Τα Lego πως έχουν μετατραπεί σε μια μέθοδο διάδοσης πολιτικών μηνυμάτων και προπαγάνδας στον πόλεμο στο Ιράν. Από κοντά και δημοφιλή video games όπως το Call of Duty και το shoot em up.
Όλα ξεκίνησαν με ένα βίντεο με τον Ντόναλντ Τραμπ σε μορφή Lego να εξαπολύει επίθεση με πυραύλους. Ακολούθησε ένα κύμα ιρανικών αντεπιθέσεων που κατέστρεφαν αξιοθέατα του Ντουμπάι, το κοινοβούλιο του Ισραήλ και την αμερικανική πρεσβεία στη Σαουδική Αραβία. Και όλα αυτά στο ίδιο στιλ κινουμένων σχεδίων που έκανε το «The Lego Movie» τόσο επιτυχημένο πριν από περίπου μία δεκαετία.
Αλλά αν κάποιος νόμιζε ότι το ιρανικό προπαγανδιστικό βίντεο, που κάνει τον γύρο του διαδικτύου τις τελευταίες ημέρες, ήταν κάτι παροδικό, ας το ξανασκεφτεί.
Σε επόμενο βίντεο που εμφανίστηκε στα social media, υπερορθόδοξοι Εβραίοι σε μορφή Lego φαίνονται να εγκαταλείπουν το Τελ Αβίβ μετά από ιρανικό πλήγμα, ενώ ο πρωθυπουργός της χώρας, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έτρεχε να κρυφτεί σε καταφύγιο, την ώρα που νεκροί Αμερικανοί στρατιώτες άρχιζαν να επιστρέφουν στην πατρίδα, με τα φέρετρα να είναι σκεπασμένα με σημαίες των ΗΠΑ.
#DePlaneta | #Irán difunde video en contra de #EstadosUnidos e #Israel, al estilo LEGO. El régimen les reclama el asesinato de varias estudiantes de una escuela bombardeada, la cual se encontraba cerca del Cuerpo de la Guardia Revolucionaria Islámica (CGRI), según BBC.… pic.twitter.com/U1Z6mAkrzC
— Diario El Salvador (@elsalvador) March 10, 2026
Το βίντεο, που δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, δεν είχε καμία σχέση με τη δανέζικη εταιρεία που κατασκευάζει τα δημοφιλή Lego. Διακινήθηκε από ιρανικούς κρατικούς ραδιοτηλεοπτικούς φορείς υπό τον έλεγχο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Πέρυσι, η Ρωσία και οι σύμμαχοι χρησιμοποίησαν τα Lego για να επηρεάσουν τη Μολδαβία κατά τη διάρκεια των εκλογών. Τα Lego χρησιμοποιήθηκαν επίσης για να σταλεί ένα προειδοποιητικό μήνυμα στους Ουκρανούς, την ώρα που η χώρα ξεκινούσε μια νέα εκστρατεία στρατολόγησης, με ανατριχιαστικό αποτέλεσμα. Στην εικόνα, ένα λευκό λογότυπο από Lego πάνω σε κόκκινο φόντο αιωρείται σε έναν ηλιόλουστο ουρανό, με δύο λέξεις στα ουκρανικά: «Κύβοι Θλίψης».
Η ισχύς των Lego
Τα κινούμενα σχέδια και τα παιχνίδια χρησιμοποιούνται εδώ και καιρό από κυβερνήσεις για να καλλιεργήσουν φόβο στον εχθρό. Κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου, το Ιράν παράγει βίντεο βασισμένα στο ιαπωνικό στυλ anime και στην ταινία της Pixar «Inside Out».
Αλλά τα Lego ξεχωρίζουν για την τεράστια παγκόσμια απήχηση τους, με έσοδα που έφτασαν τα 13 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι.
«Τα Lego λειτουργούν επειδή είναι ένα παγκοσμίως αναγνωρίσιμο πολιτισμικό σύμβολο, και τα πολιτισμικά σύμβολα φέρουν συναισθηματικές συνδέσεις που μπορούν να παρακάμψουν την κριτική επεξεργασία», λέει ο Λούκας Ολεϊνίκ, σύμβουλος τεχνολογίας και ερευνητής στο Τμήμα Σπουδών Πολέμου του King’s College του Λονδίνου. «Η γνώριμη αισθητική χαλαρώνει την άμυνα του κοινού ακριβώς τη στιγμή που μεταδίδεται ένα πολιτικό μήνυμα».
Σύμφωνος σε αυτό εμφανίζεται και ο Ντάνιελ Μπάτλερ, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Washington University του Σεντ Λούις. Ο ίδιος δημιουργεί stop-motion κινούμενα σχέδια με φιγούρες Lego για να βοηθήσει στα μαθήματα πολιτικής αγωγής στο λύκειο. «Οι εικόνες σε στιλ Lego μπορούν να κάνουν τον πόλεμο και την ανθρώπινη δυστυχία να φαίνονται πιο οικεία και λιγότερο γραφικά απ’ ό,τι πραγματικά είναι», λέει ο Μπάτλερ.
Τα «shoot-’em-up» memes του Τραμπ
Η Αμερική, από την άλλη πλευρά, απευθύνεται κυρίως στο εγχώριο κοινό, με εικόνες από βιντεοπαιχνίδια «shoot-’em-up» όπως τα «Call of Duty» και «Grand Theft Auto». Μερικές φορές χρησιμοποιούνται πλάνα πραγματικών αεροπορικών επιδρομών μαζί με αποσπάσματα από ταινίες όπως το «Top Gun» και το «Iron Man», συχνά με δυναμική μουσική υπόκρουση από συγκροτήματα όπως οι AC/DC.
«Ο Λευκός Οίκος λειτουργεί με ένα διαφορετικό σύνολο πολιτισμικών συμβόλων», λέει ο Ολεϊνίκ. «Πρόκειται για μια επιχειρησιακή αφήγηση που χρησιμοποιεί κοινό πολιτισμικό λεξιλόγιο», δηλαδή απευθύνεται σε όσους έχουν παίξει αυτά τα παιχνίδια.
Αυτά τα memes μπορεί να αρέσουν σε πολλούς νεότερους υποστηρικτές του Τραμπ, ενώ πέρυσι, ο Λευκός Οίκος τον απεικόνισε ως χαρακτήρα Minecraft και τον χαρακτήρισε τον πιο «pro-gamer» πρόεδρο της Αμερικής. Δεν γίνεται όμως ιδιαίτερα αποδεκτό αλλού.
Ο αρχιεπίσκοπος του Σικάγο, καρδινάλιος Blase J. Cupich, επέκρινε τα μέσα δικτύωσης του Λευκού Οίκου για την κυκλοφορία υλικού που, όπως είπε, υποβάθμιζε την αξία της ανθρώπινης ζωής. Ο ηθοποιός Ben Stiller ζήτησε να αφαιρεθούν εικόνες από την ταινία «Tropic Thunder» από τα βίντεο της αμερικανικής κυβέρνησης. Ο Steve Downes, που δανείζει τη φωνή του στον χαρακτήρα Master Chief στη σειρά βιντεοπαιχνιδιών «Halo», δήλωσε ότι η φωνή του χρησιμοποιήθηκε χωρίς την άδεια του, χαρακτηρίζοντας τις αναρτήσεις του Λευκού Οίκου «παιδαριώδεις».
Η διαφορά με την προσέγγιση του Ιράν είναι ο τρόπος που προσπαθεί να κερδίσει τη συμπάθεια του κοινού εκτός των συνόρων της Αμερικής και της Δύσης, όχι απλώς να πείσει το δικό του λαό, αλλά να επηρεάσει τη διεθνή κοινή γνώμη. Αυτό το επιχειρεί χρησιμοποιώντας γνώριμες μορφές όπως τα Lego, ώστε τα μηνύματα να ξεχωρίζουν μέσα στον καταιγισμό εικόνων και προπαγανδιστικού περιεχομένου που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
Το πλεονέκτημα αυτού του είδους υλικού είναι ότι είναι εύκολο και γρήγορο να παραχθεί και να διαδοθεί, ειδικά με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, και χρησιμοποιεί γνωστά πολιτισμικά σύμβολα που «μιλούν» σε διεθνές επίπεδο, διευρύνοντας έτσι την εμβέλεια του πέρα από τη χώρα που το δημιούργησε.
Πηγή: Wall Street Journal
