Οικονομικές απώλειες άνω των 3 δισ. ευρώ εντός του 2026 έχουν ήδη προκαλέσει οι πυρκαγιές και τα διαδοχικά κύματα καύσωνα που πλήττουν τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times.
Σχεδόν πέντε εκατομμύρια στρέμματα (500.000 εκτάρια) έχουν γίνει στάχτη μόλις τους δύο πρώτους μήνες της αντιπυρικής περιόδου. Το οικονομικό κόστος αγγίζει τα 3,1 δισ. ευρώ μόνο για τις πέντε πλέον πληγείσες χώρες της Ευρωζώνης – μεταξύ των οποίων η Πορτογαλία, η Ελλάδα και η Ρουμανία. Το ποσό αυτό ξεπερνά κατά πολύ τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μέσο ετήσιο αντίκτυπο 2,5 δισ. ευρώ για το σύνολο της ΕΕ.
Οι εκτιμήσεις των FT βασίζονται στη μεθοδολογία της Κομισιόν και σε αντίστοιχους υπολογισμούς της γαλλικής κυβέρνησης, αποτυπώνοντας το λεγόμενο κόστος «αποκατάστασης» για την επαναφορά των καμένων εκτάσεων στην πρότερη κατάστασή τους – έναν τρόπο μέτρησης της οικονομικής τους αξίας.
Το μέσο κόστος ανά εκτάριο για αναδασώσεις και συντήρηση διαφέρει από χώρα σε χώρα, αντανακλώντας τους διαφορετικούς τύπους εδαφοκάλυψης και την ηλικία των δασών.
Ο συνολικός αντίκτυπος, ωστόσο, αναμένεται να είναι πολύ υψηλότερος. Ασφαλιστικές εταιρείες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξακολουθούν να αποτιμούν τις ζημιές σε περιουσίες και καλλιέργειες, καθώς και τη διατάραξη της τουριστικής δραστηριότητας στην αιχμή του καλοκαιριού. Πρόσθετες επιβαρύνσεις, όπως η αύξηση των ασφαλίστρων ή η αδυναμία ασφάλισης περιουσιών, η μείωση της προσέλευσης τουριστών και η ανάγκη για γενναίες δαπάνες σε πυροσβεστικό εξοπλισμό, θα γίνουν αισθητές με την πάροδο του χρόνου.
Οι υπολογισμοί αυτοί δεν ενσωματώνουν πλήρως τις τελευταίες πυρκαγιές στην Ελλάδα, όπου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι τα αρμόδια κλιμάκια θα παρέμβουν άμεσα για την καταγραφή των ζημιών, προκειμένου να χορηγηθεί κρατική αρωγή στους πληγέντες.
Παράλληλα, το κόστος της λειψυδρίας δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί, καθώς η υποχώρηση της στάθμης των υδάτων στον Ρήνο και τον Δούναβη προκαλεί προβλήματα στις μεταφορές εμπορευμάτων και περικοπές στην παραγωγή. Γαλλικοί και γερμανικοί κολοσσοί της χημικής βιομηχανίας, όπως οι BASF, Covestro και Evonik, διατηρούν εργοστάσια συγκεντρωμένα κοντά στις όχθες του Ρήνου.
Τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα υδάτων στον Δούναβη απειλούν με αναστολή λειτουργίας τον πυρηνικό σταθμό της Ουγγαρίας, ο οποίος καλύπτει σχεδόν τη μισή ηλεκτρική ενέργεια της χώρας. Παράλληλα, η Ρουμανία αναγκάστηκε να θέσει εκτός λειτουργίας τον έναν από τους δύο αντιδραστήρες του πυρηνικού σταθμού Τσερναβόντα, καθώς και οι δύο μονάδες αντλούν νερό από το ποτάμι για τη ψύξη τους.
Η Σάρα Μάγιερ, ειδικός στα κλιματικά οικονομικά στο Ελβετικό Ομοσπονδιακό Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Ζυρίχης, επεσήμανε ότι το πραγματικό οικονομικό τίμημα των πυρκαγιών και μόνο θα μπορούσε να είναι υπερτριπλάσιο του μέσου ετήσιου όρου των 2,1 δισ. ευρώ σε απώλεια ΑΕΠ, το οποίο είχε υπολογίσει για τις περιφερειακές οικονομίες της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας από το 2011 έως το 2018. «Αν οι πυρκαγές φτάσουν τελικά στις πόλεις, το κόστος θα είναι πολύ, πολύ μεγαλύτερο», τόνισε η Μάγιερ.
Επηρεάστηκαν εταιρείες αεροδιαστημικής στη Γαλλία, φόβοι για την οινοπαραγωγή
Στη Γαλλία, ο νομός της Ζιρόντ αποτελεί κέντρο των βιομηχανιών άμυνας και αεροδιαστημικής. Οι πυρκαγιές ανάγκασαν εταιρείες όπως η κατασκευάστρια κινητήρων αεροσκαφών Safran, η παραγωγός μαχητικών αεροσκαφών Dassault Aviation και η εταιρεία πυραύλων ArianeGroup να διακόψουν την παραγωγή και να εκκενώσουν το προσωπικό τους.
Η περιοχή είναι επίσης φημισμένη για την οινοπαραγωγή της. Οι διάσημοι αμπελώνες του Μπορντό έχουν γλιτώσει σε μεγάλο βαθμό μέχρι στιγμής, αλλά παραμένει άγνωστο αν η αποτύπωση του καπνού στα σταφύλια θα καταστρέψει τη σοδειά. Πλήγμα έχει δεχθεί και η οστρακοκαλλιέργεια στη λεκάνη Αρκασόν, ενώ ο τουρισμός —που αντιπροσωπεύει το 7% του ΑΕΠ του νομού— βρίσκεται αντιμέτωπος με συνεχείς ανατροπές.
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Ζιρόντ ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 40.000 επιχειρήσεις επηρεάστηκαν άμεσα από τις πυρκαγιές, με 19.500 εξ αυτών να έχουν αναστείλει πλήρως τη λειτουργία τους έως τις 30 Ιουλίου, ενώ μεταξύ 120.000 και 150.000 εργαζόμενοι βρίσκονταν σε καθεστώς επιδοτούμενης μερικής απασχόλησης έως τις 27 Ιουλίου.
Στα 50 χιλιόμετρα από τη Μαδρίτη έφτασαν οι πυρκαγιές της Ισπανίας
Στην Ισπανία, οι πυρκαγιές έφτασαν σε απόσταση μόλις 50 χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα, καταστρέφοντας σπίτια, επιχειρήσεις και οχήματα σε αγροτικές κωμοπόλεις. Η Ένωση Μικρών Αγροτών και Κτηνοτρόφων (Unión de Pequeños Agricultores y Ganaderos) κατέγραψε αρχικές απώλειες 185.000 στρεμμάτων «εκμεταλλεύσιμης» γης, κυρίως βοσκοτόπων.
Παρά ταύτα, οι ζημιές είναι αμφίβολο αν θα προκαλέσουν σημαντικό ρήγμα στο εθνικό ΑΕΠ των χωρών.
Ο Ιωάννης Κουντούρης, αναπληρωτής καθηγητής στο Imperial College, σημείωσε ότι ορισμένα από τα πιο σημαντικά κόστη των πυρκαγιών – όπως οι επιπλέον νοσηλείες ανθρώπων που υποφέρουν από την ατμοσφαιρική ρύπανση – δεν αποτιμώνται σε χρήμα και σπάνια συνυπολογίζονται.
Ο Άντριου Κένινγχαμ, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη στην εταιρεία συμβούλων Capital Economics —ο οποίος σημείωσε ότι η Ζιρόντ αντιπροσωπεύει μόλις το 2,5% της γαλλικής παραγωγής— ανέφερε ότι οι φυσικές καταστροφές μπορούν να έχουν «παράδοξα θετικές επιπτώσεις στο ΑΕΠ» που ενδέχεται να αντισταθμίσουν το αρχικό πλήγμα, καθώς η κρατική βοήθεια και οι ασφαλιστικές αποζημιώσεις ενισχύουν τις δαπάνες ανασυγκρότησης.
Όπως όμως υπογράμμισε η Μάγιερ, «αυτή δεν είναι η οικονομική ανάπτυξη που επιθυμούμε – είναι απλώς η αντικατάσταση του κεφαλαίου που καταστράφηκε».
