Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει σε ανώτερους συνεργάτες του ότι ενδέχεται να είναι διατεθειμένος να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν χωρίς να εξασφαλίσει πυρηνική συμφωνία, υπό την προϋπόθεση ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά πλήρως, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Συγκεκριμένα, Αμερικανοί αξιωματούχοι που επικαλείται η εφημερίδα αναφέρουν ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ είχε εξετάσει ιδιωτικά μια διαφορετική διέξοδο από τη σύγκρουση – την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ακόμη και εάν δεν είχε προηγηθεί μια ευρύτερη συμφωνία με το Ιράν για τα πυρηνικά.
Το σενάριο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ουάσινγκτον είχε εξαρχής θέσει ως κεντρικό στόχο να μην αποκτήσει ποτέ η Τεχεράνη πυρηνικό όπλο. Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες, οι δυσκολίες στις διαπραγματεύσεις φαίνεται πως μετέφεραν σταδιακά το βάρος του Λευκού Οίκου στην αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η επιλογή αυτή θα μπορούσε να προσφέρει στον Ντόναλντ Τραμπ τη δυνατότητα να κηρύξει το τέλος της σύγκρουσης και να υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν τους βασικούς στρατιωτικούς στόχους τους. Τα σχέδια αυτά, όμως, έγιναν πολύ πιο δύσκολα μετά τους νέους όρους που έθεσε η Τεχεράνη για να επιτρέψει την πλήρη επαναλειτουργία του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος.
Τι συζητούσε ο Τραμπ για το Ιράν
Πάντως, σύμφωνα με τις αμερικανικές πηγές που επικαλείται η «Wall Street Journal», ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί ότι η καταστροφή τριών βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν από τις ΗΠΑ, το προηγούμενο έτος, έχει περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα της Τεχεράνης να ανασυγκροτήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος φέρεται, επίσης, να έχει εκφράσει σε συσκέψεις την πεποίθηση ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ θα μπορούσαν να εντοπίσουν μια προσπάθεια ανοικοδόμησης των εγκαταστάσεων ή μια μυστική επιχείρηση για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Σύμφωνα με την ίδια λογική, η απειλή νέων αμερικανικών στρατιωτικών πληγμάτων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μακροπρόθεσμος αποτρεπτικός παράγοντας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η επίτευξη μιας συνολικής πυρηνικής συμφωνίας δεν φαίνεται να αντιμετωπίζεται πλέον ως απαραίτητη προϋπόθεση για να εξετάσει ο Τραμπ το τέλος της σύγκρουσης. Εάν το πυρηνικό πρόγραμμα παρέμενε υπό έλεγχο και αποκαθίστατο η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ, ο Αμερικανός Πρόεδρος θα ήταν πιθανότερο να παρατείνει επ’ αόριστον την υφιστάμενη εκεχειρία, σύμφωνα με τους αξιωματούχους.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ουάσινγκτον θα μπορούσε επίσης να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, εφόσον η Τεχεράνη επέτρεπε την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών.
Το Ιράν ανέβασε το τίμημα
Η προοπτική αυτή απομακρύνθηκε το Σάββατο, όταν η Τεχεράνη παρουσίασε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σύνολο όρων προκειμένου να επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, ζήτησε, μεταξύ άλλων, τον μόνιμο τερματισμό του πολέμου, την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και την αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή.
Στον κατάλογο των απαιτήσεων περιλαμβάνονται επίσης η άρση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν, η αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό και η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων.
Η Τεχεράνη απαιτεί ακόμη να σταματήσουν οι αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των συμμάχων της στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και οι απειλές εναντίον του Ιράν.
Οι όροι αυτοί θεωρούνται ιδιαίτερα δύσκολο να γίνουν αποδεκτοί από την Ουάσινγκτον και περιορίζουν τις επιλογές του Τραμπ για μια γρήγορη έξοδο από τη σύγκρουση.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο
Η Τεχεράνη έχει καταφέρει να μετατρέψει τα Στενά του Ορμούζ σε ένα από τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά της όπλα. Οι σποραδικές επιθέσεις με πυραύλους και drones έχουν περιορίσει την εμπορική κίνηση στο θαλάσσιο πέρασμα, προκαλώντας παράλληλα αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει τις τελευταίες εβδομάδες ότι τα Στενά βρίσκονται ουσιαστικά ξανά σε λειτουργία. Ωστόσο, η πλήρης και ασφαλής αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.
Η Ουάσινγκτον απορρίπτει επίσης την απαίτηση του Ιράν να μην επιτρέπεται η διέλευση αμερικανικών πολεμικών πλοίων, καθώς και την προσπάθεια της Τεχεράνης να εισπράττει έσοδα από εμπορικά πλοία.
Αναλυτές που μίλησαν στη «Wall Street Journal» εκτιμούν ότι η ιρανική πλευρά έχει αντιληφθεί την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να βρει διέξοδο από τον πόλεμο και επιχειρεί να την αξιοποιήσει στις διαπραγματεύσεις.
Η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, εκτίμησε ότι οι νέες σκληρές απαιτήσεις της Τεχεράνης δυσκολεύουν σημαντικά μια πολιτικά αποδεκτή έξοδο του Αμερικανού Προέδρου από τη σύγκρουση.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ειδικός για το Ιράν Γκρέγκορι Μπρου, της Eurasia Group, σημείωσε ότι οι Ιρανοί θεωρούν πως ο Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί να τελειώσει τον πόλεμο και επικεντρώνεται στην επαναλειτουργία των Στενών, γεγονός που εξηγεί τη σκληρή διαπραγματευτική στάση τους.
