Οι μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου διέθεσαν το 2025 συνολικά 906 δισεκατομμύρια δολάρια για τη χρηματοδότηση της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων, καταγράφοντας μια αύξηση που περιβαλλοντικές οργανώσεις χαρακτηρίζουν «αδιανόητη», καθώς ενισχύει την εξάρτηση από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική κρίση επιδεινώνεται.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση «Banking on Climate Chaos», η χρηματοδότηση προς τον κλάδο αυξήθηκε κατά 64 δισ. δολάρια ή σχεδόν 8% σε σχέση με το 2024. Οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι οι αποφάσεις των 65 μεγαλύτερων τραπεζών παγκοσμίως βρίσκονται σε αντίθεση με τις διεθνείς δεσμεύσεις για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Στην κορυφή της λίστας των χρηματοδοτών βρέθηκε και πάλι η αμερικανική JPMorgan Chase, η οποία διοχέτευσε 58 δισ. δολάρια στον τομέα των ορυκτών καυσίμων το 2025, ποσό αυξημένο κατά 13% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ακολούθησαν η Bank of America, οι ιαπωνικές MUFG και Mizuho Financial Group, καθώς και η Citigroup. Η βρετανική Barclays κατατάχθηκε όγδοη μεταξύ των μεγαλύτερων χρηματοδοτών του κλάδου.
Όπως επισημαίνουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις που συμμετείχαν στην έρευνα, το 2025 ήταν η πρώτη χρονιά κατά την οποία αναμενόταν να καταγραφεί διαρκής μείωση των χρηματοδοτήσεων προς τα ορυκτά καύσιμα. Αντί γι’ αυτό, σημειώθηκε νέα αύξηση, γεγονός που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα ανησυχητικό.
Από την πλευρά της, η JPMorgan Chase υποστήριξε ότι, ως ένας από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες του ενεργειακού τομέα παγκοσμίως, στηρίζει ένα ευρύ φάσμα ενεργειακών λύσεων και τεχνολογιών, δίνοντας έμφαση στην αξιοπιστία, την προσιτή τιμή, την ενεργειακή ασφάλεια και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα.
Η έκθεση υπενθυμίζει ότι το 2015 οι χώρες του κόσμου συμφώνησαν, μέσω της Συμφωνίας του Παρισιού, να καταβάλουν προσπάθειες ώστε η αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας να μην ξεπεράσει τον 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Ωστόσο, από τότε οι μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου έχουν διοχετεύσει συνολικά 8,7 τρισ. δολάρια στη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων για νέες εξορύξεις και ενεργειακά έργα.
Την ίδια ώρα, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το όριο του 1,5°C ενδέχεται να ξεπεραστεί σύντομα, καθώς τα τελευταία χρόνια καταγράφονται διαδοχικά ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών.
Η έκθεση διαπιστώνει επίσης ότι η χρηματοδότηση των ορυκτών καυσίμων συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο σε έναν περιορισμένο αριθμό τραπεζών. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις κάνουν λόγο για μια «βρόμικη δωδεκάδα» τραπεζικών ομίλων, οι οποίοι ευθύνονται για το 40% της συνολικής χρηματοδότησης του κλάδου. Σχεδόν το σύνολο των κεφαλαίων προέρχεται από έξι βασικές περιοχές: τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Ιαπωνία, την Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρότι 26 από τις 65 μεγαλύτερες τράπεζες μείωσαν τη χρηματοδότηση προς τον κλάδο το 2025, με τις ευρωπαϊκές BNP Paribas, UBS και La Caixa να καταγράφουν τις μεγαλύτερες μειώσεις, οι συνολικές ροές κεφαλαίων παρέμειναν ιδιαίτερα υψηλές.
Μάλιστα, οι μεγάλες τράπεζες διέθεσαν 508 δισ. δολάρια μόνο για την επέκταση υφιστάμενων έργων ορυκτών καυσίμων, ποσό αυξημένο κατά 27% σε σχέση με το 2024. Μεταξύ των μεγαλύτερων αποδεκτών χρηματοδότησης βρέθηκαν οι αμερικανικές εταιρείες Venture Global, Enbridge και Energy Transfer.
Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν ακόμη ότι αρκετές τράπεζες έχουν αρχίσει να απομακρύνονται από προηγούμενες δεσμεύσεις για περιορισμό των εκπομπών και της χρηματοδότησης ρυπογόνων δραστηριοτήτων. Η τάση αυτή ενισχύθηκε μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο πολιτικό προσκήνιο των ΗΠΑ και τη δημόσια στήριξή του στην επέκταση της παραγωγής ορυκτών καυσίμων.
Παράλληλα, η πρωτοβουλία Net-Zero Banking Alliance, που είχε δημιουργηθεί με τη στήριξη του ΟΗΕ για την ευθυγράμμιση των τραπεζικών χρηματοδοτήσεων με τον στόχο των μηδενικών εκπομπών έως το 2050, ουσιαστικά κατέρρευσε μετά την αποχώρηση αρκετών μεγάλων μελών της.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις εκτιμούν ότι η εποχή των εθελοντικών δεσμεύσεων δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα και ζητούν πλέον πιο ενεργό ρόλο από τις ρυθμιστικές αρχές, τους νομοθέτες και τους φορείς χάραξης πολιτικής στα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά κέντρα του κόσμου.
Πηγή: Guardian
