likes και τα μηνύματά μας — ώστε να προβάλλουν στοχευμένες διαφημίσεις», ανέφερε.
«Και ολοένα περισσότερο, εταιρείες όπως η Meta επικεντρώνονται στην εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, για τα οποία τα δεδομένα μηνυμάτων μπορεί να είναι εξαιρετικά πολύτιμα. Πιστεύω ότι η απόφαση είναι πιο σύνθετη».
Το Instagram είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι τα direct messages δεν χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση μοντέλων AI.
Η εταιρεία αρνήθηκε να σχολιάσει περαιτέρω την απόφασή της να αλλάξει πορεία στο ζήτημα της ιδιωτικότητας, ενώ και ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, δεν δέχθηκε να δώσει συνέντευξη.
Τον προηγούμενο μήνα, η Meta ενημέρωσε το προσωπικό της ότι τα κλικ και η δραστηριότητα στις εταιρικές συσκευές θα αρχίσουν να συλλέγονται ως δεδομένα εκπαίδευσης για τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας.
Οργανώσεις όπως η Big Brother Watch προειδοποιούν ότι η απόφαση της Meta μπορεί να επηρεάσει συνολικά τη βιομηχανία των social media.
Μέχρι πρόσφατα, η εξάπλωση της E2EE θεωρούνταν η ξεκάθαρη κατεύθυνση της αγοράς.
Η E2EE αποτελεί ήδη προεπιλεγμένη λειτουργία σε Signal, WhatsApp, Facebook Messenger, Apple iMessage και Google Messages.
Το Telegram προσφέρει την επιλογή, αλλά όχι ως προεπιλογή.
Το X, πρώην Twitter, διαθέτει παρόμοιο σύστημα για direct messages, αν και επικριτές υποστηρίζουν ότι δεν πληροί τα πρότυπα του κλάδου.
Το Snapchat χρησιμοποιεί E2EE για φωτογραφίες και βίντεο στα direct messages και έχει δηλώσει ότι σχεδιάζει να την επεκτείνει και στα μηνύματα κειμένου.
Το Discord σχεδιάζει να καταστήσει τις φωνητικές κλήσεις και τις βιντεοκλήσεις πλήρως κρυπτογραφημένες από άκρο σε άκρο ως προεπιλογή.
Ωστόσο, τον Μάρτιο, το TikTok δήλωσε στο BBC ότι δεν σχεδιάζει να εισαγάγει την τεχνολογία στα direct messages.
Δεκατέσσερις ημέρες αργότερα, το Instagram ενημέρωσε τους όρους χρήσης του, επιβεβαιώνοντας ότι δεν θα προχωρήσει στην εφαρμογή της E2EE.
Αναλυτές όπως η Βικτόρια Μπέινς εκτιμούν ότι αυτές οι εξελίξεις ενδέχεται να επιβραδύνουν τη διάδοση της κρυπτογράφησης από άκρο σε άκρο, περιορίζοντάς την κυρίως σε εξειδικευμένες εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων στο μέλλον.
Πηγή: BBC
