Με τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, να πλησιάζουν και τους Αμερικανούς ψηφοφόρους να προσέρχονται ήδη στις κάλπες σε ορισμένες κρίσιμες πολιτείες, ο Ντόναλντ Τραμπ αναζητά στο εξωτερικό και κυρίως στη Ρωσία λύσεις για ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει: το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Ωστόσο, οι διεθνείς εξελίξεις αποδεικνύονται πολύ πιο περίπλοκες από όσο θα ήθελε ο Αμερικανός πρόεδρος. Οι γεωπολιτικές αναταράξεις απειλούν να ακυρώσουν τις προσπάθειές του να περιορίσει τις τιμές των καυσίμων, προτού προλάβει να αποκομίσει οποιοδήποτε πολιτικό όφελος.
Το Σαββατοκύριακο που πέρασε χαρακτηρίστηκε από καταιγισμό εξελίξεων. Την Παρασκευή, ο Τραμπ ανακοίνωσε μια νέα συμφωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία προβλέπει την προμήθεια των ΗΠΑ με εκατοντάδες χιλιάδες τόνους ρωσικού ντίζελ τους επόμενους μήνες.
Οι υψηλές τιμές της ενέργειας, ιδίως στις αγροτικές πολιτείες της αμερικανικής Μεσοδυτικής περιοχής, έχουν προκαλέσει αυξανόμενη δυσαρέσκεια. Οι αγρότες εξαρτώνται από το ντίζελ για τη λειτουργία των γεωργικών μηχανημάτων, αλλά και για τη μεταφορά των προϊόντων τους στην αγορά.
Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πολλοί Αμερικανοί θεωρούν τον πόλεμο με το Ιράν βασική αιτία της οικονομικής τους επιβάρυνσης. Την ίδια ώρα, η συνολική υποστήριξη προς τον Τραμπ, αλλά και η αξιολόγηση των χειρισμών του τόσο στον πόλεμο όσο και στην οικονομία, έχουν υποχωρήσει αισθητά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε τη συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ ως μέσο για «χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς», ανακοινώνοντας παράλληλα ότι το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα αναστείλει περιορισμούς που εμπόδιζαν τη διάθεση ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές.
Η εκεχειρία που ανακοίνωσε ο Τραμπ και η αντίδραση Ζελένσκι
Δύο ημέρες αργότερα, ο Τραμπ επανήλθε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ανακοινώνοντας μια νέα συμφωνία ενεργειακής εκεχειρίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, αποδείχθηκε πιο σύνθετη. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για τη συμφωνία, αν και ξεκαθάρισε ότι η χώρα του θα την τηρήσει. Η Ρωσία δεν προχώρησε σε αντίστοιχη δημόσια τοποθέτηση, ενώ το βράδυ της Κυριακής εξαπέλυσε νέο κύμα επιθέσεων εναντίον ουκρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.
«Είναι σαφές ότι ο Πούτιν δεν διαβάζει το Truth Social», σχολίασε ειρωνικά ο Ζελένσκι τη Δευτέρα, προσθέτοντας ότι, εάν η Ρωσία δεν συμφωνήσει σε ενεργειακή εκεχειρία κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η Ουκρανία θα απαντήσει.
Η σχέση του Τραμπ με τον Ζελένσκι έχει περάσει από αλλεπάλληλες εντάσεις κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του Αμερικανού ηγέτη. Ο Τραμπ εναλλάσσει τις επικρίσεις του μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, παρότι στο παρελθόν είχε υποστηρίξει ότι θα μπορούσε να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο.
Τις τελευταίες ημέρες, ο Ζελένσκι έχει βρεθεί στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας του Αμερικανού προέδρου, καθώς τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις έχουν συμβάλει, σύμφωνα με τον Τραμπ, στις διεθνείς ελλείψεις ενέργειας.
Το Σάββατο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο ότι η Ουκρανία θα πρέπει να αποκτήσει νέο πρόεδρο. Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσιεύματα των Financial Times και CNN, η Ουάσιγκτον έχει απειλήσει να διακόψει τις πωλήσεις όπλων και την ανταλλαγή πληροφοριών με το Κίεβο, εάν ο Ζελένσκι δεν σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια.
«Καλό θα ήταν να σταματήσει, και μάλιστα αμέσως», ήταν το μήνυμα του Τραμπ προς τον Ουκρανό πρόεδρο.
Ο Τέρι Χέινς, ιδρυτής του ανεξάρτητου ερευνητικού οργανισμού Pangaea Policy, δήλωσε στο BBC ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει μακρά δημόσια ιστορία συγκρούσεων με όσους δεν ενεργούν σύμφωνα με τις επιθυμίες του, στον χρόνο και με τον τρόπο που ο ίδιος απαιτεί.
Οι αμφιβολίες για την ενεργειακή εκεχειρία και το πολιτικό κόστος
Η ανακοίνωση της ενεργειακής εκεχειρίας φαίνεται να ακολουθεί μια γνώριμη τακτική του Τραμπ: την παρουσίαση μιας συμφωνίας ως δεδομένης προτού αυτή οριστικοποιηθεί και εφαρμοστεί πλήρως.
Παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε πρόωρα εκεχειρίες στη Μέση Ανατολή ή ευρύτερες συμφωνίες ειρήνης.
Είτε πρόκειται για ανυπομονησία απέναντι στους αργούς ρυθμούς της διπλωματίας είτε για διαπραγματευτική τακτική με στόχο την επίτευξη συμφωνίας, το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται σύγχυση στη διεθνή κοινότητα ως προς το τι ακριβώς έχει συμφωνηθεί και πώς πρέπει να αντιδράσει.
Οι πρώτες αντιδράσεις δεν άργησαν να εκδηλωθούν. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ εξέφρασε την έντονη υποστήριξή του στην ενεργειακή εκεχειρία, καταδίκασε όμως τη συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ, υποστηρίζοντας ότι υπονομεύει την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Ευρώπη και ενισχύει οικονομικά τη Ρωσία στον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας.
Αντιδράσεις υπήρξαν και στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ακόμη και από μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Τέσσερις Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές συνυπέγραψαν επιστολή μαζί με Δημοκρατικούς, ζητώντας από τον πρόεδρο να ανακαλέσει άμεσα την απόφασή του.
Όπως υποστήριξαν, το Κογκρέσο είχε απαγορεύσει το 2022 τις εισαγωγές ρωσικών ενεργειακών προϊόντων, προκειμένου να αποτρέψει τη χρηματοδότηση του πολέμου του Πούτιν με αμερικανικά χρήματα.
Παρά τις ανακοινώσεις του Τραμπ, η τιμή του ντίζελ δεν έχει υποχωρήσει ουσιαστικά. Παραμένει κάτω από τα ιστορικά υψηλά της, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται σε ιδιαίτερα αυξημένα επίπεδα, ξεπερνώντας τα 6 δολάρια ανά γαλόνι, σύμφωνα με το δημοσίευμα του BBC.
Οι επιθέσεις των Χούθι απειλούν να αναζωπυρώσουν την ενεργειακή κρίση
Την ώρα που οι εξελίξεις στο ρωσοουκρανικό μέτωπο περιπλέκουν τους σχεδιασμούς της Ουάσιγκτον, ένα νέο κύμα βίας στη Μέση Ανατολή απειλεί να ασκήσει ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Επιθέσεις των Χούθι στη Σαουδική Αραβία, μεταξύ άλλων εναντίον αεροδρομίων και ενεργειακών υποδομών, προκάλεσαν τον θάνατο τουλάχιστον 13 ανθρώπων μέσα στο Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Οι εξελίξεις ενδέχεται να κλιμακώσουν μια σύγκρουση που διαρκεί εδώ και περίπου μία δεκαετία και παρέμενε σε εξέλιξη παράλληλα με τον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν.
Ο Μάικλ Ράτνεϊ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις των Χούθι στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: οι στόχοι δεν περιορίζονται πλέον σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή ενεργειακές υποδομές, αλλά περιλαμβάνουν και πολιτικά αεροδρόμια, όπου υπάρχει κίνδυνος απωλειών αμάχων.
Όπως σημείωσε, οι αραβικές χώρες της περιοχής δεν επιθυμούσαν τον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν, ενώ η νέα επιθετικότητα των Χούθι αποτελούσε μια εξέλιξη που θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί.
Με τις ΗΠΑ και το Ιράν να παραμένουν σε παρατεταμένη αντιπαράθεση, οποιαδήποτε νέα εχθροπραξία θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση και να προκαλέσει νέα άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
«Πιστεύω ότι η κατάσταση θα γίνει χειρότερη προτού αρχίσει πραγματικά να αποκλιμακώνεται», εκτίμησε ο Ράτνεϊ.
Το ενεργειακό κόστος παραμένει πολιτικός πονοκέφαλος για τον Τραμπ
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ έχει υποδείξει την Ουκρανία, και όχι τη Μέση Ανατολή, ως βασική αιτία των διεθνών προβλημάτων στην αγορά ενέργειας. Επικαλείται την αυξημένη κίνηση πετρελαιοφόρων στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία είχαν ουσιαστικά αποκλειστεί λόγω της στρατιωτικής απειλής του Ιράν.
Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή ενδέχεται να αποτελεί και έναν τρόπο μετατόπισης της ευθύνης προς μια σύγκρουση που ξεκίνησε επί προεδρίας του προκατόχου του, ώστε να περιοριστεί η δυσαρέσκεια των Αμερικανών για το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Το πολιτικό πρόβλημα παραμένει, καθώς οι ψηφοφόροι τείνουν να αποδίδουν την ευθύνη για την οικονομική κατάσταση σε εκείνους που βρίσκονται στην εξουσία τη δεδομένη στιγμή.
Το Σαββατοκύριακο ανέδειξε για ακόμη μία φορά ότι δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις στην παγκόσμια ενεργειακή κρίση. Και για τον Τραμπ, ενόψει των εκλογών που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, αυτή μπορεί να είναι η δυσμενέστερη εξέλιξη.
Οι συμφωνίες με τη Ρωσία, οι αντιπαραθέσεις με την Ουκρανία και η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή δεν έχουν μέχρι στιγμής προσφέρει την ανακούφιση στις τιμές που επιδιώκει ο Λευκός Οίκος. Αντίθετα, διατηρούν την ενεργειακή κρίση στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ.
Πηγή: BBC
