Η ανακοίνωση της συμφωνίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν ήταν μια θετική εξέλιξη αν και υπάρχει ακόμη αρκετή αβεβαιότητα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με την οποία ανακοίνωσε τη συμφωνία, ότι τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ανοιχτά για την εμπορική ναυτιλία και ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό. «Ας ρέει το πετρέλαιο!» αναφώνησε ο Τραμπ την Κυριακή.
Συνέχισε δηλώνοντας ότι, σε αντίθεση με τις αποτυχίες των προηγούμενων προέδρων των ΗΠΑ, εξασφάλισε μια «εξαιρετική συμφωνία» που θα φέρει «ειρήνη και ασφάλεια σε ολόκληρη την περιοχή».
Φυσικά, τέτοιες υπερβολές δεν είναι κάτι καινούργιο για τον Τραμπ, σημειώνει το βρετανικό BBC. Οι δηλώσεις του σχετικά με τη συμφωνία του περασμένου έτους που έθεσε τέλος στον πόλεμο της Γάζας – «μια ειρήνη για όλη την αιωνιότητα» και η «αρχή της εποχής της πίστης, της ελπίδας και του Θεού» – ήταν εξίσου γενικευμένες, ακόμη και αν η πραγματικότητα επί τόπου απέχει πολύ από αυτές.
Σε τέτοιες διπλωματικές συμφωνίες υψηλού διακυβεύματος, η επιτυχία ή η αποτυχία συνήθως εξαρτάται από τις λεπτομέρειες. Και εδώ, οι λεπτομέρειες είναι ελάχιστες.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε σε συνέντευξη που παραχώρησε το βράδυ της Κυριακής στο Fox News ότι η μη απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν «ενσωματώθηκε στη συμφωνία» και ότι οι ΗΠΑ θα είναι σε θέση να επαληθεύσουν τη συμμόρφωση.
Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με κρίσιμα ζητήματα, όπως ποιοι θα είναι οι περιορισμοί στον εμπλουτισμό και τι θα συμβεί με τα αποθέματα υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου που διαθέτει σήμερα το Ιράν.
Κάποια από αυτά τα ζητήματα θα επιλυθούν σίγουρα σε επόμενες διαπραγματεύσεις και «τεχνικές» συνομιλίες που θα διεξαχθούν κατά τη διάρκεια της 60ήμερης παράτασης της τρέχουσας εκεχειρίας. Όμως, αν κάτι είναι σαφές μετά από δεκαετίες προσπαθειών να πείσουν και να εξαναγκάσουν το Ιράν να εγκαταλείψει τις πυρηνικές του φιλοδοξίες, αυτό είναι ότι δεν υπάρχουν εγγυήσεις, ανεξάρτητα από το τι πιστεύουν οι ΗΠΑ ότι έχει εξασφαλιστεί σε αυτό το «μνημόνιο κατανόησης».
Σαν να ήθελε να υπογραμμίσει αυτό το σημείο, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν εξέδωσε δήλωση την Κυριακή, αναφέροντας ότι «οι τελικές διαπραγματεύσεις θα αναβληθούν μέχρι την εφαρμογή των δεσμεύσεων της άλλης πλευράς βάσει του μνημονίου».
Το περιεχόμενο αυτών των δεσμεύσεων – και ο τρόπος με τον οποίο τις ερμηνεύει το Ιράν – θα συμβάλει στο να καθοριστεί αν η συμφωνία αυτή θα επιβιώσει.
Εμπειρογνώμονες της αγοράς ενέργειας προειδοποίησαν ότι η διακίνηση πετρελαίου μέσω των Στενών είναι απίθανο να επιστρέψει αμέσως στα προπολεμικά επίπεδα. Η εκκαθάριση ενός μεγάλου όγκου δεξαμενόπλοιων, η απομάκρυνση ναρκών και η αποκατάσταση της κανονικής μεταφοράς και παραγωγής πετρελαίου ενδέχεται να διαρκέσουν εβδομάδες.
Με αρκετές ημέρες να απομένουν πριν από την επίσημη υπογραφή, το Ιράν και οι ΗΠΑ έχουν χρόνο να διευθετήσουν βασικές λεπτομέρειες για να εξασφαλίσουν την επιτυχία της συμφωνίας. Υπάρχει όμως χρόνος και για να καταρρεύσει.
Ένας άλλος άγνωστος παράγοντας είναι το Ισραήλ.
Αυτός ήταν πάντα ένας πόλεμος τριών μερών, και ο Τραμπ δήλωσε στη Wall Street Journal την Κυριακή ότι ήταν εξοργισμένος με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, επειδή διέταξε επιθέσεις εναντίον του Λιβάνου αυτό το Σαββατοκύριακο, οι οποίες, κατά την άποψή του, ενδέχεται να υπονομεύσουν τη σχεδόν ολοκληρωμένη συμφωνία με το Ιράν.
Η συμφωνία κράτησε – τουλάχιστον αρκετά ώστε να ανακοινωθεί δημοσίως. Ωστόσο, αν το Ισραήλ ξεκινήσει νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, το Ιράν θα μπορούσε να αποφασίσει να κλείσει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και να θέσει εκ νέου σε κίνδυνο την παγκόσμια οικονομία.
Στις δηλώσεις του, ο Βανς αναγνώρισε επίσης τον πόνο που έχει προκαλέσει αυτός ο πόλεμος σε πολλούς Αμερικανούς λόγω των αυξημένων τιμών της ενέργειας και των επακόλουθων οικονομικών επιπτώσεων. «Το κύριο μήνυμά μου προς τον αμερικανικό λαό είναι ένα ευχαριστώ», είπε, καθώς υποσχέθηκε ότι οι τιμές της ενέργειας θα αρχίσουν να μειώνονται.
Το πόσο γρήγορα θα συμβεί αυτό και πόσο γρήγορα θα μεταφραστεί σε χαμηλότερο κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό αν η αυξανόμενη πολιτική πίεση στους Ρεπουμπλικάνους θα υποχωρήσει πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Κογκρέσου τον Νοέμβριο.
Ο Τραμπ και το κόμμα του αντιμετωπίζουν ένα όλο και πιο ανήσυχο κοινό, σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις. Μια έρευνα της YouGov διαπίστωσε ότι το 63% των Αμερικανών αποδοκιμάζει τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται την οικονομία, ενώ το 57% θεωρεί ότι η οικονομία επιδεινώνεται.
Ωστόσο, η συμφωνία της Κυριακής θα πρέπει τουλάχιστον να συμβάλει στην ανακούφιση, αν όχι στην πλήρη εξάλειψη, μέρους της οικονομικής πίεσης που προκαλεί η συνεχιζόμενη σύγκρουση. Εάν οι τιμές της βενζίνης αρχίσουν να πέφτουν ουσιαστικά, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει ένα απτό σημάδι για τους Αμερικανούς ότι τα πράγματα βελτιώνονται.
Πρόκειται για ένα αξιοσημείωτο βήμα προς την κατάσταση που επικρατούσε πριν από την έναρξη του πολέμου, ακόμη και αν οι ευρύτεροι στόχοι του Τραμπ παραμένουν προς το παρόν ανεκπλήρωτοι και ο ίδιος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολιτικούς κινδύνους στο εσωτερικό της χώρας.
