Η Δημοκρατία προϋποθέτει ισονομία, πολυφωνία και ίσους όρους πολιτικού ανταγωνισμού. Όταν όμως η δημόσια σφαίρα μετατρέπεται σε πεδίο κατασκευής εντυπώσεων, τότε δεν μιλάμε για ενημέρωση. Μιλάμε για οργανωμένη προπαγάνδα.
Το τελευταίο διάστημα παρακολουθούμε ένα πρωτοφανές φαινόμενο. Πολιτικά εγχειρήματα όπως η ΕΛΑΣ και η Ελπίδα, χωρίς κοινοβουλευτική παρουσία, χωρίς δομή, χωρίς όργανα, χωρίς κοινωνική γείωση και χωρίς κοστολογημένο πρόγραμμα, εμφανίζονται ως «εναλλακτικές λύσεις» μέσα από έναν καταιγισμό δημοσκοπήσεων, τηλεοπτικής υπερπροβολής και στοχευμένης επικοινωνιακής κατασκευής.
Το ζήτημα δεν είναι πολιτικό.
Είναι βαθιά θεσμικό.
Διότι δεν πρόκειται για αυθόρμητη πολιτική δυναμική. Πρόκειται για μηχανισμό.
Έναν μηχανισμό που κατασκευάζει «αντίπαλα δέη» κατά παραγγελία. Που ανακυκλώνει πρόσωπα. Που στήνει αφηγήματα. Που διοχετεύει εικόνα αντί για πολιτική ουσία. Και κυρίως, έναν μηχανισμό που επιλέγει ποιος θα ακουστεί και ποιος θα σιωπήσει.
Αυτός ο μηχανισμός είναι που κάποτε περιθωριοποίησε το ΠΑΣΟΚ όταν, υπό την Φώφη
Γεννηματά, αποτελούσε την τρίτη κοινοβουλευτική δύναμη της χώρας. Με παρουσία, με πρόγραμμα, με θεσμική ευθύνη. Και όμως, η φωνή του περιοριζόταν και απουσίαζε από τα τηλεοπτικά πάνελ και τον τύπο.
Σήμερα, ο ίδιος μηχανισμός λειτουργεί αντίστροφα.
Υπερπροβάλλει πολιτικά εγχειρήματα χωρίς υπόσταση, δημιουργεί τεχνητές δυναμικές και τις βαφτίζει «κοινωνικό ρεύμα».
Η μέθοδος είναι γνωστή.
Εικόνα – επανάληψη – δημοσκόπηση – εμπέδωση.
Πρώτα δημιουργείται η εικόνα. Έπειτα η εικόνα γίνεται είδηση. Η είδηση μετατρέπεται σε «μέτρηση». Και η μέτρηση επιχειρεί να επιβάλει πολιτική πραγματικότητα.
Οι δημοσκοπήσεις, αντί να καταγράφουν την κοινωνία, χρησιμοποιούνται για να την επηρεάσουν. Και όταν τα δείγματα «προσαρμόζονται», όταν οι αναγωγές δεν ελέγχονται, όταν η μεθοδολογία δεν διασφαλίζεται, τότε δεν μιλάμε για επιστήμη. Μιλάμε για εργαλείο πολιτικής παρέμβασης.
Και εδώ αναδεικνύεται το πραγματικό πρόβλημα.
Γιατί η πραγματική απειλή για το σύστημα δεν είναι οι πολιτικές ανακυκλώσεις προσώπων και σχημάτων.
Είναι ο Νίκος Ανδρουλάκης και το ΠΑΣΟΚ.
Διότι το ΠΑΣΟΚ είναι το μόνο κόμμα που διαθέτει έτοιμο, κοστολογημένο πρόγραμμα, με δομή, όργανα και πραγματική κοινωνική αναφορά. Είναι το μόνο κόμμα που ασκεί ουσιαστικό Κοινοβουλευτικό Έλεγχο, που έχει αναδείξει σκάνδαλα, που έχει καταθέσει προτάσεις, που έχει ζητήσει εξεταστικές και προανακριτικές διαδικασίες.
Και ακριβώς γι’ αυτό στοχοποιείται.
Δεν είναι τυχαίο ότι παρουσιάζεται ως «αδύναμο» την ώρα που είναι το μόνο συμπαγές κόμμα της αντιπολίτευσης. Δεν είναι τυχαίο ότι εμφανίζεται ακόμη και τέταρτο, πίσω απο κόμματα εκτός Βουλής, πίσω από προσωποπαγή κόμματα, χωρίς όργανα, χωρίς πρόγραμμα και χωρίς θεσμική υπόσταση.
Δεν είναι τυχαίο ότι επιχειρείται να εμπεδωθεί η εικόνα μιας «ανύπαρκτης αντιπολίτευσης».
Την ίδια στιγμή, το σύστημα επαναφέρει τον κ. Τσίπρα ως εύκολο και βολικό αντίπαλο της Νέας Δημοκρατίας. Έναν πολιτικό που κυβέρνησε με ψευδαισθήσεις και ψευδείς υποσχέσεις, που οδήγησε τη χώρα σε περιπέτειες που έφεραν ένα τρίτο αχρείαστο μνημόνιο, που τελικά λειτούργησε ως ο πιο χρήσιμος αντίπαλος για τη Νέα Δημοκρατία — ξεπλένοντάς την για τη χρεοκοπία της χώρας υποδεικνύοντας ως υπεύθυνο το ΠΑΣΟΚ — δίνοντάς της δύο φορές αυτοδυναμία. Έναν πολιτικό που αποχώρησε για να αποφορτιστεί το πολιτικό του φορτίο. Έναν πολιτικό που διέσπασε 7 φορές, και μια ακόμα προσεχώς, το ίδιο του το κόμμα. Έναν πολιτικό που επιστρέφει χωρίς απολογισμό, χωρίς αυτοκριτική – με μια παρέα φίλων και πρόθυμων Τσιριμώκων που αναζητούν ευκαιριακές καρέκλες αντί εκλεγμένων στελεχών – χωρίς σαφές σχέδιο, χωρίς σαφή ιδεολογία και σαφές πολιτικό πλαίσιο.
Παράλληλα, προβάλλονται πρόσωπα όπως η κ. Καρυστιανού, χωρίς κομματική συγκρότηση, χωρίς προγραμματική πληρότητα, χωρίς δοκιμασμένη πολιτική παρουσία, ως δήθεν εναλλακτικές. Εγχειρήματα που ήδη εμφανίζουν ρωγμές, με αποχωρήσεις στελεχών, όπως ο κ Κοκοτσάκης και ο κ Παπανικολάου και άλλοι, με σοβαρές καταγγελίες για αξιακό κενό, που παρουσιάζονται ως «νέες λύσεις» και σύγχρονους «Μεσσίες».
Και όλα αυτά δεν είναι τυχαία.
Συνθέτουν ένα σκηνικό.
Ένα σκηνικό που εξυπηρετεί έναν στόχο: να μην αναδειχθεί η πραγματική εναλλακτική. Να μην απειληθεί η Νέα Δημοκρατία και το παρακράτος της διαφθοράς και της διαπλοκής για ακόμα μια τετραετία.
Κι εδώ διαπιστώνεται το βαθύ θεσμικό και αξιακό έλλειμμα στο πολιτικό σύστημα.
Όλοι επιτίθενται στο ΠΑΣΟΚ, αλλά όλοι το αντιγράφουν.
Καπηλεύονται στελέχη του με μεταγραφές ευκαιρίας. Υιοθετούν προτάσεις του. Αναπαράγουν πολιτικές του. Φτάνουν ακόμη και στην καπήλευση της ιστορικής παρακαταθήκης του Ανδρέα Παπανδρέου.
Η ίδια η κυβέρνηση Μητσοτάκη κυβερνά με στελέχη που προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι χωρίς αυτό το πολιτικό και διοικητικό κεφάλαιο δεν θα μπορούσε να σταθεί.
Την ίδια ώρα, όσοι αυτοπαρουσιάζονται ως «νέο», αναπαράγουν τις πιο παλιές πρακτικές: προσωποκεντρικά σχήματα, μηχανισμούς εξουσίας, απουσία λογοδοσίας.
Απέναντι σε όλα αυτά, υπάρχει το ΠΑΣΟΚ.
Ένα αναγεννημένο κόμμα, με νέα στελέχη, με σαφές προοδευτικό πρόγραμμα, κοστολογημένο και εφαρμόσιμο.
Ένα κόμμα που δεν έχει κυβερνήσει στη σημερινή του μορφή, που δεν έχει δοκιμαστεί, δεν άγεται και φέρεται από τα μεγάλα συμφέροντα και ακριβώς γι’ αυτό μπορεί να εκφράσει την ανάγκη για μια πραγματική Προοδευτική Αλλαγή.
Η Νέα Δημοκρατία και ο Αλέξης Τσίπρας κυβέρνησαν. Και κρίθηκαν. Και οι δύο άφησαν πίσω τους πολιτικές που επιβάρυναν τα λαϊκά και μεσαία στρώματα. Που ευτέλισαν τους θεσμούς και τη Δημοκρατία. Που φτωχοποίησαν τον ελληνικό λαό, πνίγοντάς τον στους φόρους, παραδίδοντάς τον στα funds, καταργώντας την Προστασία της Ά Κατοικίας και τις πολιτικές Κοινωνικής Ανταπόδοσης του ΠΑΣΟΚ.
Σήμερα, το ΠΑΣΟΚ είναι και πάλι το μόνο κόμμα που μπορεί να δώσει απαντήσεις.
Στη νέα γενιά που ασφυκτιά.
Στον συνταξιούχο που πιέζεται.
Στον εργαζόμενο που βλέπει το εισόδημά του να εξανεμίζεται.
Στον μικρομεσαίο επιχειρηματία που παλεύει να επιβιώσει.
Στον αγρότη και τον κτηνοτρόφο που εγκαταλείπονται.
Στον εκπαιδευτικό και τον γιατρό που κρατούν όρθιο το κοινωνικό κράτος, απαξιωμένοι, φυλάσσοντας καθημερινά Θερμοπύλες.
Σήμερα το ΠΑΣΟΚ, είναι το μόνο κόμμα που μπορεί να ανατρέψει τους πολιτικούς συσχετισμούς και να νικήσει άμεσα, στις επόμενες εκλογές, τη Δεξιά.
Η χώρα χρειάζεται τη δημιουργία μιας πραγματικά Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Δημοσκοπήσεων, η οποία θα διασφαλίζει τη διαφάνεια στη μεθοδολογία, τη χρηματοδότηση και τη δημοσιοποίησή τους. Οι δημοσκοπήσεις δεν μπορεί να λειτουργούν ως εργαλείο επικοινωνιακής προπαγάνδας και καθοδήγησης της κοινωνίας.
Την ίδια στιγμή, εγείρονται εύλογα ερωτήματα για τον ρόλο και την αποτελεσματικότητα του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης. Όταν η πολυφωνία υποχωρεί, όταν η προβολή πολιτικών δυνάμεων γίνεται με εμφανώς άνισους όρους, όταν συγκεκριμένα πολιτικά εγχειρήματα απολαμβάνουν δυσανάλογη δημοσιότητα, ενώ άλλα συστηματικά υποβαθμίζονται, ο θεσμικός ελεγκτικός μηχανισμός οφείλει να παρεμβαίνει.
Η Δημοκρατία δεν κινδυνεύει μόνο από τη λογοκρισία. Κινδυνεύει και από τη μονοφωνία, από τη χειραγώγηση της ατζέντας και από την επιλεκτική προβολή που αλλοιώνει την ελεύθερη διαμόρφωση της λαϊκής βούλησης.
Η διασφάλιση της πολυφωνίας στα Μέσα Ενημέρωσης δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι πυρήνας της δημοκρατικής λειτουργίας του πολιτεύματος. Και όταν οι αρμόδιοι θεσμοί αδυνατούν ή αρνούνται να ασκήσουν αποτελεσματικό έλεγχο, δημιουργείται ένα επικίνδυνο κενό λογοδοσίας που ευνοεί την προπαγάνδα και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
Η Δημοκρατία δεν είναι επικοινωνιακό παιχνίδι.
Δεν είναι τηλεοπτικός χρόνος.
Δεν είναι ποσοστά σε excel.
Είναι θεσμοί, διαφάνεια, λογοδοσία, κοινωνική δικαιοσύνη.
Και αυτά δεν κατασκευάζονται.
Κερδίζονται.
Ως εδώ. Το ΠΑΣΟΚ δεν φιμώνεται.
Και η πραγματική δημοσκόπηση, θα γίνει στην κάλπη.
Και τότε θα φανεί ποιος κατασκευάζει εικόνες και ποιος έχει πραγματική κοινωνική γείωση.
