Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν έχει ήδη κοστίσει στις επιχειρήσεις παγκοσμίως τουλάχιστον 25 δισ. δολάρια — και ο λογαριασμός συνεχίζει να αυξάνεται, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters.
Η εξέταση εταιρικών ανακοινώσεων από εισηγμένες επιχειρήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και την Ασία, μετά την έναρξη της σύγκρουσης, αποτυπώνει με σαφήνεια το μέγεθος των επιπτώσεων. Οι εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες με εκτόξευση του ενεργειακού κόστους, διαταραγμένες εφοδιαστικές αλυσίδες και εμπορικές διαδρομές που έχουν ουσιαστικά παραλύσει λόγω του ελέγχου που ασκεί το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με την ανάλυση, τουλάχιστον 279 εταιρείες έχουν αναφέρει ότι ο πόλεμος τις ανάγκασε να λάβουν αμυντικά μέτρα για να περιορίσουν τις οικονομικές απώλειες, όπως αυξήσεις τιμών και περικοπές στην παραγωγή. Άλλες έχουν παγώσει μερίσματα και προγράμματα επαναγοράς μετοχών, έχουν θέσει εργαζόμενους σε αναστολή, επέβαλαν επιπλέον χρεώσεις καυσίμων ή ζήτησαν έκτακτη κρατική στήριξη.
Η νέα αυτή κρίση —μετά την πανδημία της Covid-19 και τον πόλεμο στην Ουκρανία— έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά παγκόσμιων αναταράξεων που δοκιμάζουν τις επιχειρήσεις και περιορίζουν τις προσδοκίες για την υπόλοιπη χρονιά, καθώς δεν διαφαίνεται άμεσα συμφωνία για τερματισμό της σύγκρουσης.
«Η πτώση που βλέπουμε σε ορισμένους κλάδους θυμίζει την περίοδο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και είναι ακόμη μεγαλύτερη από άλλες υφεσιακές περιόδους», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Whirlpool, Μαρκ Μπίτζερ, μετά την απόφαση της εταιρείας να μειώσει στο μισό τις προβλέψεις της για το σύνολο της χρονιάς και να αναστείλει το μέρισμά της.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, καθώς η ανάπτυξη επιβραδύνεται, οι επιχειρήσεις θα χάνουν σταδιακά τη δυνατότητα να μετακυλίουν το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές, ενώ τα σταθερά έξοδα θα γίνονται ολοένα δυσκολότερο να απορροφηθούν. Αυτό αναμένεται να πιέσει σημαντικά τα περιθώρια κέρδους τόσο στο δεύτερο τρίμηνο όσο και αργότερα μέσα στο έτος. Παράλληλα, οι διαρκείς αυξήσεις τιμών ενδέχεται να τροφοδοτήσουν νέο κύμα πληθωρισμού, επιβαρύνοντας περαιτέρω την ήδη εύθραυστη καταναλωτική εμπιστοσύνη.
«Οι καταναλωτές καθυστερούν να αντικαταστήσουν προϊόντα και προτιμούν να τα επισκευάζουν», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Μπίτζερ.
Εκτόξευση κόστους σε πρώτες ύλες και μεταφορές
Η Whirlpool δεν είναι η μόνη εταιρεία που προειδοποιεί για σοβαρές επιπτώσεις. Εταιρείες όπως η Procter & Gamble, η μαλαισιανή βιομηχανία προφυλακτικών Karex και η Toyota έχουν επίσης προειδοποιήσει για το αυξανόμενο κόστος, καθώς η σύγκρουση εισέρχεται πλέον στον τρίτο μήνα της.
Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν —του σημαντικότερου ενεργειακού περάσματος στον κόσμο— έχει εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, περισσότερο από 50% υψηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.
Η κατάσταση αυτή έχει αυξήσει κατακόρυφα τα ναύλα, έχει περιορίσει την πρόσβαση σε πρώτες ύλες και έχει διακόψει κρίσιμες εμπορικές διαδρομές. Προβλήματα καταγράφονται στην προμήθεια λιπασμάτων, ηλίου, αλουμινίου, πολυαιθυλενίου και άλλων βασικών υλικών.
Ένα στα πέντε επιχειρηματικά σχήματα που εξετάστηκαν στην ανάλυση —από εταιρείες καλλυντικών και απορρυπαντικών μέχρι βιομηχανίες ελαστικών, αεροπορικές εταιρείες και εταιρείες κρουαζιέρας— ανέφεραν άμεσο οικονομικό πλήγμα λόγω του πολέμου.
Οι περισσότερες εταιρείες που επηρεάζονται βρίσκονται στην Ευρώπη και κυρίως στη Βρετανία, όπου το ενεργειακό κόστος ήταν ήδη αυξημένο, ενώ σχεδόν το ένα τρίτο προέρχεται από την Ασία, γεγονός που αντανακλά την ισχυρή εξάρτηση των οικονομιών αυτών από το πετρέλαιο και τα καύσιμα της Μέσης Ανατολής.
Κόστος σχεδόν αντίστοιχο με τους δασμούς Τραμπ
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της ζημιάς, μέχρι τον Οκτώβριο του περασμένου έτους εκατοντάδες επιχειρήσεις είχαν υπολογίσει σε πάνω από 35 δισ. δολάρια το κόστος από τους δασμούς που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το 2025.
Οι αεροπορικές εταιρείες καταγράφουν μέχρι στιγμής το μεγαλύτερο πλήγμα, με το πρόσθετο κόστος να φτάνει σχεδόν τα 15 δισ. δολάρια, καθώς οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων έχουν σχεδόν διπλασιαστεί.
Καθώς η κρίση παρατείνεται, ολοένα περισσότερες εταιρείες από διαφορετικούς κλάδους εκφράζουν ανησυχία. Η Toyota προειδοποίησε για πιθανή επιβάρυνση 4,3 δισ. δολαρίων, ενώ η Procter & Gamble εκτίμησε ότι τα καθαρά κέρδη της θα μειωθούν κατά περίπου 1 δισ. δολάρια μετά φόρων.
Ακόμη και η McDonald’s προειδοποίησε ότι οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα θα αυξήσουν μακροπρόθεσμα το λειτουργικό κόστος, κάτι που μέχρι πρόσφατα απασχολούσε κυρίως βιομηχανικούς κολοσσούς.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Κρις Κεμπτσίνσκι, δήλωσε ότι οι αυξημένες τιμές των καυσίμων επηρεάζουν ήδη τη ζήτηση από τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, σημειώνοντας πως «οι υψηλές τιμές της βενζίνης είναι το βασικό πρόβλημα που βλέπουμε αυτή τη στιγμή».
Ορατές οι πιέσεις στα κέρδη
Περίπου 40 εταιρείες στους κλάδους της βιομηχανίας, των χημικών και των πρώτων υλών έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα αυξήσουν τις τιμές τους λόγω της εξάρτησής τους από πετροχημικά προϊόντα της Μέσης Ανατολής.
Ο οικονομικός διευθυντής της Newell Brands, Μαρκ Έρσεγκ, δήλωσε ότι κάθε αύξηση 5 δολαρίων στην τιμή του πετρελαίου επιβαρύνει την εταιρεία με επιπλέον κόστος περίπου 5 εκατ. δολαρίων.
Η γερμανική Continental εκτιμά ότι θα δεχθεί πλήγμα τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ από το δεύτερο τρίμηνο, λόγω της ανόδου στις τιμές του πετρελαίου που καθιστά ακριβότερες τις πρώτες ύλες.
Σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας, οι επιπτώσεις θα αρχίσουν να αποτυπώνονται πλήρως στα οικονομικά αποτελέσματα μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Παρά το γεγονός ότι τα εταιρικά κέρδη παρέμειναν ισχυρά κατά το πρώτο τρίμηνο —επιτρέποντας σε δείκτες όπως ο S&P 500 να κινηθούν σε ιστορικά υψηλά— οι αναλυτές εκτιμούν ότι το πραγματικό πλήγμα δεν έχει ακόμη φανεί.
Από τις 31 Μαρτίου, οι προβλέψεις για τα περιθώρια καθαρού κέρδους του δεύτερου τριμήνου για τις βιομηχανικές εταιρείες του S&P 500 έχουν ήδη αναθεωρηθεί προς τα κάτω, σύμφωνα με στοιχεία της FactSet.
Οι αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν ότι οι εταιρείες του ευρωπαϊκού δείκτη STOXX 600 θα δεχθούν έντονες πιέσεις στα περιθώρια κέρδους από το δεύτερο τρίμηνο και μετά, καθώς θα γίνεται ολοένα δυσκολότερο να μετακυλίουν το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές.
Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται και στην Ιαπωνία, όπου οι εκτιμήσεις για την αύξηση των εταιρικών κερδών στο δεύτερο τρίμηνο έχουν σχεδόν υποδιπλασιαστεί από τα τέλη Μαρτίου.
«Το πραγματικό πλήγμα στα κέρδη δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί στα περισσότερα εταιρικά αποτελέσματα», προειδοποίησε ο διευθύνων σύμβουλος της Cordoba Advisory Partners, Ράμι Σαράφα.
Πηγή: Reuters
